కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా రూ. 60,000 కోట్ల 'PM SETU' పథకాన్ని ప్రారంభించింది. దీని ద్వారా దేశంలోని 1,000 ITIలను హబ్-అండ్-స్పోక్ మోడల్లో ఆధునీకరించనున్నారు. ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంతో వృత్తి విద్యా ప్రమాణాలను మార్చడమే ఈ స్కీమ్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
దేశంలో వృత్తి విద్యా ప్రమాణాలను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 'ప్రధాన్ మంత్రి స్కిల్లింగ్ అండ్ ఎంప్లాయబిలిటీ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ త్రూ అప్గ్రేడెడ్ ఐటీఐస్' (PM SETU) పథకాన్ని తీసుకొచ్చింది. మొత్తం రూ. 60,000 కోట్ల వ్యయంతో చేపట్టే ఈ ప్రాజెక్ట్, ఇప్పటివరకు ఉన్న పాత పద్ధతులకు స్వస్తి పలికి, పరిశ్రమల అవసరాలకు తగ్గట్టుగా నైపుణ్యం కలిగిన యువతను తయారు చేయనుంది.
స్కీమ్ రూపురేఖలు (Structure)
ఈ పథకం హబ్-అండ్-స్పోక్ పద్ధతిలో పనిచేస్తుంది. మొత్తం 200 ప్రధాన హబ్లు, వాటి కింద 800 స్పోక్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ ఉంటాయి. నిధుల సమీకరణలో కేంద్రం 50%, రాష్ట్రాలు 33%, ప్రైవేట్ భాగస్వాములు 17% వాటాను భరిస్తాయి. నిర్వహణ కోసం 'స్పెషల్ పర్పస్ వెహికల్స్' (SPV) ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇందులో ప్రైవేట్ సంస్థలకు 51% మెజారిటీ వాటా ఉంటే, ప్రభుత్వానికి 49% వాటా ఉంటుంది. ఇది పూర్తిగా ఫలితాల ఆధారిత (Outcome-based) పద్ధతిలో నడవనుంది.
ప్రైవేట్ సంస్థలకు సవాలు
ఈ SPVలు 'నాట్-ఫర్-ప్రాఫిట్' సంస్థలుగా ఉండటంతో, ప్రైవేట్ సంస్థలు లాభాలను వెనక్కి తీసుకోవడానికి వీలుండదు. ఇది లాభాపేక్షతో పనిచేసే విద్యా సంస్థలకు ఒక పెద్ద సవాలు. అయితే, పెద్ద పారిశ్రామిక సంస్థలు భాగస్వాములుగా చేరడం ద్వారా, తమకు కావలసిన నైపుణ్యం ఉన్న అభ్యర్థులను నేరుగా పొందే అవకాశం ఉంటుంది. తద్వారా కొత్తగా రిక్రూట్ అయిన వారిపై చేసే శిక్షణ ఖర్చు (Training Cost) భారీగా తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
గమనించాల్సిన అంశాలు
వచ్చే 5 ఏళ్లలో దాదాపు 20 లక్షల మంది యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడమే లక్ష్యం. ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ భాగస్వాములు ఎంత సమర్థవంతంగా సమన్వయం చేసుకుంటారనేది వేచి చూడాలి. ముఖ్యంగా, పాత ITIలలో ఉన్న మౌలిక సదుపాయాల సమస్యలను పరిష్కరించి, నాణ్యమైన శిక్షకులను ఎలా అందుబాటులోకి తెస్తారనేదే ఇప్పుడున్న అసలు పరీక్ష.