భారతదేశంలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) జులై 2026 నాటికి **4.45%**కి చేరుకుంది. గత 19 నెలల్లో ఇదే అత్యధికం. ముఖ్యంగా ఆహార ధరల పెరుగుదల దీనికి ప్రధాన కారణం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ధరల ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉండటంతో, RBI ఈ ఏడాది చివర్లో వడ్డీ రేట్లను పెంచుతుందా అనే ఆందోళనలు మార్కెట్లో నెలకొన్నాయి.
ద్రవ్యోల్బణం పరుగులు: అసలు కథ ఏంటి?
సెంట్రల్ స్టాటిస్టిక్స్ అండ్ ప్రోగ్రామ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ మినిస్ట్రీ విడుదల చేసిన తాజా గణాంకాల ప్రకారం, భారతదేశ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం జులై 2026లో **4.45%**కి చేరుకుంది. ఇది గత 19 నెలల్లో అత్యధిక స్థాయి.
గత రెండు నెలలుగా ధరలు పెరుగుతూనే ఉండటంతో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన 4% మధ్యకాలిక లక్ష్యానికి ద్రవ్యోల్బణం పైననే ఉంది. అయితే, ఇది RBI నిర్దేశించిన 2-6% టాలరెన్స్ బ్యాండ్ లోనే ఉన్నప్పటికీ, ఇలా ధరలు నిలకడగా పెరగడం రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే ఎక్కువ భారం
2024 బేస్ ఇయర్ సిరీస్ ప్రకారం చూస్తే, గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య ద్రవ్యోల్బణం అంతరం పెరుగుతోంది. జులైలో గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణం **4.84%**గా ఉండగా, పట్టణ ద్రవ్యోల్బణం 3.96% గా నమోదైంది. అంటే, పట్టణ ప్రాంతాల వారితో పోలిస్తే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని కుటుంబాలు ఎక్కువ జీవన వ్యయ భారాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి.
ఆహార ధరల మంట: ఏవి పెరిగాయంటే?
ఈ ద్రవ్యోల్బణం పెరగడానికి ప్రధాన కారణం ఆహార ధరల (Food Basket) పెరుగుదల. కన్స్యూమర్ ఫుడ్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (CFPI) జులైలో **5.52%**కి పెరిగింది (మునుపటి నెలలో 5.32%).
కొన్ని వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. ముఖ్యంగా వెండి (Silver) ధరలు ఏకంగా 109.84% పెరిగాయి. అల్లం, వెల్లుల్లి, ఉల్లిపాయల ధరలు వరుసగా 83.62%, 35.36%, 22.54% మేర పెరిగాయి. అయితే, బంగాళాదుంపలు, బెండకాయ, టమాటాల ధరలు తగ్గినట్లు గణాంకాలు తెలుపుతున్నాయి.
మార్కెట్ స్పందన, భవిష్యత్ అంచనాలు
ఈ ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాల నేపథ్యంలో భారత స్టాక్ మార్కెట్లు అప్రమత్తతతో స్పందించాయి. ఆగస్టు 12, 2026న BSE సెన్సెక్స్ 187.90 పాయింట్లు ( 0.24%) తగ్గి ముగిసింది. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరల్లో అస్థిరత, పశ్చిమాసియాలో అనిశ్చితి వంటి అంశాలు కూడా పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్ను ప్రభావితం చేశాయి.
ఆర్థిక విశ్లేషకులు రాబోయే కాలంలో ద్రవ్యోల్బణం 5% మార్కును దాటుతుందా అని గమనిస్తున్నారు. ఒకవేళ ధరల ఒత్తిడి 2026 చివరి నాటికి మరింత పెరిగితే, ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడానికి మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (MPC) వడ్డీ రేట్లను పెంచే అవకాశం ఉంది. ఇది వ్యాపారాలకు, వినియోగదారులకు రుణ ఖర్చులను పెంచుతుంది.
రాబోయే నెలల్లో రుతుపవనాల ప్రభావం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, ఆహార ధరల్లో అస్థిరత వంటివి కీలక అంశాలుగా మారనున్నాయి. అలాగే, ముడి చమురు వంటి అంతర్జాతీయ కమోడిటీ ధరల్లో మార్పులు ద్రవ్యోల్బణం దిశను, RBI విధానపరమైన ప్రతిస్పందనను అంచనా వేయడంలో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి.