India-Israel FTA Talks: వాణిజ్య బంధం బలపడేనా? కీలక చర్చలు మళ్లీ షురూ!

చర్చలు మళ్లీ ప్రారంభం: వాణిజ్య బంధాన్ని బలోపేతం చేసే ప్రయత్నం

భారత్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA)పై చర్చల మొదటి రౌండ్ ఢిల్లీలో ఫిబ్రవరి 26, 2026న ముగిసింది. తదుపరి సమావేశం మే 2026లో ఇజ్రాయెల్‌లో జరగనుంది. ఈ చర్చలు 2021 అక్టోబర్‌లో ఆగిపోయిన ప్రయత్నాలను తిరిగి ప్రారంభించాయి. ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి, 'ఆధునిక, సమగ్రమైన, భవిష్యత్-సిద్ధంగా' ఉండే ఒప్పందాన్ని రూపొందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అయితే, గణాంకాలు చూస్తే పరిస్థితి కొంచెం భిన్నంగా ఉంది.

ఆర్థిక వాస్తవాలు: పడిపోయిన వాణిజ్య విలువ

గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY2024-25) భారత్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం సుమారు $3.62 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయింది. ఇది ముందు సంవత్సరం (FY2023-24) నమోదైన $6.53 బిలియన్ డాలర్ల కంటే చాలా తక్కువ. ముఖ్యంగా, FY2024-25లో భారత ఎగుమతులు 52% తగ్గి $2.14 బిలియన్ డాలర్లకు చేరగా, దిగుమతులు 26.2% తగ్గి $1.48 బిలియన్ డాలర్లకు పరిమితమయ్యాయి. 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈ వాణిజ్యం గరిష్టంగా $10.77 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. ఈ పతనాన్ని అరికట్టడానికి, సుంకాలు, ఇతర అడ్డంకులను తగ్గించడం ద్వారా మార్కెట్ యాక్సెస్‌ను మెరుగుపరచాలని FTA లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత, పెట్టుబడుల జోరు

యూరోపియన్ యూనియన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, ఒమన్, న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాలతో ఇప్పటికే FTAలు కుదుర్చుకున్న నేపథ్యంలో, ఇజ్రాయెల్‌తో ఈ ఒప్పందం భారత్ వాణిజ్య విస్తరణ వ్యూహంలో భాగం. ఇజ్రాయెల్, టెక్నాలజీ రంగంలో అగ్రగామిగా, వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ వంటి రంగాలలో భారత్‌కు విలువైన భాగస్వామిగా ఉంది. సెప్టెంబర్ 2025లో కుదిరిన ద్వైపాక్షిక పెట్టుబడి ఒప్పందం (BIA) కూడా పెట్టుబడుల సంబంధాలను బలోపేతం చేసే సంకేతాలిచ్చింది. ఇజ్రాయెల్ నుండి భారత్‌కు సుమారు $334.2 మిలియన్ డాలర్ల ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడులు (FDI) రాగా, భారత్ నుండి ఇజ్రాయెల్‌కు సుమారు $443 మిలియన్ డాలర్లు పెట్టుబడులు వెళ్లిన్నాయి.

అడ్డంకులు, సవాళ్లు

గతంలో ఎనిమిది రౌండ్లు చర్చలు జరిపినా, 2021 అక్టోబర్‌లో అవి ఆగిపోయాయి. ఇటువంటి FTAలను పూర్తి చేయడానికి సగటున ఒక దశాబ్దం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. ఒప్పంద అనిశ్చితి, రక్షణాత్మక విధానాలు, మరియు ప్రాంతీయ భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు వంటి అంశాలు కూడా ఈ చర్చలకు సవాళ్లుగా మారాయి. ఇజ్రాయెల్ మార్కెట్ పరిమాణం చిన్నదిగా ఉండటం, మరియు సేవల వాణిజ్యంలో నియంత్రణాపరమైన అడ్డంకులు వంటివి అధిగమించాల్సిన అంశాలు.

భవిష్యత్ అంచనాలు

మే 2026లో జరిగే తదుపరి చర్చలు FTA వేగాన్ని, పరిధిని నిర్దేశిస్తాయి. యంత్రాలు, రసాయనాలు, వస్త్రాలు, వ్యవసాయం, వైద్య పరికరాలు, అధునాతన సాంకేతికత, సేవలు, మేధో సంపత్తి హక్కులు, డిజిటల్ వాణిజ్యం వంటి రంగాలలో గణనీయమైన అవకాశాలున్నాయని ఇరు దేశాలు భావిస్తున్నాయి. ఈ ఒప్పందం విజయవంతమైతే, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు పెరిగి, ఆసియాకు ఇజ్రాయెల్ ఆవిష్కరణలకు భారత్ ఒక కీలక గేట్‌వేగా మారే అవకాశం ఉంది.