భారత్‌లో ద్రవ్యోల్బణం కలవరం: ఆహార ధరలు దూకుడు, నాలుగు నెలల గరిష్టానికి చేరుకుంది!

ఏప్రిల్ నెలలో భారత్ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం (Retail Inflation) 3.48% కి చేరింది, ఇది గత నాలుగు నెలల్లోనే అత్యధిక స్థాయి. మార్చిలో ఇది 3.40% గా నమోదైంది. ఈ పెరుగుదలకు ముఖ్య కారణం వినియోగదారుల ఆహార ధరల్లో (Consumer Food Prices) వచ్చిన పెరుగుదల. ఈ ధరలు 4.2% పెరిగాయి, గత నెలలో ఇవి 3.87% గా ఉన్నాయి. బంగాళాదుంపలు, ఉల్లిపాయల ధరలు తగ్గినా, టొమాటోలు, కాలీఫ్లవర్, కొబ్బరి వంటి వాటి ధరలు పెరగడంతో ఆహార రంగంలో ద్రవ్యోల్బణం పైపైకి కదిలింది. 'రెస్టారెంట్లు, వసతి సేవల' (Restaurants and accommodation services) రంగంలో కూడా ద్రవ్యోల్బణం 4.20% గానే కొనసాగింది.

ప్రస్తుతం, అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న ఇంధన ధరల భారాన్ని ప్రభుత్వం పరోక్ష సబ్సిడీల ద్వారా భరిస్తోంది. వినియోగదారులకు నేరుగా ధరలు పెంచకుండా, ఈ భారాన్ని ప్రభుత్వం తనపై వేసుకుంటోంది. ఇది ప్రస్తుతానికి ధరల పెరుగుదలను అదుపులో ఉంచుతున్నా, భవిష్యత్తులో భారీగా ధరలు పెరిగే అవకాశాలను దాచిపెడుతోందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలు రోజుకు దాదాపు ₹1,000 కోట్లకు పైగా నష్టాలను భరిస్తున్నాయని సమాచారం. ఇలా కృత్రిమంగా ధరలను తక్కువగా ఉంచడం, అసలు వాస్తవ వ్యయాన్ని దాచిపెట్టి, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు మరింత దిగజారితే తీవ్రమైన పరిణామాలకు దారితీస్తుందని ఆర్థికవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

దీనికి తోడు, ఈ ఏడాది రుతుపవనాలు (Monsoon) సాధారణ స్థాయి కంటే తక్కువగా, అంటే సుమారు 92% మాత్రమే నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనాలు వస్తున్నాయి. సూపర్ ఎల్ నినో (Super El Niño) ప్రభావం కూడా వ్యవసాయోత్పత్తిపై, ఆహార సరఫరా స్థిరత్వంపై ప్రభావం చూపిస్తుందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. గతంలో వచ్చిన బలహీనమైన రుతుపవనాలు, ఎల్ నినో సంఘటనలు వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని దెబ్బతీసి, ఆహార ధరలను విపరీతంగా పెంచి, ఆర్థిక వృద్ధిని మందగింపజేశాయి.

మరోవైపు, అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యంలో పరిణామాలు, చమురు మార్కెట్లపై (Oil Markets) తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. భారత క్రూడ్ ఆయిల్ బాస్కెట్ ధరలు మే నెలలో దాదాపు $105 గా ఉండగా, ఏప్రిల్‌లో $114 మార్క్ ని తాకింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సగటున $77 గా ఉన్న దీనితో పోలిస్తే ఇది గణనీయమైన పెరుగుదల. ప్రస్తుతం $100-$115 మధ్య ఉన్న ఈ ధరలు ఆందోళనకరంగా మారాయి. భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 88-90% దిగుమతులపైనే ఆధారపడటంతో, గ్లోబల్ ధరల ఒడిదుడుకులకు ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంది. క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలో ప్రతి $10 పెరుగుదల ద్రవ్యోల్బణాన్ని 35-40 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచుతుందని అంచనా. పెరుగుతున్న విలువైన లోహాల (Precious metals) ధరలు కూడా ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతున్నాయి.

గ్లోబల్ ట్రెండ్స్‌తో పోలిస్తే, భారత్ ఏప్రిల్ ద్రవ్యోల్బణం రేటు **3.48%**తో చూస్తే, ఇది దాదాపుగా అదుపులోనే ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది. ఫిబ్రవరిలో G20 సగటు **3.7%**గా ఉంది. చైనా ఏప్రిల్‌లో 1.2% ద్రవ్యోల్బణాన్ని నివేదించగా, బ్రెజిల్, దక్షిణాఫ్రికా దేశాలు తగ్గుదలను చూశాయి. అయితే, దేశీయ అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయి.

ఈ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ప్రస్తుతానికి వడ్డీ రేట్లను పెంచకుండా 'వేచిచూసే' ధోరణిని అవలంబిస్తున్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో ద్రవ్యోల్బణంపై పెరిగే ఒత్తిడిని బట్టి, అక్టోబర్ నాటికి రేట్లను పెంచే అవకాశం ఉందని కొందరు విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) భారత్ ఆర్థిక వృద్ధి **6.5%**గా ఉంటుందని అంచనా వేసినా, ఆసియాన్ డెవలప్‌మెంట్ బ్యాంక్ (ADB) పెరుగుతున్న చమురు ధరలు FY27 GDP వృద్ధిని 0.6% తగ్గించి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని గణనీయంగా పెంచుతాయని హెచ్చరించింది. గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్ 6.9% GDP వృద్ధిని, 3.9% ద్రవ్యోల్బణాన్ని అంచనా వేస్తోంది.