దేశ విదేశీ మారక నిల్వలను (Forex Reserves) కాపాడుకునే ఉద్దేశ్యంతో, భారత ప్రభుత్వం బంగారం, వెండి దిగుమతులపై దిగుమతి సుంకాలను గణనీయంగా పెంచుతూ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అయితే, అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ చర్య స్వల్పకాలిక ఉపశమనాన్ని మాత్రమే అందిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
మే 13, 2026 నుండి, బంగారం, వెండిపై దిగుమతి సుంకం 6% నుండి **15%**కి పెరిగింది. ఇందులో 10% బేసిక్ కస్టమ్స్ డ్యూటీ మరియు 5% అగ్రికల్చర్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ డెవలప్మెంట్ సెస్ (AIDC) ఉన్నాయి. విదేశీ మారక నిల్వలను ఆదా చేయడానికి బంగారం కొనుగోళ్లను తగ్గించాలని ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ పిలుపునిచ్చిన నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం వెలువడింది. ఈ చర్యతో, బెంచ్మార్క్ 10-సంవత్సరాల ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్ స్వల్పంగా 7.02%-7.05% వద్దకు పడిపోయింది. రికార్డు కనిష్ట స్థాయిలను తాకిన భారత రూపాయి కూడా స్వల్పంగా బలపడి, డాలర్తో పోలిస్తే 95.61 వద్ద ప్రారంభమైంది. ప్రధాన దిగుమతి వస్తువు అయిన బంగారంపై డిమాండ్ను తగ్గించడం ద్వారా ఫారెక్స్ నిల్వలు, రూపాయిపై ఒత్తిడిని తగ్గించే ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలకు మార్కెట్ స్పందిస్తున్నట్లు ఇది సూచిస్తోంది. అయితే, ఇది విస్తృత ఆర్థిక సవాళ్లకు దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కాదని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాలలో సుమారు 85% దిగుమతి చేసుకుంటుంది. దీంతో, అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరల ఒడిదుడుకులకు దేశం తీవ్రంగా గురవుతోంది. ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర బ్యారెల్కు సుమారు $106-$107 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 62% కంటే ఎక్కువ. ఈ నిలకడగా అధికంగా ఉన్న చమురు ధరలే భారతదేశంలో దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణానికి (Imported Inflation) ప్రధాన కారణమవుతున్నాయి. గతంలో, అధిక చమురు ధరలు భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని, బాండ్ ఈల్డ్స్ను పెంచాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) వడ్డీ రేట్లను తగ్గించినప్పటికీ ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. యూఎస్ వంటి దేశాలలో ఏప్రిల్లో ద్రవ్యోల్బణం **3.8%**కి చేరగా, భారతదేశంలో అదే నెలలో ద్రవ్యోల్బణం **3.48%**తో RBI లక్ష్యానికి దగ్గరగా ఉంది. ఇది RBIకి కొంత వెసులుబాటును ఇస్తుంది, కానీ చమురు దిగుమతుల వల్ల వచ్చే ద్రవ్యోల్బణం ప్రమాదం మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది.
బంగారం దిగుమతి సుంకం పెంపు అనేది ఫారెక్స్ నిల్వలకు కొంత మద్దతునిచ్చినా, శక్తి దిగుమతుల అధిక వ్యయం అనే ప్రధాన సమస్యను ఇది పరిష్కరించదు. ఈ నిరంతర ఒత్తిడి దేశ కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ను (Current Account Deficit) పెంచవచ్చు మరియు ఇప్పటికే ఆసియా కరెన్సీలలో పేలవంగా రాణించిన రూపాయి మరింత బలహీనపడేలా చేయవచ్చు. మధ్యప్రాచ్యంలోని భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్ సమీపంలో ఆటంకాలు, చమురు ధరలను మరింత పెంచవచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది సరఫరా గొలుసులకు ఆటంకం కలిగించి, ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక పరిస్థితి కూడా ఆందోళనకరంగా ఉంది, దీనివల్ల మరింత ఒత్తిళ్లను తట్టుకునే సామర్థ్యం తగ్గుతోంది. RBI ప్రస్తుత పాలసీ రేటు 5.25% వద్ద స్థిరంగా ఉంది. అయితే, ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపులో ఉంచడంపైనే RBI దృష్టి సారించింది, కాబట్టి ద్రవ్యోల్బణం నిలకడగా పెరిగితే, మానిటరీ పాలసీని సడలించే ప్రణాళికలను ఆపడం లేదా తిరోగమించడం వంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు. ఇది ఆర్థిక వృద్ధికి ఆటంకం కలిగించవచ్చు. భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు 8 నెలల దిగుమతులకు సరిపడా ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్ జోక్యాలు, దిగుమతి ఖర్చుల వల్ల నిల్వల్లో తగ్గుదల కనిపిస్తే, దాన్ని జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.
మార్కెట్ సెంటిమెంట్ అప్రమత్తంగా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాలు, స్పష్టత లేని విధానాల నేపథ్యంలో బాండ్ ఈల్డ్స్ ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. చమురు ధరలు, దేశీయ ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలను బట్టి 10-సంవత్సరాల బాండ్ ఈల్డ్స్ **7.25%-7.3%**కి చేరవచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. RBI ధరల స్థిరత్వానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ, వడ్డీ రేట్ల కోత ప్రణాళికలను వాయిదా వేయవచ్చు. వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో (VRR) వంటి సాధనాల ద్వారా లిక్విడిటీని గట్టిగా నిర్వహించే అవకాశం ఉంది. ఇటీవలి ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు నియంత్రణలో ఉన్నప్పటికీ, అధిక చమురు ధరల వల్ల దిగుమతి ద్రవ్యోల్బణం ప్రమాదం అలాగే ఉంది, ఇది ఆర్థిక వృద్ధి, ధరల స్థిరత్వం మధ్య సమతుల్యం సాధించాలనే RBI లక్ష్యాన్ని మరింత క్లిష్టతరం చేస్తోంది.
