భారత్ జీడీపీ వృద్ధి మందకొడితనం: గత క్వార్టర్‌తో పోలిస్తే తగ్గిన వృద్ధి రేటు.. కారణాలు ఇవే!

ఆర్థిక వ్యవస్థలో మందగమనం: కారణాలు ఏంటి?

Q3 FY2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, దేశ జీడీపీ వృద్ధి రేటు **7.2%**కి పరిమితం అవుతుందని ICRA తన నివేదికలో పేర్కొంది. ఇది గత క్వార్టర్ (Q2 FY2025-26) లో నమోదైన **8.2%**తో పోలిస్తే గణనీయమైన తగ్గుదల. ఈ మందగమనానికి ముఖ్య కారణం ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం (Government Capex) 23.4% మేర క్షీణించడం. ఈ క్వార్టర్లో ప్రభుత్వ వ్యయం ₹3.1 ట్రిలియన్ నుండి ₹2.1 ట్రిలియన్కి పడిపోయింది.

అయితే, పారిశ్రామిక రంగం (Industrial Sector) మాత్రం ఆశాజనకంగా ఉంది. గత ఎనిమిది క్వార్టర్లలోనే అత్యధికంగా 8.3% వృద్ధిని నమోదు చేసే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా తయారీ రంగం (Manufacturing GVA) Q2 FY26 లో 9.13% వృద్ధి సాధించింది. కానీ, సేవల రంగం (Services GVA) వృద్ధి **7.8%**కి, వ్యవసాయ రంగం వృద్ధి నెమ్మదించడం వంటి అంశాలు మొత్తం వృద్ధిని ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

ఎగుమతులపై ప్రభావం, దేశీయ డిమాండ్ తోడు

అంతర్జాతీయంగా వాణిజ్య రంగంలో (Exports) కూడా మిశ్రమ సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమాండ్ తగ్గడం, అమెరికా విధించిన సుంకాల (Tariffs) ప్రభావంతో వస్తు ఎగుమతులు (Merchandise Exports) డిసెంబర్ 2025 నాటికి కేవలం 1.9% మాత్రమే పెరిగాయి. సేవల ఎగుమతులు (Services Exports) కూడా గత ఏడు క్వార్టర్లలోనే అత్యల్పంగా 7.5% వృద్ధితో సరిపెట్టుకున్నాయి. ఏప్రిల్-అక్టోబర్ 2025 మధ్యకాలంలో మొత్తం వస్తు, సేవల ఎగుమతుల వృద్ధి **4.84%**గా ఉంది.

దీంతోపాటు, దేశ వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) **2.3%**కి పెరిగింది. ఇది గత 13 క్వార్టర్లలోనే అత్యధికం. ఈ బాహ్య ప్రతికూలతల (External Headwinds) నడుమ, దేశీయ వినియోగం (Domestic Demand) మాత్రం ఊరటనిస్తోంది. సెప్టెంబర్ 2025 నుండి అమలులోకి వచ్చిన GST రేట్ల హేతుబద్ధీకరణ (GST Rationalization) కారణంగా దేశీయ వినియోగం పెరిగి, వచ్చే 4-6 క్వార్టర్లలో జీడీపీ వృద్ధికి 100-120 బేసిస్ పాయింట్లు జోడించే అవకాశం ఉంది. Q3 FY26 లో ప్రైవేట్ వినియోగం వృద్ధి **8%**కి చేరుకుంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

వివిధ అంతర్జాతీయ సంస్థలు భారత్ వృద్ధిపై సానుకూల అంచనాలతో ఉన్నాయి. IMF FY2025-26 కి 7.3%, Moody's 2025 కి 7%, S&P, World Bank లు 6.3%-6.5% మేర వృద్ధిని అంచనా వేస్తున్నాయి. MoSPI మొదటి అంచనాల ప్రకారం ఇది **7.4%**గా ఉంది. అయినప్పటికీ, ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయాన్ని పునరుద్ధరించడం, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడం, దేశీయ డిమాండ్ తో పాటు ఎగుమతులపై కూడా దృష్టి సారించడం భారత్ స్థిరమైన వృద్ధికి కీలకమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.