భారత దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు (Forex Reserves) రికార్డు స్థాయిలో **$785.71 బిలియన్లకు** చేరాయి. భారీ బఫర్ ఉన్నప్పటికీ, రూపాయి విలువ మాత్రం డాలర్తో పోలిస్తే **96** మార్కు వద్ద బలహీనంగానే కొనసాగుతోంది.
సెప్టెంబర్ 4, 2026 నాటికి భారత ఫారెక్స్ నిల్వలు $785.71 బిలియన్ల ఆల్-టైమ్ హైకి చేరుకున్నాయి. ఇది ఆర్థిక సంక్షోభాల నుంచి రక్షణ కల్పించే కీలకమైన 'సేఫ్టీ నెట్' అయినప్పటికీ, కరెన్సీ మార్కెట్లో రూపాయి మాత్రం గత రెండు నెలల కనిష్ట స్థాయి 95.7 - 96 వద్దే ట్రేడ్ అవుతోంది.
నిల్వలు పెరిగినా రూపాయి ఎందుకు బలహీనంగా ఉంది?
కేంద్ర బ్యాంక్ ఈ నిల్వలను కరెన్సీ విలువను నిర్ణయించడానికి కాకుండా, మార్కెట్లో తీవ్రమైన అస్థిరతలను (Volatility) నియంత్రించడానికి మాత్రమే ఉపయోగిస్తుంది. వీటిలో ఎక్కువ భాగం FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా వచ్చినవి. ఈ డాలర్లు సెంట్రల్ బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ షీట్లోనే ఉంటాయి తప్ప, ఓపెన్ మార్కెట్లోకి రావు. అందుకే, ఇవి కరెన్సీ డిమాండ్, సప్లైపై నేరుగా ప్రభావం చూపలేకపోతున్నాయి.
ప్రపంచ మార్కెట్ ఒత్తిళ్లు
దేశ ముడి చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 85% దిగుమతులపైనే ఆధారపడి ఉంది. పశ్చిమ ఆసియాలో అస్థిరత కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర $109 పైన ఉండటం రూపాయిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఆయిల్ కోసం ఎక్కువ డాలర్లు ఖర్చు చేయాల్సి రావడం కరెన్సీని బలహీనపరుస్తోంది.
అంతేకాకుండా, అమెరికాలో వడ్డీ రేట్లు పెరగడం ఇన్వెస్టర్లను వెనక్కి లాగుతోంది. US ట్రెజరీ ఈల్డ్స్ 19 ఏళ్ల గరిష్ట స్థాయి 5.02% కి చేరడంతో, గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లు భారత ఈక్విటీల కంటే US అసెట్స్కే మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఫలితంగా, ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు ఫారిన్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఇన్వెస్టర్లు (FII) భారత మార్కెట్ నుంచి దాదాపు $27 బిలియన్లను ఉపసంహరించుకున్నారు.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సింది
రూపాయి విలువ తగ్గడం వల్ల దిగుమతి చేసుకునే ముడి పదార్థాలపై ఆధారపడే తయారీ, ఇంధన రంగ సంస్థల ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ప్రస్తుతం మన వద్ద దాదాపు 11 నెలల దిగుమతులకు సరిపడా నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, కరెన్సీ భవిష్యత్తు మాత్రం అంతర్జాతీయ వడ్డీ రేట్లు మరియు చమురు ధరలపైనే ఆధారపడి ఉంది.
