భారత్ ఆర్థిక లక్ష్యం $30 ట్రిలియన్: కానీ ₹28 లక్షల కోట్ల గ్యాప్! ఏం చేయాలి?

₹28 లక్షల కోట్ల గ్యాప్: ఆర్థిక లక్ష్యం చేరుకోవడానికి వ్యూహాలు

భారతదేశం 2047 నాటికి $30 ట్రిలియన్ల ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగాలనే మహోన్నత లక్ష్యం నిర్దేశించుకుంది. ఈ ప్రయాణానికి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ఛైర్మన్ సీఎస్ శెట్టి అంచనాల ప్రకారం, సుమారు ₹3,000 నుంచి ₹3,500 లక్షల కోట్లు (సుమారు $3.5 ట్రిలియన్లు) అవసరం కానుంది. ఇందులో, 'వికసిత భారత్' మిషన్‌కు మద్దతుగా 2035 నాటికి దాదాపు ₹600-650 లక్షల కోట్లు సమీకరించాల్సి ఉంటుంది. ఈ భారీ మొత్తాన్ని చూస్తే, బ్యాంకులు మాత్రమే ఈ నిధుల కొరతను తీర్చలేవని స్పష్టమవుతోంది.

ఇక గృహాల పొదుపులు కూడా బ్యాంక్ డిపాజిట్ల నుంచి మ్యూచువల్ ఫండ్స్, బీమా, పెన్షన్ పథకాల వైపు మళ్లుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఈ నిధులను వాస్తవ ప్రాజెక్టుల్లోకి మళ్లించడానికి మరింత బలమైన, లోతైన బాండ్ మార్కెట్ ఆవశ్యకతను ఇది తెలియజేస్తోంది.

ప్రభుత్వ వ్యయం పెంపు - ప్రైవేట్ పెట్టుబడులకు ఊతం

ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure) గణనీయంగా పెరిగింది. 2015 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు ₹2 లక్షల కోట్లు ఉన్న ఈ వ్యయం, 2027 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్‌లో ₹12.2 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ఇది 600% కంటే ఎక్కువ వృద్ధి. ఈ భారీ ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, ప్రాజెక్టుల్లోని అనిశ్చితిని తగ్గించి, వాటిని మరింత లాభదాయకంగా మార్చడం ద్వారా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఇక నేషనల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ అండ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫండ్ (NIIF), నేషనల్ బ్యాంక్ ఫర్ ఫైనాన్సింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (NaBFID) వంటి సంస్థల మద్దతుతో కొత్త ఫైనాన్సింగ్ మోడల్స్ కూడా పుట్టుకొస్తున్నాయి. ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్‌లు (InvITs) మరియు రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్‌లు (REITs) వంటివి ఆస్తుల నుంచి మూలధనాన్ని విడదీయడానికి, పెట్టుబడులను పెంచడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి.

అయితే, ప్రపంచ బ్యాంక్ నివేదికల ప్రకారం, భారతదేశ మౌలిక సదుపాయాల ఫైనాన్సింగ్ గ్యాప్ జీడీపీలో 5% మించి ఉంది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ప్రైవేట్ రంగం జోక్యం మరింత కీలకం.

భారతదేశ బాండ్ మార్కెట్ - ప్రపంచంతో పోలిక

భారత కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ పెరుగుతున్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చూస్తే ఇంకా చాలా వెనుకబడే ఉంది. జీడీపీలో ఇది కేవలం 25% మాత్రమే, చైనా, బ్రెజిల్, మెక్సికో వంటి దేశాలతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, మొత్తం కార్పొరేట్ బాండ్లు ₹53.6 ట్రిలియన్లకు చేరుకున్నాయి, ఇది జీడీపీలో సుమారు 15-16% మాత్రమే. దక్షిణ కొరియా లేదా మలేషియా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే ఇది ఇంకా తక్కువే.

చాలా వరకు ఈ బాండ్లు అధిక రేటింగ్ (AAA, AA) కలిగి ఉన్నాయి. అమెరికా, యూరప్ వంటి దేశాల్లో ఉండే విభిన్న మార్కెట్లతో పోలిస్తే, ఇక్కడ మధ్య-స్థాయి రేటింగ్ ఉన్న బాండ్లు తక్కువగా ఉన్నాయి. కార్పొరేట్ బాండ్ల సెకండరీ మార్కెట్‌లో ట్రేడింగ్ (Secondary Market Trading) చాలా తక్కువగా ఉంది. వార్షిక టర్నోవర్ రేషియో (Annual Turnover Ratio) ఇండోనేషియా, చైనాల కంటే తక్కువగా ఉంది. అంటే, పెట్టుబడిదారులు బాండ్లను యాక్టివ్‌గా ట్రేడ్ చేయడం కంటే దీర్ఘకాలం పాటు ఉంచుకోవడానికి మొగ్గు చూపుతున్నారు.

ప్రపంచ వడ్డీ రేట్లు పెరిగినా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల ద్రవ్య విధానాలు కఠినతరం అయినా, అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లు బలంగానే ఉన్నాయి. అయితే, అధిక ప్రపంచ వడ్డీ రేట్లు భారత్‌కు అప్పులు తీసుకోవడం ఖరీదైనదిగా మారుస్తాయి, పెట్టుబడిదారులు మెరుగైన రాబడి కోసం చూస్తున్నప్పుడు నిధులు బయటకు వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది. విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) అస్థిరమైన పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడుల కంటే మరింత స్థిరమైన ప్రవాహాన్ని అందిస్తాయి.

ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు (Chief Economic Advisor) ప్రకారం, ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి భారతదేశం వార్షికంగా 12% డాలర్ వృద్ధిని, సాంకేతికత, అధునాతన పరిశోధనల్లో గణనీయమైన పురోగతిని సాధించాలి. SKOCH గ్రూప్ ప్రకారం, భారతదేశ వృద్ధికి ప్రధాన అవరోధం పొదుపు, సామర్థ్య సమస్య. అధిక వృద్ధిని కొనసాగించడానికి దేశీయ పొదుపులు, ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక పొదుపులు స్థిరంగా పెరగాలి.

కీలక సవాళ్లు: మార్కెట్ గ్యాప్‌లు, అమలు ప్రమాదాలు

లక్ష్యాలు ప్రతిష్టాత్మకంగా ఉన్నప్పటికీ, $30 ట్రిలియన్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ దిశగా భారతదేశ ప్రయాణంలో గణనీయమైన సవాళ్లు ఉన్నాయి. కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ పరిమిత పరిమాణం, బాండ్ల ట్రేడింగ్‌లో ఇబ్బందులు, అవసరమైన భారీ మూలధనాన్ని, ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక ప్రాజెక్టుల కోసం సమీకరించడంలో పెద్ద అడ్డంకిగా మారాయి. అధిక-రేటింగ్ బాండ్లపై దృష్టి సారించడం, సరైన మధ్య-స్థాయి లేదా అభివృద్ధి చెందుతున్న రంగాల కంపెనీలకు కీలక నిధులను పొందడంలో ఆటంకం కలిగించవచ్చు.

మౌలిక సదుపాయాల నిధుల విషయంలో గత అనుభవాలు సమస్యలను సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని దేశాల్లో, ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు అధిక ఖర్చు, అవినీతి, నిర్వహణ లోపాల వల్ల ఆశించిన ఫలితాలనివ్వలేదు. ఇది ప్రాజెక్టుల ఎంపిక, అమలులో జాగ్రత్త వహించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.

ప్రస్తుతం జీడీపీలో దాదాపు 30% గా ఉన్న పొదుపు రేటు, 35-40% గా ఉన్న పెట్టుబడి నిధుల కొరతతో, పొదుపు, సామర్థ్యాలలో నిరంతర సమస్య ఉంది. వృద్ధి స్థిరంగా ఉండేలా చూడటానికి దీన్ని సరిదిద్దాలి. కరెన్సీ అస్థిరత, భౌగోళిక రాజకీయ ప్రమాదాలు కూడా బాహ్య బెదిరింపులుగా ఉన్నాయి.

భవిష్యత్తు కార్యాచరణ: ఆర్థిక సంస్కరణలు, ఆవిష్కరణలు

2047 నాటికి భారతదేశం $30 ట్రిలియన్ల ఆర్థిక లక్ష్యాన్ని సాధించడం అనేది ఆర్థిక రంగ సంస్కరణలను వేగవంతం చేయడం, ప్రైవేట్ మూలధన సమీకరణను పెంచడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రపంచ బ్యాంక్ ఈ సంస్కరణలపై మరింత పురోగతి సాధించాలని, డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను మెరుగుపరచాలని, వ్యక్తులు, MSMEలకు విస్తృత శ్రేణి ఆర్థిక ఉత్పత్తులను అందుబాటులోకి తేవాలని సూచిస్తోంది.

Tokenised Rupee Debt Instruments వంటి ఆవిష్కరణలు సెటిల్‌మెంట్లను వేగవంతం చేసి, లిక్విడిటీని మెరుగుపరుస్తాయని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. బ్యాంకింగ్ రంగం ప్రస్తుతం తక్కువ మొండి బకాయిలతో బలంగా ఉంది. అయినప్పటికీ, సుమారు $4 ట్రిలియన్ల మూలధనం అవసరం, ఇందులో మూడవ వంతు కొత్త పెట్టుబడులు అవసరం. అంటే, డిపాజిట్ల వృద్ధి, మెరుగైన ఉత్పాదకత అత్యవసరం.

తుదకు, భారతదేశ ఆర్థిక లక్ష్యం వైపు దాని ప్రయాణం, మూలధనాన్ని ఆకర్షించడం, సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం, సాంప్రదాయ సాధనాలకు మించి దాని ఆర్థిక మార్కెట్లను లోతుగా చేయడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.