మార్చి నెలలో వాణిజ్యంపై సంక్షోభ ప్రభావం
మార్చి నెలలో భారత వాణిజ్యం (Merchandise Exports) 7.4% క్షీణించి, 38.92 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయింది. దీనికి ప్రధాన కారణం పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు.
ముఖ్యంగా, పశ్చిమ ఆసియా దేశాలతో వాణిజ్యం 57.95% పడిపోవడంతోపాటు, దిగుమతులు కూడా 51.64% తగ్గాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిలో (Strait of Hormuz) ఏర్పడిన అవాంతరాల వల్ల, ఎగుమతిదారులు తమ షిప్మెంట్లను కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ (Cape of Good Hope) మీదుగా మళ్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ మార్గం వల్ల ప్రయాణ సమయం 12-15 రోజులు పెరగడమే కాకుండా, రవాణా ఖర్చులు గణనీయంగా పెరిగాయి. యుద్ధ రిస్క్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు, కంటైనర్కు $4,000 వరకు ఎమర్జెన్సీ సర్ఛార్జీలు విధించడంతో ఎగుమతిదారుల లాభాల్లో కోత పడింది.
ఆర్థిక వ్యవస్థలో సానుకూల సంకేతాలు, సవాళ్లు
గత ఆర్థిక సంవత్సరం (FY 2025-26) మొత్తం మీద భారత ఎగుమతులు 860 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకొని, 4.22% వార్షిక వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. అయితే, మార్చి గణాంకాలు కొన్ని రంగాల్లోని బలహీనతలను ఎత్తి చూపాయి. ఈ సమయంలో థాయిలాండ్ ఎగుమతులు 18.7% పెరిగాయి, చైనా రసాయనాల ఎగుమతులు కూడా పుంజుకున్నాయి.
మరోవైపు, భారత్-అమెరికా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం (India-US Bilateral Trade Agreement) పురోగతిలో ఉంది, దీని తొలి దశ పూర్తయింది. రాబోయే కాలంలో ఈ ఒప్పందం వల్ల శ్రామిక-సాంద్రత కలిగిన, వ్యవసాయ ఆధారిత రంగాలకు మేలు జరుగుతుందని అంచనా. FY 2025-26లో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) $90 బిలియన్లకు మించి ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు.
ద్రవ్యోల్బణం, వాణిజ్య లోటుపై ప్రభావం
మధ్యప్రాచ్యంలోని సంక్షోభం వల్ల ఇంధనం, ఎరువులు, ముడి పదార్థాల సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడి, ధరలు పెరిగాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ (Finance Ministry) తెలిపింది. మార్చిలో హోల్సేల్ ద్రవ్యోల్బణం (Wholesale Inflation) **3.88%**కి పెరగడానికి ఇదే కారణం. ఈ ఇంధన ధరల పెరుగుదల కొనసాగితే, మార్చిలో 2.44 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గిన వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని HSBC వంటి విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఎగుమతిదారులకు సవాళ్లు, అవకాశాలు
పశ్చిమ ఆసియా మార్కెట్లు, ముఖ్యంగా 2025లో భారత వ్యవసాయ ఎగుమతుల్లో 11.8 బిలియన్ డాలర్ల వాటాను కలిగి ఉన్న ప్రాంతంతో వాణిజ్యం 50% పైగా పడిపోవడం, భారత ఎగుమతి రంగానికి పెద్ద దెబ్బ. ముఖ్యంగా త్వరగా పాడైపోయే (Perishable Goods) ఉత్పత్తుల ఎగుమతిదారులకు రిస్క్ ఎక్కువ. సర్వీసుల ఎగుమతులు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, వస్తువుల ఎగుమతులపై (Merchandise Trade) ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది. భారత్ కొత్త వాణిజ్య ఒప్పందాలను (FTAs) ముమ్మరం చేస్తోంది, ప్రస్తుతం 12 FTAs చర్చల దశలో ఉన్నాయి. అయితే, పశ్చిమ ఆసియాలోని ప్రస్తుత పరిస్థితి, ఎగుమతి మార్కెట్పై నిరంతరాయంగా ప్రభావం చూపుతూనే ఉంటుంది.
