విద్యుత్ ఖర్చులు పరుగులు.. ద్రవ్యోల్బణాన్ని మించిపోతున్న వైనం
భారతదేశంలో ఉన్నత విద్య కోసం చేసే ఖర్చులు ఆందోళనకర స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయి. ఏకంగా 10-12% వరకు పెరుగుతున్న ఈ 'ఎడ్యుకేషన్ ఇన్ఫ్లేషన్', సాధారణ ద్రవ్యోల్బణం (CPI) అయిన 5-6% కంటే చాలా ఎక్కువ. ప్రైవేట్ యూనివర్సిటీలలో ట్యూషన్ ఫీజులు ఏటా 5-10% పెరుగుతున్నాయి. దీని అర్థం, దశాబ్దం క్రితంతో పోలిస్తే ప్రైవేట్ సంస్థల్లో ప్రొఫెషనల్ డిగ్రీల ఖర్చు రెట్టింపు, కొన్నిసార్లు మూడు రెట్లు అయ్యింది. దీనివల్ల కుటుంబాల బడ్జెట్లలో విద్య ఖర్చుల వాటా బాగా పెరిగి, కొనుగోలు శక్తికి మించిపోతోంది. ప్రస్తుత రేట్లతో, ఆరు నుంచి ఏడు సంవత్సరాలలో విద్య ఖర్చులు రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది, ఇది దీర్ఘకాలంలో పెద్ద ఆర్థిక సవాలుగా మారనుంది.
విద్యారుణాలకు డిమాండ్ పెరుగుదల, రుణదాతల పోర్ట్ఫోలియోల విస్తరణ
ఈ పెరుగుతున్న ఖర్చులే విద్యారుణాలకు డిమాండ్ను పెంచుతున్నాయి. సగటు రుణ మొత్తం ₹5-12 లక్షల నుంచి ₹6-15 లక్షలకు ఎగబాకింది. మార్చి 2019 నుంచి మార్చి 2025 మధ్య, భారతదేశంలో మొత్తం పెండింగ్లో ఉన్న విద్యారుణాల మొత్తం 95.83% పెరిగింది. 2024 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు విద్యారుణాల ఖాతాల్లో ఏటా 17% వృద్ధిని నమోదు చేశాయి, 7,36,580 మంది విద్యార్థులకు రుణాలిచ్చాయి. ముఖ్యంగా నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCలు) ఈ రంగంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే వీరి విద్యారుణాల ఆస్తుల నిర్వహణ (AUM) 50% కంటే ఎక్కువగా పెరిగింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 25% వృద్ధితో ₹80,000 కోట్లకు చేరుకుంటాయని అంచనా. RBI మార్గదర్శకాలు కూడా రుణాలకు వెసులుబాటును కల్పిస్తున్నాయి. ₹7.5 లక్షల వరకు రుణాలకు మ్యూచువల్ ఫండ్స్, ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ల వంటి ఆస్తులను కొలేటరల్గా తీసుకోవచ్చు. అయితే, పెద్ద మొత్తాలకు మాత్రం సంప్రదాయ కొలేటరల్ అవసరం. దేశీయ చదువులకు సాధారణంగా ₹7.5-10 లక్షల వరకు, విదేశీ విద్యకు ₹20 లక్షల వరకు రుణాలిస్తుండగా, కొన్ని బ్యాంకులు అంతకంటే ఎక్కువ పరిమితులు కూడా అందిస్తున్నాయి. కోర్సు పూర్తయిన తర్వాత 12 నెలల వరకు మారటోరియం (వాయిదా) ఉంటుంది, ఆ తర్వాతే చెల్లింపులు ప్రారంభమవుతాయి. వడ్డీ రేట్లు సాధారణంగా ఏటా 4% నుంచి 16% మధ్య ఉంటాయి, ఇవి RBI రెపో రేటుకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.
విద్యా మార్కెట్ వృద్ధి, పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్లో మార్పు
భారతీయ విద్యా రంగం ఒక భారీ, అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్. 2024 నాటికి దీని విలువ USD 125 బిలియన్లకు పైనే ఉండగా, అందులో ఉన్నత విద్య వాటా 54%. ఈ రంగం 2030 నాటికి USD 330 బిలియన్లకు విస్తరిస్తుందని అంచనా. ఎడ్యుటెక్ (EdTech) విభాగం కీలక వృద్ధి చోదకంగా ఉంది, దీని విలువ USD 2.8 బిలియన్లు కాగా, 2033 నాటికి USD 33.2 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసం కూడా మారింది. కేవలం దూకుడుగా పెరిగే కంపెనీల కంటే, స్పష్టమైన లాభాల మార్గాలు, బలమైన పాలన, అమలు సామర్థ్యం ఉన్న సంస్థలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. పబ్లిక్ మార్కెట్లు, వినియోగదారు-కేంద్రీకృత EdTech సంస్థల కంటే, నియంత్రిత, డిగ్రీ-ఆధారిత, ఊహించదగిన నగదు ప్రవాహాలున్న మోడల్స్కు ప్రాధాన్యతనిస్తున్నాయి. మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ ప్రకారం ప్రముఖ విద్యా సంస్థలలో NIIT లెర్నింగ్ సిస్టమ్స్ ($416.38 మిలియన్లు) మరియు వెరండా లెర్నింగ్ సొల్యూషన్స్ ($141.21 మిలియన్లు) ఉన్నాయి. ప్రైవేట్ విశ్వవిద్యాలయాలు వేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి, తమ మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రత్యేక కోర్సుల డిమాండ్ కారణంగా ప్రభుత్వ సంస్థల కంటే అధిక ఫీజులు వసూలు చేస్తున్నాయి.
విద్యా రుణదాతలకు పెరుగుతున్న రిస్కులు
వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, విద్యా ఫైనాన్స్లో అంతర్లీనంగా రిస్కులున్నాయి. వ్యక్తిగత రుణాలన్నింటిలోనూ, విద్యారుణాలలో నిరర్ధక ఆస్తుల (NPAలు) జాతీయ సగటు 3.6%, ఇది అత్యధికం. NBFCలు తక్కువ గ్రాస్ NPAలు (0.1%, మార్చి 2025 నాటికి) చూపుతున్నప్పటికీ, ఒక కీలకమైన బలహీనత ఏంటంటే, వారి రుణ పుస్తకంలో 85% కంటే ఎక్కువ మారటోరియం కింద ఉంది. ఇది ఒత్తిడిని గుర్తించడంలో ఆలస్యం కలిగించవచ్చు. అమెరికా, కెనడాలలో కఠినమైన వీసా నిబంధనలు విదేశీ కోర్సుల కోసం రుణ పంపిణీని నెమ్మదింపజేశాయి. ఇది NBFCల వృద్ధిని ప్రభావితం చేస్తోంది. దీంతో UK, జర్మనీ వంటి గమ్యస్థానాలకు వైవిధ్యీకరణ (Diversification) అవసరమైంది. 2024-25 బడ్జెట్లో కొన్ని ప్రభుత్వ స్కాలర్షిప్ కార్యక్రమాలను నిలిపివేయడం వల్ల ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థుల కొనుగోలు శక్తి మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది. డిఫాల్ట్లు పెరిగితే, ఈ కీలక విభాగం గణనీయమైన రాజకీయ, ఆర్థిక ఆందోళనగా మారవచ్చు.
అవుట్లుక్: క్రమశిక్షణ, స్థితిస్థాపకత
భారతీయ విద్యా మార్కెట్, ఆదాయం కనిపించేలా, స్థిరమైన వృద్ధిపై దృష్టి సారించే మరింత క్రమశిక్షణతో కూడిన, సంస్థ-ఆధారిత దశకు మారుతోంది. విదేశీ విశ్వవిద్యాలయాల బ్రాంచ్ క్యాంపస్లు, విస్తరిస్తున్న ప్రైవేట్ సంస్థల నుండి అవకాశాలతో ఉన్నత విద్య సంస్కరణల-ఆధారిత ఊపును చూస్తోంది. పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్ ఊహించదగిన ఆదాయాలతో నియంత్రిత మోడల్స్కు అనుకూలంగా ఉంది. కొనుగోలు శక్తి, ఉద్యోగిత సవాళ్లు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, విద్యకు అంతర్లీనంగా డిమాండ్ బలంగానే ఉంది, ఇది నిరంతర నిర్మాణాత్మక పరిణామాన్ని సూచిస్తుంది.