భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ: జాగ్రత్త! పాలసీల వెనుక దాగున్న రిస్కులు - ఇన్వెస్టర్లు గమనించాలి

పాలసీల మతలబు: లాభాల వెనుక నష్టాలు?

భారతదేశ ఆర్థిక విధానాలు, ఇంధన భద్రత కోసం ఇథనాల్ వాడకం పెంచడం, కుటుంబాలకు అండగా నిలిచే రెమిటెన్సులు, చిన్న వ్యాపారాల ప్రోత్సాహం వంటి రంగాల్లో తాత్కాలికంగా విజయాలు సాధిస్తున్నాయి. కానీ లోతుగా పరిశీలిస్తే, ఈ ప్రణాళికలు కాలక్రమేణా ఆర్థిక వ్యవస్థను బలహీనపరిచే అనుకోని సమస్యలకు దారితీస్తున్నాయని తెలుస్తోంది.

ఇథనాల్ మిశ్రమం: రైతులపై భారం

పెట్రోల్‌లో ఇథనాల్ మిశ్రమాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా దిగుమతులను తగ్గించుకోవాలనే లక్ష్యంతో, ప్రభుత్వం ఈ కార్యక్రమాన్ని దాదాపు 20% (E20) స్థాయికి చేర్చింది. ఇది ఇంధన రంగంలో వైవిధ్యతకు, ముడి చమురు దిగుమతులు 2.5% వరకు తగ్గడానికి (2025 నాటికి) దోహదపడుతుందని అంచనా. అయితే, ఈ ప్రోగ్రామ్ వ్యవసాయ మార్కెట్లలో తీవ్రమైన వ్యత్యాసాలకు కారణమవుతోంది. ఇథనాల్ తయారీదారులకు అనుకూలంగా ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ధరలు, రైతులకు దక్కాల్సిన వాటా కంటే తక్కువగా ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 2026 నాటికి మొక్కజొన్న సగటు మండి ధరలు క్వింటాల్‌కు సుమారు ₹1,766 గా ఉండగా, ఇథనాల్ తయారీదారులు లీటరుకు ₹71.86 చెల్లించారు. ఈ భారీ వ్యత్యాసం, బియ్యం వంటివాటిని ఇథనాల్ తయారీకి మళ్లించడం వల్ల, ఇథనాల్ ఉత్పత్తిదారులు లాభపడుతుంటే రైతులు నష్టపోతున్నారు. మొక్కజొన్న సాగు పెరగడం వల్ల పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజల సాగు తగ్గి, ఆహార భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల దిగుమతి చేసుకునే వంట నూనెపై ఆధారపడటం కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది.

రెమిటెన్సులు: 'డచ్ డిసీజ్' భయాలు

2024లో $137 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్న విదేశీ రెమిటెన్సులు, భారతీయ కుటుంబాలకు, కరెంట్ అకౌంట్‌కు చాలా కీలకం. ఈ నిధులు ఖర్చులకు మద్దతునిస్తూ, రూపాయిని స్థిరీకరిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ, నిరంతరం అధికంగా వచ్చే రెమిటెన్సులు 'డచ్ డిసీజ్' అనే ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తాయి. దీనివల్ల రూపాయి బలపడి (వాస్తవ విలువలో పెరిగి), భారతీయ ఎగుమతులు విదేశీ మార్కెట్లలో ఖరీదైనవిగా మారతాయి. మరింత ఆందోళనకరంగా, ఇది తయారీ, ఎగుమతుల రంగాల నుంచి రియల్ ఎస్టేట్, సేవల వంటి వినియోగ రంగాల వైపు పెట్టుబడులను, ఉద్యోగాలను మళ్లించవచ్చు. ఇది పారిశ్రామిక వృద్ధిని నెమ్మదింపజేస్తుంది. రెమిటెన్సులు, రూపాయి బలపడటం మధ్య సంబంధం భారతదేశంలో ఎప్పుడూ స్పష్టంగా ఉండకపోవచ్చు, అయినప్పటికీ ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలను వక్రీకరించడం, ఎగుమతి ఆధారిత పరిశ్రమలను బలహీనపరచడం వంటి రిస్కులు ఇన్వెస్టర్లకు ముఖ్యమైన అంశాలు.

చిన్న వ్యాపారాలకు నిబంధనల కంచె

సాధారణంగా భావించేదానికి విరుద్ధంగా, భారతదేశంలోని చిన్న వ్యాపారాలు వృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు మరింత ఉత్పాదకతను కనబరుస్తాయని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, నియంత్రణల పరిమితుల వల్ల ఈ వృద్ధి ఒక స్థాయి వద్ద ఆగిపోతుంది, ఇది మరిన్ని విస్తరణలకు 'కంప్లయెన్స్ వాల్' (Compliance Wall) గా మారుతుంది. తయారీ రంగంలోని చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు (MSMEs) సంవత్సరానికి 1,450 కంటే ఎక్కువ నిబంధనలను పాటించాల్సి వస్తోంది. రిజిస్ట్రేషన్లు, లైసెన్సులు, తనిఖీలు, సంక్లిష్టమైన కార్మిక చట్టాలతో సహా ఈ నిబంధనలను పాటించడానికి ప్రతి సంవత్సరం సుమారు ₹13 నుండి ₹17 లక్షల వరకు ఖర్చు అవుతుందని అంచనా. కొన్ని నిబంధనలు జైలు శిక్షకు కూడా దారితీయవచ్చు. ఈ భారీ భారం వనరులను హరించి, అధికారిక నమోదును నిరుత్సాహపరుస్తుంది, ఉద్యోగ వృద్ధి, ఆవిష్కరణలు, ఉత్పాదకతను పరిమితం చేస్తుంది. ఆర్థిక సర్వే దీనిని ప్రధాన వృద్ధి అవరోధంగా హైలైట్ చేసింది, భారతీయ కంపెనీలు ఎందుకు చిన్న, మధ్య తరహా స్థాయిలోనే ఉండిపోతాయో వివరిస్తుంది.

ఇన్వెస్టర్లకు కీలక రిస్కులు

ఈ పరిణామాలు ఇన్వెస్టర్లకు అనేక రిస్కులను తెచ్చిపెడుతున్నాయి. మొక్కజొన్న వంటి ముడి సరుకుల లభ్యతపై ఆధారపడే ఇథనాల్ ప్రోగ్రామ్, కనిష్ట మద్దతు ధర (MSP) కంటే తక్కువగా రైతులకు చెల్లింపులు, ఆహార పంటల మళ్లింపు వంటివి సరఫరా గొలుసు బలహీనతలకు, ఆహార భద్రత సమస్యలకు దారితీస్తాయి. ఇది భారతదేశాన్ని మరిన్ని ఆహార దిగుమతులకు నెట్టేసి, స్వావలంబన లక్ష్యాలకు విరుద్ధంగా మారవచ్చు. రెమిటెన్స్ ఆధారిత రంగాలలో, 'డచ్ డిసీజ్' భయం తయారీ రంగ పోటీతత్వాన్ని దెబ్బతీస్తుందని, ఉత్పత్తి పరిశ్రమల నుండి వినియోగ వృద్ధి వైపు పెట్టుబడులను మళ్లించవచ్చని సూచిస్తుంది. అనధికారిక రంగంలో, 'కంప్లయెన్స్ వాల్' కారణంగా స్కేలింగ్, ఆవిష్కరణలు, అధికారిక ఉద్యోగ సృష్టి తీవ్రంగా పరిమితమై, ఉత్పాదకత పెరుగుదలపై ప్రభావం పడుతుంది. గతంలో, ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడానికి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై ఎగుమతి నిషేధాలు వంటి విధానాల వల్ల 2023లో దాదాపు ₹45,000 కోట్ల నష్టం రైతులకు వాటిల్లింది. ఇది విధానపరమైన విధానాలలో అంతరం ఉందని చూపిస్తుంది. మొత్తం మీద, ప్రారంభ విధాన విజయాలు అంతర్లీన అసమర్థతలను కప్పిపుచ్చుతూ, వృద్ధిని తగ్గించగలవు.

ముందున్న విధాన సవాళ్లు

ప్రభుత్వానికి శక్తి భద్రత వర్సెస్ ఆహార భద్రత, మూలధన ప్రవాహాలు వర్సెస్ కరెన్సీ రిస్కులు, వ్యాపార వృద్ధి వర్సెస్ నియంత్రణ భారం వంటి కఠినమైన సమతుల్యతను సాధించాల్సిన అవసరం ఉంది. MSMEల నిబంధనలను సరళీకృతం చేసే సంస్కరణలు, ఇథనాల్ ముడిసరుకు ధరలను ప్రభుత్వం ఎలా నిర్వహిస్తుంది, రెమిటెన్స్ డబ్బును ఉత్పాదక పెట్టుబడులలోకి ఎలా మళ్లిస్తారు అనే దానిపై భవిష్యత్ ఆర్థిక మార్పులు ఆధారపడి ఉంటాయి. భారతదేశ ఆర్థిక ప్రయాణానికి ఈ విధాన లావాదేవీలను నిశితంగా పర్యవేక్షించడం చాలా అవసరం.