భారతదేశంలో ఈ-కామర్స్ సంస్థల కోసం FDI నిబంధనల్లో కేంద్రం కీలక మార్పులు చేసింది. ఇప్పటివరకు నిషేధితంగా ఉన్న ఎగుమతి-కేంద్రీకృత ఇన్వెంటరీ మోడల్కు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. అయితే, దేశీయ విక్రయాలపై మాత్రం ఆంక్షలు కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేసింది.
భారత ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవహారాల విభాగం ఈ-కామర్స్ రంగంలో విదేశీ పెట్టుబడులకు (FDI) సంబంధించి నిబంధనలను సవరించింది. ఇప్పటివరకు విదేశీ పెట్టుబడులున్న ఈ-కామర్స్ సంస్థలు కేవలం 'మార్కెట్ప్లేస్'గా మాత్రమే పనిచేయాలి తప్ప, ఇన్వెంటరీని (సరుకులను) సొంతంగా నిల్వ ఉంచకూడదు. అయితే, తాజా సవరణతో ఎగుమతి అవసరాల కోసం సరుకులను నిల్వ ఉంచేందుకు అనుమతి లభించింది.
నిబంధనల్లో కీలక మార్పులు:
- ఎగుమతులపైనే ఫోకస్: విదేశీ నిధులున్న సంస్థలు ఇకపై ఎగుమతి చేయనున్న సరుకులను తమ వేర్హౌస్లలో నిల్వ ఉంచుకోవచ్చు.
- దేశీయ విక్రయాలపై ఆంక్షలు: ఈ కొత్త వెసులుబాటు కేవలం అంతర్జాతీయ విక్రయాలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. స్థానిక B2C మార్కెట్లో ఇప్పటిలాగే ఇన్వెంటరీ నిల్వ చేయడంపై కఠినమైన నిషేధం కొనసాగుతుంది.
- నిబంధనల అమలు: సదరు సరుకులు ఖచ్చితంగా భారతదేశంలోనే తయారై ఉండాలి. అలాగే, 'Foreign Trade Policy 2023' మరియు FEMA నిబంధనలను కచ్చితంగా పాటించాల్సి ఉంటుంది.
కంపెనీలకు ఎదురయ్యే ఛాలెంజ్:
ఈ నిర్ణయం వల్ల అంతర్జాతీయంగా భారతీయ ఉత్పత్తులకు డిమాండ్ పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, ప్రభుత్వం ఇక్కడ చాలా జాగ్రత్తగా ఉంది. ఎగుమతి కోసం ఉద్దేశించిన సరుకులు స్థానిక మార్కెట్లోకి వెళ్లకుండా (Inventory Leakage) చూడాల్సిన బాధ్యత కంపెనీలపై ఉంది. ఒకవేళ నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే, FEMA చట్టం కింద భారీ పెనాల్టీలు పడే అవకాశం ఉంది. దీనికోసం ప్రత్యేకమైన ఆడిటింగ్ మరియు ట్రాకింగ్ సిస్టమ్స్ను సంస్థలు ఏర్పాటు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.