Whalesbook
భారత ప్రభుత్వం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (FDI) నిబంధనల్లో కీలకమైన మార్పులు చేస్తూ, భూ సరిహద్దులు పంచుకునే దేశాలైన చైనా, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్, మయన్మార్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వంటి దేశాల నుంచి పెట్టుబడులకు ఇకపై తప్పనిసరి ప్రభుత్వ ఆమోదం అవసరం లేదని ప్రకటించింది. 2020లో కోవిడ్-19 మహమ్మారి సమయంలో, దురుద్దేశపూర్వక పెట్టుబడులను నివారించేందుకు ఈ నిబంధనలను కఠినతరం చేశారు. ఇప్పుడు, పెట్టుబడి ప్రక్రియలను వేగవంతం చేసే లక్ష్యంతో ఈ సడలింపును కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదించింది.
కొత్తగా సవరించిన FDI విధానం, ప్రెస్ నోట్ 3 (2020) లో భాగంగా, ఈ దేశాల నుంచి వచ్చే పెట్టుబడులకు అన్ని రంగాల్లోనూ ప్రభుత్వ ఆమోదం లేకుండా అనుమతిస్తుంది. అయితే, వాస్తవానికి చైనా నుంచి భారతదేశంలోకి వచ్చే పెట్టుబడులు చారిత్రాత్మకంగా చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 2000 నుండి డిసెంబర్ 2025 వరకు మొత్తం FDI ఈక్విటీ ఇన్ఫ్లోలో చైనా వాటా కేవలం 0.32% (అంటే సుమారు $2.51 బిలియన్). 2020 తర్వాత, చైనా నుంచి పెట్టుబడులు మరింత తగ్గి, 2021-2025 మధ్యకాలంలో కేవలం USD 450 మిలియన్ల కంటే తక్కువగా నమోదయ్యాయి.
ఈ FDI విధాన మార్పుల కంటే, భారత్-చైనా వాణిజ్య సంబంధాలలో నెలకొన్న అసమతుల్యతనే ఎక్కువగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, భారత్-చైనా మధ్య వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) గణనీయంగా పెరిగి $99.2 బిలియన్లకు చేరింది. అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది $85 బిలియన్లగా ఉంది. ఈ లోటు, భారత్ మొత్తం వాణిజ్య అసమతుల్యతలో సింహభాగం వాటా కలిగి ఉంది. 2024-25లో, చైనాకు భారత్ ఎగుమతులు 14.5% తగ్గి $14.25 బిలియన్లకు చేరగా, దిగుమతులు మాత్రం 11.52% పెరిగి $113.45 బిలియన్లకు దూసుకెళ్లాయి.
ఈ విధాన సడలింపులు ఉన్నప్పటికీ, రెండు దేశాల మధ్య నెలకొన్న రాజకీయ, ఆర్థికపరమైన అంశాలు చైనా పెట్టుబడులపై పెద్దగా ప్రభావం చూపకపోవచ్చని అంచనా. ముఖ్యంగా, 2020 జూన్ గాల్వాన్ వ్యాలీ ఘర్షణల తర్వాత పెరిగిన అపనమ్మకం, ఇరు దేశాల సంబంధాలపై నీలినీడలు కమ్ముతోంది. భారతదేశం 200కు పైగా చైనా మొబైల్ యాప్లను నిషేధించడం, భద్రతాపరమైన ఆందోళనలను సూచిస్తుంది. భారత్ ఆర్థిక వృద్ధిని ఆకాంక్షిస్తున్నప్పటికీ, చైనా ప్రభావాన్ని నియంత్రించేందుకు 'స్మాల్ యార్డ్, హై ఫెన్స్' (చిన్న పరిధి, కఠిన నిబంధనలు) అనే విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. ఎలక్ట్రానిక్స్, యంత్ర పరికరాలు వంటి వాటిపై భారత్ చైనాపై ఆధారపడటం వల్ల ఏర్పడుతున్న ఈ భారీ వాణిజ్య లోటు, పెట్టుబడుల అవకాశాల లేమి వల్ల కాకుండా, ఒక నిర్మాణపరమైన అసమతుల్యతను సూచిస్తుంది.
సవరించిన FDI నిబంధనలు, భారత్ తన ఆర్థిక లక్ష్యాలను, రాజకీయ వాస్తవాలను సమతుల్యం చేసుకునే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సడలింపులు చైనా పెట్టుబడిదారులకు మరింత ఊహాజనిత వాతావరణాన్ని అందించగలవు. అయినప్పటికీ, నిలకడగా కొనసాగుతున్న వాణిజ్య లోటు, భద్రతాపరమైన ఆందోళనల నేపథ్యంలో పెట్టుబడులు భారీగా పెరిగే అవకాశాలు తక్కువగా ఉంటాయని భావిస్తున్నారు. ఈ విధానం ఎంతవరకు విజయవంతమవుతుందనేది, భారత్ తన పారిశ్రామిక, ఎగుమతి వ్యూహాలకు అనుగుణంగా ఉండే రంగాలపై పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో, ఆర్థిక లక్ష్యాలను సాధించడంలో ఎంతవరకు సఫలమవుతుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.