భారతదేశంలో డిమ్యాట్ ఖాతాల జోరు తగ్గింది: మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల ప్రభావం.. వృద్ధి **22%** క్షీణత

FY26లో డిమ్యాట్ అకౌంట్ల వృద్ధి మందగమనం

దేశంలో డిమ్యాట్ ఖాతాల నమోదు వేగం 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. NSDL, CDSL డిపాజిటరీలు కలిపి FY26లో సుమారు 3.2 కోట్ల (32 మిలియన్) కొత్త ఖాతాలను నమోదు చేశాయి. ఇది FY25తో పోలిస్తే 22% తక్కువ. దీంతో మొత్తం డిమ్యాట్ ఖాతాల సంఖ్య 22 కోట్లకు (225 మిలియన్) పైగా చేరింది. ఈ నెమ్మదిదనానికి ప్రధాన కారణం ఈక్విటీ మార్కెట్లలో సవాళ్లు. భారతదేశ బెంచ్‌మార్క్ సూచీలైన నిఫ్టీ 50 (Nifty 50) 5.1%, సెన్సెక్స్ (Sensex) 7.1% చొప్పున నష్టపోయాయి. మిడ్-క్యాప్ సూచీ Nifty Midcap 100 1.9% లాభపడినా, Smallcap 100 దాదాపు 6% పడిపోయింది. గ్లోబల్ అనిశ్చితులు, వాణిజ్య చర్యలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు మార్కెట్ అస్థిరతను పెంచాయి. విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల (FPIs) అమ్మకాలు కొనసాగడం, మార్కెట్ పతనాలు రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల విశ్వాసాన్ని దెబ్బతీశాయి. 2025లో ఖాతాల తెరపునకు ప్రధాన చోదకమైన IPOలు కూడా ఈసారి ఆశించినంత ఆకర్షణను చూపించలేదు. FY26లో ₹1.8 ట్రిలియన్ల నిధుల సమీకరణతో 112 IPOలు వచ్చినప్పటికీ, లిస్టింగ్ లాభాలు గత ఏడాదితో పోలిస్తే 30% నుంచి **8%**కి పడిపోవడంతో రిటైల్ భాగస్వామ్యం బలహీనపడింది.

దీర్ఘకాలిక వృద్ధి చోదకాలు బలంగానే ఉన్నాయి

ప్రస్తుత మార్కెట్ సవాళ్లు కొత్త పెట్టుబడిదారులను ప్రభావితం చేస్తున్నప్పటికీ, భారతదేశంలో ఆర్థిక మార్కెట్ భాగస్వామ్యాన్ని నడిపించే దీర్ఘకాలిక అంశాలు బలంగానే ఉన్నాయి. పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తృతమైన డిజిటల్ అందుబాటుతో ప్రజలు పొదుపులను ఆర్థిక ఉత్పత్తులలోకి మార్చుకుంటున్నారు. ఇది పెట్టుబడిదారుల సంఖ్యలో నిరంతర వృద్ధికి తోడ్పడుతుంది. భారతదేశ GDP FY27లో 6.4% నుంచి 7% పైగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. ద్రవ్య విధాన సరళీకరణ, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు, పన్ను సంస్కరణలు, వ్యాపారాన్ని సులభతరం చేసే కార్యక్రమాలు ఈ ఆర్థిక విస్తరణకు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. ఈ ప్రాథమిక అంశాలు FY27లో డిమ్యాట్ ఖాతాలలో అసాధారణమైన పెరుగుదల కాకుండా, సాధారణ వృద్ధికి దారితీస్తాయని భావిస్తున్నారు. బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక సేవలు, బీమా (BFSI) రంగం FY27 నుంచి బలంగా పుంజుకుంటుందని, FY2027-28లో లాభాలు 16-17% పెరుగుతాయని అంచనా వేస్తున్నారు.

డిపాజిటరీల మధ్య తీవ్ర పోటీ

డిపాజిటరీ సేవల రంగంలో తీవ్రమైన పోటీ, మారుతున్న డైనమిక్స్ కనిపిస్తున్నాయి. నేషనల్ సెక్యూరిటీస్ డిపాజిటరీ లిమిటెడ్ (NSDL) మరియు సెంట్రల్ డిపాజిటరీ సర్వీసెస్ (ఇండియా) లిమిటెడ్ (CDSL) ప్రధాన ఆటగాళ్లు. 2026 ఏప్రిల్ ప్రారంభం నాటికి, NSDL మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹17,652 కోట్లు, P/E నిష్పత్తి 47.3గా ఉంది. CDSL, సుమారు ₹2,47,937 కోట్ల మార్కెట్ క్యాప్, 52.06 P/E నిష్పత్తితో, పెద్ద మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉంది. NSDL కు CDSL కంటే 65,000 డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్ కేంద్రాలతో పెద్ద మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి. అయితే, CDSL రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ ఖాతాలను వేగంగా జోడిస్తోంది, NSDL కంటే లాభాలు ఎక్కువగా పెరుగుతున్నాయి. FY26 Q3లో CDSL 76 లక్షల బెనిఫిషియల్ ఓనర్ ఖాతాలను జోడించగా, NSDL 13 లక్షలు మాత్రమే జోడించింది, ఇది రిటైల్ విభాగంలో దాని ఆధిక్యతను మరింత పెంచింది. NSDL షేర్లు పోటీ, తగ్గుతున్న మార్జిన్ల కారణంగా 2026 మార్చి చివరి నాటికి IPO ధర కంటే దిగువన ట్రేడ్ అవుతున్నాయి.

వృద్ధికి ప్రమాదాలు, ఆందోళనలు

కొనసాగుతున్న డిమ్యాట్ ఖాతాల వృద్ధి, మార్కెట్ భాగస్వామ్యానికి అనేక అంశాలు ముప్పు కలిగిస్తున్నాయి. 2025లో విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (FPIs) సుమారు $18 బిలియన్ల నిధులను ఉపసంహరించుకున్నారు, ఇది దేశీయ ఈక్విటీ పనితీరుకు సవాలుగా మారింది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఇంధన ధరల అస్థిరత పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్‌ను, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్యమైన ఆందోళనలు. ప్రాథమిక మార్కెట్ రికార్డ్ నిధుల సమీకరణను చూసినప్పటికీ, రిటైల్ ఆసక్తి తగ్గడం, తక్కువ లిస్టింగ్ లాభాలు IPO అలసటను సూచిస్తున్నాయి, ముఖ్యంగా మార్కెట్ పనితీరు బలహీనంగా ఉంటే. ప్రధాన నగరాల్లో సంతృప్తత ప్రారంభ సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయని మార్కెట్ పరిశీలకులు కూడా గమనిస్తున్నారు, అంటే భవిష్యత్ వృద్ధి tier-2, tier-3 నగరాలను చేరుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్‌లో కఠినమైన నియంత్రణ పర్యవేక్షణ, నష్టాలపై పెట్టుబడిదారుల అవగాహన పెరగడం కూడా ఊహాజనిత (speculative) ట్రేడింగ్‌ను నెమ్మదింపజేసింది. అధిక భౌగోళిక రాజకీయ నష్టాలు, ఇంధన ధరల ఒత్తిళ్లు కారణంగా కొందరు విశ్లేషకులు భారతదేశాన్ని డౌన్‌గ్రేడ్ చేస్తున్నారు, సరఫరా అంతరాయాలు, చెల్లింపుల సమతుల్యత (balance of payments) ఒత్తిళ్ల నుంచి సంభావ్య సమస్యల గురించి హెచ్చరిస్తున్నారు.

అవుట్‌లుక్, విశ్లేషకుల అభిప్రాయాలు

FY27 వైపు చూస్తే, FY25లో చూసిన గరిష్ట స్థాయిలకు కాకుండా, డిమ్యాట్ ఖాతాల వృద్ధి సాధారణ స్థాయిలకు తిరిగి వస్తుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఆర్థిక అంశాలు, ఆర్థిక చేరిక (financial inclusion) పెరుగుదల ద్వారా వృద్ధి కొనసాగుతుందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ICRA పరిశ్రమ వ్యాప్తంగా నికర నిర్వహణ ఆదాయం (NOI) FY2027లో సుమారు 10% పెరుగుతుందని, మెరుగైన మార్జిన్లతో ఉంటుందని అంచనా వేసింది. Motilal Oswal FY27 నుంచి BFSI రంగ లాభాలలో గణనీయమైన పునరుద్ధరణను అంచనా వేస్తోంది, FY2027-28లో 16-17% వృద్ధిని ఆశిస్తోంది. అధిక ఇంధన వ్యయాలు, భౌగోళిక రాజకీయ నష్టాల కారణంగా కొన్ని విదేశీ బ్రోకరేజీలు జాగ్రత్తగా ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ విశ్లేషకులు ఆకర్షణీయమైన వాల్యుయేషన్లు, బలమైన దేశీయ పెట్టుబడిదారుల ప్రవాహాలను సానుకూల సంకేతాలుగా పేర్కొంటున్నారు. పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం మెరుగుపడటం, సంభావ్య వడ్డీ రేట్ల తగ్గింపులను బట్టి, Nomura 2026 చివరి నాటికి నిఫ్టీ 29,300 స్థాయికి చేరుకుంటుందని అంచనా వేసింది, ఇది 12% రాబడిని సూచిస్తుంది. ఈ అవుట్‌లుక్, విస్తృత ఆర్థిక వ్యవస్థ మద్దతుతో వేగవంతమైన, ఈవెంట్-డ్రివెన్ వృద్ధి నుంచి స్థిరమైన విస్తరణ వైపు మార్పును సూచిస్తుంది.