మార్చి నెలలో భారతదేశంలోని ఎనిమిది కీలక పరిశ్రమల రంగం 0.4% మేర సంకోచించింది. ఇది గత ఐదు నెలల్లో మొదటిసారిగా నమోదైన క్షీణత కాగా, గత రెండేళ్లలో ఇదే అత్యంత బలహీనమైన పనితీరు. ఈ పతనానికి ప్రధాన కారణం ఎరువులు (fertilizers), ముడి చమురు (crude oil), బొగ్గు (coal) మరియు విద్యుత్ (electricity) రంగాలలో భారీగా తగ్గిన ఉత్పత్తి.
ముఖ్యంగా, ఎరువుల ఉత్పత్తి 24.6% పడిపోయింది. దీనికి కారణం వెస్ట్ ఏషియా సంక్షోభం వల్ల సహజ వాయువు (natural gas), అమ్మోనియా వంటి ముడి పదార్థాల దిగుమతుల్లో ఏర్పడిన అంతరాయాలు. ముడి చమురు ఉత్పత్తి 5.7% తగ్గగా, బొగ్గు ఉత్పత్తి 4.0% క్షీణించింది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి కూడా స్వల్పంగా 0.5% తగ్గింది.
అయితే, దేశీయంగా సహజ వాయువు (natural gas) ఉత్పత్తి మాత్రం 6.4% దూసుకెళ్లింది. ఇది గత 22 నెలల్లో నమోదైన అత్యధిక వృద్ధి. వెస్ట్ ఏషియా నుంచి దిగుమతులు తగ్గడంతో, దేశీయ ఉత్పత్తిదారులు సరఫరాను పెంచడం దీనికి కారణం. ఉక్కు (steel) ఉత్పత్తి 2.2%, సిమెంట్ ఉత్పత్తి 4.0% పెరిగాయి. ఇవి నిర్మాణ, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులలో మందకొడి డిమాండ్ను సూచిస్తున్నాయి.
ఎరువులపై భౌగోళిక రాజకీయాల ప్రభావం
వెస్ట్ ఏషియాలో నెలకొన్న సంక్షోభం, భారతదేశ సరఫరా గొలుసులోని బలహీనతలను, ముఖ్యంగా ఎరువుల రంగంలో స్పష్టంగా బయటపెట్టింది. హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక వాణిజ్య మార్గాల్లో ఏర్పడిన అవాంతరాలు, యూరియా ఉత్పత్తికి అవసరమైన లిక్విఫైడ్ నాచురల్ గ్యాస్ (LNG) మరియు అమ్మోనియా దిగుమతులను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి. ఈ సమస్యల వల్ల భారతదేశ వ్యవసాయ రంగం భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ఆహార భద్రత, వ్యవసాయ ఖర్చులపై ప్రభావం పడవచ్చు. క్రిసిల్ రేటింగ్స్ (Crisil Ratings) ప్రకారం, ఈ అంతరాయాలు కొనసాగితే, దేశీయ ఎరువుల ఉత్పత్తి 10-15% వరకు తగ్గి, ప్రభుత్వ సబ్సిడీ బిల్లును ₹25,000 కోట్ల వరకు పెంచవచ్చు.
కొరత మధ్య సహజ వాయువు పెరుగుదల
దేశీయ సహజ వాయువు ఉత్పత్తిలో బలమైన వృద్ధి, దిగుమతుల సవాళ్లకు కొంత ఉపశమనం కలిగిస్తోంది. వెస్ట్ ఏషియా నుంచి సహజ వాయువు దిగుమతులు తగ్గుముఖం పట్టడంతో, స్థానిక ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తిని పెంచుతున్నారు. ఇది విదేశీ సరఫరాదారులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, దేశీయ ఇంధన ఉత్పత్తిని పెంచాలనే ప్రభుత్వ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. మార్చిలో కీలక రంగాల ఉత్పత్తి సంకోచించినప్పటికీ, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను మొత్తం కోర్ సెక్టార్ వృద్ధి 2.6% గా నమోదైంది. అంతకుముందు, ఫిబ్రవరి 2026లో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచీ (IIP) తయారీ రంగం కారణంగా 5.2% వార్షిక వృద్ధిని చూపింది. అయితే, వెస్ట్ ఏషియా సంక్షోభం ప్రభావంతో మార్చి 2026 నాటికి IIP వృద్ధి 1-2% కి తగ్గుతుందని ICRA విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
విస్తృత ఆర్థిక ఆందోళనలు
కీలక పరిశ్రమల రంగం సంకోచించడం, ఎరువులు, ఇంధనం వంటి అవసరమైన ముడి పదార్థాల దిగుమతులపై భారతదేశం ఎంతగా ఆధారపడుతుందో తెలియజేస్తుంది. కొనసాగుతున్న వెస్ట్ ఏషియా సంఘర్షణ, సరఫరా గొలుసులోని లోపాలను బయటపెట్టింది. దీని ప్రభావం వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, ఆహార ద్రవ్యోల్బణంపై పడే అవకాశం ఉంది. ఎరువుల ప్లాంట్లకు గ్యాస్ కేటాయింపు, నిల్వల నిర్వహణపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించినప్పటికీ, భౌగోళిక రాజకీయ సంక్షోభం కొనసాగితే కొరతలు, అధిక సబ్సిడీ భారం ఏర్పడి, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచవచ్చు.
భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల వల్ల పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ఇంధన ధరలు, వివిధ రంగాలలో ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాయి. ఎరువులు, పెట్రోకెమికల్స్ ఖర్చులు పెరగడం వల్ల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, వినియోగదారుల వస్తువుల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ద్రవ్యోల్బణ నిర్వహణకు సవాళ్లను సృష్టిస్తుంది. భారతదేశం ముడి చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం, హార్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే మార్గాలపై ఆధారపడటం వల్ల, సరఫరా అంతరాయాలు కొనసాగితే దిగుమతి బిల్లు పెరిగి, భారత రూపాయిపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిపై అంచనాలు
ఈ అంతరాయాల నేపథ్యంలో, స్వల్పకాలంలో పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిపై అంచనాలు జాగ్రత్తగా ఉన్నాయి. ICRA, మార్చి 2026కి IIP వృద్ధి 1-2% కి తగ్గుతుందని అంచనా వేస్తోంది. తయారీ రంగం బలంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ సరఫరా షాక్లు, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరల ప్రభావం భవిష్యత్ పనితీరును నిర్దేశిస్తుంది. దేశీయ ఉత్పత్తిని బలోపేతం చేయడానికి, స్థితిస్థాపకతను నిర్మించడానికి ప్రభుత్వం 'మేక్ ఇన్ ఇండియా 3.0' వంటి కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహిస్తోంది. అయితే, మొత్తం రంగం వృద్ధి ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ల స్థిరీకరణ, సరఫరా గొలుసు అడ్డంకుల పరిష్కారంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పరిశ్రమల నాయకులు ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్స్ (PLI) వంటి పథకాలు, MSMEలకు సులభమైన క్రెడిట్ యాక్సెస్ ద్వారా ప్రభుత్వ మద్దతు కొనసాగాలని కోరుతున్నారు.
