ఇకపై హీట్వేవ్స్ (ఎండలు) మరియు పిడుగుపాట్లను అధికారికంగా ప్రకృతి వైపరీత్యాలుగా (Natural Disasters) కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది. దీనివల్ల రాష్ట్రాలు తమ విపత్తు నిర్వహణ నిధులను (Disaster Relief Funds) పూర్తిస్థాయిలో వాడుకోవడానికి అవకాశం కలిగింది. 2030 నాటికి ఎండల వల్ల GDP లో **4.5%** వరకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉందని RBI హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ కీలక నిర్ణయంతో ఇకపై రాష్ట్రాలు SDRF (State Disaster Response Fund) మరియు SDMF (State Disaster Mitigation Fund) నిధులను ఎటువంటి పరిమితులు లేకుండా హీట్వేవ్స్ నివారణకు ఖర్చు చేయవచ్చు. గతంలో స్థానిక విపత్తులకు ఈ నిధులను వాడేటప్పుడు 10% పరిమితి ఉండేది, దాన్ని ఇప్పుడు పూర్తిగా ఎత్తివేశారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
16వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల మేరకు ఈ మార్పులు చేశారు. దీనివల్ల వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధక రంగాల్లో దెబ్బతిన్న కుటుంబాలకు ప్రభుత్వం నేరుగా ఆర్థిక సాయం అందించే అవకాశం ఉంటుంది. 2026 ప్రారంభంలోనే దాదాపు 5,000 హీట్స్ట్రోక్ కేసులు నమోదవడంతో, మెరుగైన రెస్పాన్స్ సిస్టమ్ అవసరమని ప్రభుత్వం గుర్తించింది.
RBI అంచనాల ప్రకారం, పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు వ్యవసాయం, నిర్మాణ రంగం మరియు అసంఘటిత రంగాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దీనివల్ల కార్మికుల ఉత్పాదకత తగ్గి, 2030 నాటికి దేశ ఆర్థిక వృద్ధిలో 4.5% కోత పడే ప్రమాదం ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన అంశాలు
ఈ పరిణామం మార్కెట్లో కొన్ని రంగాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది:
- పవర్ & యుటిలిటీ కంపెనీలు: ఎండల తీవ్రత పెరిగే కొద్దీ విద్యుత్ డిమాండ్ భారీగా పెరుగుతుంది. ఇది గ్రిడ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్పై ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
- బ్యాంకింగ్ & NBFCలు: గ్రామీణ ప్రాంతాలు, వ్యవసాయం మరియు నిర్మాణ రంగాలకు రుణాలు ఇచ్చిన ఆర్థిక సంస్థల అసెట్ క్వాలిటీపై ప్రభావం పడవచ్చు. క్లైమేట్ మార్పుల వల్ల ఆయా వర్గాల ఆదాయం తగ్గితే, అది లోన్ రీపేమెంట్లలో ఒత్తిడికి దారితీయవచ్చు.
ఇకపై రాష్ట్రాలు ఎంత వేగంగా 'హీట్ యాక్షన్ ప్లాన్స్' అమలు చేస్తాయనే దానిపైనే ఈ నిధుల ప్రయోజనం ఆధారపడి ఉంటుంది.