Whalesbook
భారత్ ఖనిజ భద్రత దిశగా అడుగులు
భారత్ తన ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EV) మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల లక్ష్యాల కోసం అత్యంత కీలకమైన ఖనిజాల సరఫరాను భద్రపరచుకోవడానికి చిలీతో సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA)పై చర్చలను వేగవంతం చేస్తోంది. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అనిశ్చితి, సరఫరా గొలుసుల్లో (Supply Chains) ఏర్పడుతున్న ఇబ్బందులు, చిలీతో పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు వంటి కారణాలు ఈ ఒప్పందం దిశగా భారత్ను నడిపిస్తున్నాయి.
చిలీ ఖనిజ సంపద, భారత్ ఆధారపడటం
చిలీ రాగి ఉత్పత్తిలో ప్రపంచంలోనే మొదటి స్థానంలో, లిథియం ఉత్పత్తిలో రెండవ స్థానంలో ఉంది. ఈ రెండు ఖనిజాలు గ్రీన్ ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్కు చాలా కీలకం. భారత్ తన లిథియం, కోబాల్ట్ అవసరాలలో దాదాపు మొత్తాన్ని, నికెల్ లో 85%, రాగిలో 45% దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఆస్ట్రేలియా, చైనా వంటి దేశాలు ముఖ్యమైన సరఫరాదారులు అయినప్పటికీ, ఈ భారీ ఆధారపడటం భారత్ తయారీ రంగం, ఇంధన భద్రతకు వ్యూహాత్మక అభద్రతను కలిగిస్తోంది.
ప్రపంచ ఒత్తిళ్లు, పెరుగుతున్న డిమాండ్
ప్రస్తుత ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, మధ్యప్రాచ్యంలో చోటు చేసుకుంటున్న పరిణామాలు కమోడిటీ మార్కెట్లపై, సరఫరా గొలుసుల విశ్వసనీయతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఒమాన్ గల్ఫ్ వంటి కీలక రవాణా మార్గాలలో ఏర్పడే అంతరాయాలు ధరల పెరుగుదలకు, డెలివరీల ఆలస్యానికి దారితీస్తున్నాయి. ఈ బాహ్య ఒత్తిళ్లు కీలక ఖనిజాలకు ప్రత్యక్ష ప్రాప్యత (Direct Access) అవసరాన్ని పెంచుతున్నాయి. 2030 మరియు 2040 నాటికి ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కారణంగా లిథియం, రాగికి డిమాండ్ గణనీయంగా పెరుగుతుందని అంచనా. ముఖ్యంగా, లిథియం మార్కెట్ 2026 నాటికి మిగులు (Surplus) నుండి కొరత (Deficit)గా మారే అవకాశం ఉంది.
వాణిజ్య సమీకరణాలు, అసమతుల్యత
భారత్, చిలీ మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు 2006లో ఒక ప్రాధాన్య వాణిజ్య ఒప్పందం (PTA)తో ప్రారంభమై, 2017లో విస్తరించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం తక్కువగానే ఉంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25లో, భారత్ చిలీకి ఎగుమతులు 2.46% తగ్గి $1.15 బిలియన్లకు చేరుకోగా, దిగుమతులు 72% పెరిగి $2.60 బిలియన్లకు చేరాయి. ఇది గణనీయమైన వాణిజ్య లోటును సూచిస్తుంది. ఈ అసమతుల్యత, చిలీ ముడి పదార్థాల కీలక సరఫరాదారుగా దాని పాత్రను, భారత్ తన తయారీ రంగానికి అవసరమైన ఈ కీలక వస్తువులను సురక్షితం చేసుకోవడానికి CEPA ద్వారా లభించే అవకాశాన్ని తెలియజేస్తుంది.
భవిష్యత్ సవాళ్లు
కీలక ఖనిజాల అవసరం ఉన్నప్పటికీ, భారత్-చిలీ CEPA కొన్ని సవాళ్లను ఎదుర్కొంటుంది. ఖనిజ సంపద అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, చిలీ అంతర్గత సమస్యలు, రాజకీయ వ్యతిరేకత, పర్యావరణ ఆందోళనలు కొత్త మైనింగ్ ప్రాజెక్టులను ఆలస్యం చేయవచ్చు. ఈ రాజకీయ అనిశ్చితి, ఖనిజాల ధరల హెచ్చుతగ్గులు, కొత్త గనుల అభివృద్ధికి పట్టే సుదీర్ఘ సమయం నిరంతర నష్టాలను కలిగిస్తాయి. వాణిజ్య ఒప్పందం ఉన్నప్పటికీ, భారత్ దిగుమతులపై ఆధారపడటం, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలకు, వనరుల జాతీయవాదానికి (Resource Nationalism) గురిచేసే అవకాశం ఉంది. లిథియం, కోబాల్ట్, నికెల్ వంటి వాటిపై భారత్ అధిక దిగుమతి ఆధారపడటం అనేది ఒక ప్రాథమిక సవాలు, దీనిని స్వల్పకాలంలో సమగ్ర వాణిజ్య ఒప్పందం కూడా పూర్తిగా పరిష్కరించలేదు.
CEPAతో ముందుకు
భారత్-చిలీ CEPA చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్నాయని, త్వరలో పూర్తవుతాయని భావిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందం, భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్ల సమయంలో కీలక ఖనిజాల ప్రాప్యతను మెరుగుపరచడానికి, సరఫరా వనరులను వైవిధ్యపరచడానికి, ఒకే దేశంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి భారత్ లక్ష్యానికి మద్దతునిస్తుందని భావిస్తున్నారు. భారత్ ఇలాంటి ప్రపంచ భాగస్వామ్యాల కోసం చురుకుగా ప్రయత్నిస్తోంది, దేశీయ అన్వేషణ, నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ వంటి కార్యక్రమాలలో పెట్టుబడులు పెడుతోంది. ఈ ప్రయత్నాలన్నీ భారత్ పెరుగుతున్న స్వచ్ఛ ఇంధన, తయారీ రంగాలకు మరింత స్థిరమైన, స్వయం సమృద్ధ ఖనిజ సరఫరా స్థావరాన్ని నిర్మించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి.