భారత పెట్టుబడుల్లో అగ్నిపరీక్ష: వాణిజ్య ఒప్పందం ఊపు తగ్గి.. భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలతో రూపాయి పతనం

ఫిబ్రవరిలో పెట్టుబడుల ప్రవాహం

ఫిబ్రవరి 2026లో, భారత క్యాపిటల్ మార్కెట్లు విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) మరియు విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడులు (FPI) భారీగా ఆకర్షించాయి. అమెరికాతో కుదిరిన కీలకమైన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం ఈ ఊపునకు ప్రధాన కారణమైంది. ఈ ఒప్పందం సుమారు 25% అమెరికా దిగుమతి సుంకాన్ని తొలగించింది, పరస్పర సుంకాలను **18%**కి తగ్గించింది. అంతేకాకుండా, ఐదేళ్ల కాలంలో అమెరికా నుంచి $500 బిలియన్ విలువైన ఇంధన, పారిశ్రామిక, సాంకేతిక ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేస్తామని భారత్ హామీ ఇచ్చింది.

ఈ ఒప్పందం వల్ల, ఫిబ్రవరిలో నికర FDI ప్రవాహం $4.62 బిలియన్కి చేరింది. ఇది దాదాపు నాలుగేళ్లలో నెలవారీ అత్యధిక మొత్తం. స్థూల (Gross) FDI ఇన్‌ఫ్లోలు అదే నెలలో $8.98 బిలియన్కి పెరిగాయి. విదేశీ పెట్టుబడిదారుల నుంచి నిధుల వెనక్కి వెళ్లడం (repatriations) $1.74 బిలియన్కి తగ్గిపోయింది. దీంతో, FY2025-26 మొదటి 11 నెలల్లో మొత్తం నికర FDI $6.27 బిలియన్కి చేరింది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ.

విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (FPIs) కూడా జనవరి అమ్మకాల ధోరణిని మార్చుకుని, భారత ఈక్విటీలు, రుణ సాధనాల్లో $4.17 బిలియన్ పెట్టుబడి పెట్టారు. దీనికి తోడు, భారత రూపాయి యూఎస్ డాలర్‌తో పోలిస్తే 1.1% బలపడి, నెల చివరి నాటికి 90.98 వద్ద ముగిసింది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) కూడా విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచుకుంటూ, ఫిబ్రవరిలో $7.41 బిలియన్ విలువైన విదేశీ కరెన్సీని నికరంగా కొనుగోలు చేసింది.

భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు.. మార్పు మొదలైంది

అయితే, ఈ సానుకూల వాతావరణం ఎక్కువ కాలం నిలవలేదు. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలు ఇరాన్‌పై తీవ్రతరం కావడంతో ప్రపంచ మార్కెట్లలో అనిశ్చితి పెరిగింది. మార్చి 2026 నాటికి, పరిస్థితి పూర్తిగా తారుమారైంది. FPIలు భారత ఆర్థిక మార్కెట్ల నుంచి $13.6 బిలియన్ని వెనక్కి తీసుకున్నాయి.

ఈ పెట్టుబడుల వెనక్కి వెళ్లడంతో పాటు, భారత రూపాయి విలువ గణనీయంగా పడిపోయింది. ఇది యూఎస్ డాలర్‌తో పోలిస్తే 92, 93, 94, 95 స్థాయిలను వేగంగా దాటింది. ఏప్రిల్ 23, 2026 నాటికి, రూపాయి మూడు వారాలలోనే అత్యంత బలహీనమైన ₹94 మార్క్‌ను దాటింది. దీనికి కారణం పెరుగుతున్న భౌగోళిక ఆందోళనలు, క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు సుమారు $106 బ్యారెల్‌కి పెరగడం.

FY2025-26 మొత్తం మీద, నికర FPI అమ్మకాలు రికార్డు స్థాయిలో $16.59 బిలియన్కి చేరాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు, చమురు ధరల పెరుగుదల వంటివి వర్ధమాన మార్కెట్ల (Emerging Markets) దుర్బలత్వాన్ని మరోసారి బయటపెట్టాయి.

ఆర్థిక వృద్ధి.. బాహ్య ఒత్తిళ్ల పరీక్ష

భారత ఆర్థిక వృద్ధి అంచనాలు బలంగానే ఉన్నాయి. 2026లో వృద్ధి రేటు 6.5% నుంచి 7.5% మధ్య ఉంటుందని అంచనా. అయినప్పటికీ, ఈ వృద్ధి బాహ్య ఒత్తిళ్ల వల్ల సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. FY2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) $119.3 బిలియన్కి పెరిగింది. బంగారం, వెండి దిగుమతులు పెరగడం దీనికి ప్రధాన కారణం. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో వస్తు ఎగుమతులు రికార్డు స్థాయిలో $441.8 బిలియన్కి చేరినప్పటికీ, దిగుమతుల భారం ఎక్కువగా ఉంది.

మార్చి 2026లో నెలవారీ వాణిజ్య లోటు $20.67 బిలియన్కి తగ్గినా, వార్షిక లోటు మాత్రం దిగుమతుల వ్యయాన్ని సూచిస్తోంది. భారత రూపాయి పనితీరు, ఏప్రిల్ 2025 నుండి జనవరి 2026 వరకు యూఎస్ డాలర్‌తో పోలిస్తే సుమారు 6.5% బలహీనపడటం, ఏప్రిల్ 2026లో మరింత క్షీణించడం వంటివి నిర్మాణాత్మక సమస్యలను సూచిస్తున్నాయి.

విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, గణనీయమైన విదేశీ మారక నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, రూపాయిని స్థిరీకరించడానికి RBI జోక్యం చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. ఫిబ్రవరిలో RBI సుమారు $2 బిలియన్ విలువైన కరెన్సీని విక్రయించినట్లు అంచనా.

చమురు దిగుమతులపై భారతదేశం ఆధారపడటం, ధరల పెరుగుదల వల్ల ద్రవ్యోల్బణం, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు, కరెన్సీ స్థిరత్వంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది. అంతేకాకుండా, ఇతర వర్ధమాన మార్కెట్లతో పోలిస్తే భారతదేశం అధిక వాల్యుయేషన్ ప్రీమియం కలిగి ఉండటం కూడా ఒక రిస్క్. ప్రపంచ మార్కెట్లలో అనిశ్చితి పెరిగితే, ఇది తీవ్రమైన కరెక్షన్లకు దారితీయవచ్చు.

అంతర్గత రిస్కులు, అస్థిరత

ఫిబ్రవరిలో పెట్టుబడుల ప్రవాహం తాత్కాలికమేనని, ఇది ప్రాథమికంగా వాణిజ్య ఒప్పందం ప్రోత్సాహకాల వల్లనే జరిగిందని స్పష్టమవుతోంది. మార్చిలో FPIల భారీ నిష్క్రమణ, ఏప్రిల్‌లో కొనసాగుతున్న అమ్మకాల ఒత్తిడి, పెట్టుబడిదారుల్లో కొనసాగుతున్న రిస్క్ విముఖతను సూచిస్తున్నాయి. FY2025-26లో $119.3 బిలియన్కి చేరిన వార్షిక వాణిజ్య లోటు, ముఖ్యంగా విలువైన లోహాల దిగుమతుల వల్ల, భారతదేశ చెల్లింపుల సమతుల్యతపై (Balance of Payments) భారం పడుతోంది.

FDI ప్రవాహాలు సాధారణంగా స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, అధిక మొత్తంలో నిధులు వెనక్కి వెళ్లడం, భారత కంపెనీల విదేశీ పెట్టుబడులు వంటి కారణాల వల్ల నికర FDI కొన్ని కాలాల్లో ప్రతికూలంగా మారింది.

కొన్ని రంగాలలో అధిక మార్కెట్ వాల్యుయేషన్లు, భౌగోళిక అనిశ్చితులు, అమెరికా సుంకాలలో మరిన్ని మార్పులు వచ్చే అవకాశం వంటివి విదేశీ పెట్టుబడిదారులు లాభాలను పొందేందుకు (profit-taking) ప్రోత్సహించవచ్చు.

గణనీయమైన విదేశీ మారక నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, రూపాయి నిరంతరం బలహీనపడటం, భౌగోళిక షాక్‌లు, వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు ప్రస్తుతం పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులకు దేశీయ ఫండమెంటల్స్ కంటే ఎక్కువగా ప్రభావం చూపుతున్నాయని సూచిస్తోంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు: వృద్ధి, బాహ్య ఒత్తిళ్ల మధ్య సమతుల్యం

భవిష్యత్తులో, భారతదేశం ప్రముఖ వృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకుంటుందని అంచనా. పాలసీ సంస్కరణలు, రంగాల వారీగా సరళీకరణ, ముఖ్యంగా తయారీ, సాంకేతిక రంగాలలో FDI ఆసక్తి కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

అయితే, FPI ప్రవాహాల అస్థిరతను నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం. ప్రభుత్వ 'ఓపికతో కూడిన పెట్టుబడి' (patient capital) ఆకర్షించే వ్యూహం, ఊహించలేని పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడుల స్వభావాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది.

తాత్కాలిక ఒప్పందం ఆధారంగా, సమగ్రమైన అమెరికా-భారత ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం కోసం జరుగుతున్న చర్చలు, విజయవంతంగా ముగిస్తే వాణిజ్య అనిశ్చితిని తగ్గించవచ్చు.

అయినప్పటికీ, భౌగోళిక పరిణామాలకు, ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో, మార్కెట్ యొక్క సున్నితత్వం, చమురు ధరలతో దాని ప్రత్యక్ష సంబంధం స్వల్పకాలిక పెట్టుబడుల ప్రవాహాలను, కరెన్సీ కదలికలను నిర్దేశిస్తాయి.