కెనడాతో స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) వచ్చే ఆరు నెలల్లో పూర్తవుతుందని కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. అయితే, పెరూతో చర్చల్లో మార్కెట్ యాక్సెస్ సమస్యల వల్ల ఆలస్యం జరుగుతోందని తెలిపారు. దేశీయ బొమ్మల తయారీదారులను ప్రోత్సహించి, యూరప్, యూకేలకు ఎగుమతులను పెంచేందుకు కొత్త వాణిజ్య ఒప్పందాలను ఉపయోగించుకోవాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
ఏం జరిగింది?
భారత్, కెనడా మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) కొలిక్కి వచ్చే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. వచ్చే ఆరు నెలల్లో ఈ ఒప్పందం పూర్తయ్యే అవకాశం ఉందని కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ తెలిపారు. ఈ చర్చలను ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు త్వరలోనే ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు కెనడాలో సమావేశం కానున్నారు. మరోవైపు, పెరూతో ప్రతిపాదిత FTA మాత్రం మార్కెట్ యాక్సెస్కు సంబంధించిన సమస్యల కారణంగా నిలిచిపోయింది. కొన్ని ఉత్పత్తులకు భారతదేశం మార్కెట్ యాక్సెస్ కల్పించలేకపోవడం చర్చల్లో ప్రతిబంధకంగా మారిందని, సమీప భవిష్యత్తులో దీనికి పరిష్కారం దొరకడం కష్టమని మంత్రి పేర్కొన్నారు.
ప్రపంచ వృద్ధికి వాణిజ్య ఒప్పందాల వ్యూహం
17వ టాయ్ బిజ్ ఇంటర్నేషనల్ B2B ఎగ్జిబిషన్ సందర్భంగా, భారతదేశం చేసుకుంటున్న వాణిజ్య ఒప్పందాల నెట్వర్క్ ప్రాముఖ్యతను మంత్రి నొక్కి చెప్పారు. యూరప్లో సుంకం లేని ప్రవేశం, త్వరలో అమల్లోకి రానున్న భారతదేశం-యూకే FTA (జూలై 15 నుంచి) వంటివి దేశీయ తయారీదారులకు కీలక సాధనాలని ఆయన అన్నారు. ఈ ప్రాధాన్య వాణిజ్య నిబంధనలను ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా భారతీయ వ్యాపారాలు దేశీయ మార్కెట్ పరిధిని దాటి, అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన బ్రాండ్లను నిర్మించుకోవాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
బొమ్మల పరిశ్రమకు అవకాశం
ప్రస్తుతం, $120 బిలియన్ విలువైన ప్రపంచ బొమ్మల మార్కెట్లో భారతదేశ వాటా కేవలం 0.3% మాత్రమే. దీన్ని కాలక్రమేణా **5%**కి పెంచాలని ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2024లో భారతదేశ బొమ్మల ఎగుమతులు $340 మిలియన్గా నమోదయ్యాయి. ఈ సంఖ్య పది రెట్లు పెరిగే అవకాశం ఉందని అధికారులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి, నాణ్యతా నియంత్రణ ఉత్తర్వులను (Quality Control Orders) ప్రభుత్వం అమలు చేస్తూనే ఉంది. ఇవి తయారీదారులు నిర్దిష్ట భద్రత, నాణ్యతా ప్రమాణాలను పాటించాల్సిన అవసరాన్ని నిర్దేశిస్తాయి. అధిక-విలువ కలిగిన అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారతీయ బొమ్మలు పోటీగా ఉండేలా చూడటమే ఈ విధానం ఉద్దేశ్యం.
వ్యాపార సందర్భం మరియు రిస్కులు
పెట్టుబడిదారుల కోసం, FTAల ప్రభావం రంగాల వారీగా గణనీయంగా మారుతుంది. ఈ ఒప్పందాలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు సులభమైన ప్రాప్యతను కల్పించినప్పటికీ, విదేశీ ఉత్పత్తులపై దిగుమతి సుంకాలను తగ్గించడం ద్వారా భారతదేశంలో పోటీని కూడా పెంచుతాయి. పెరూ చర్చల్లో ఎదురైన ఇబ్బందులు, వాణిజ్య ఒప్పందాలు సంక్లిష్టమైనవని, నిర్దిష్ట ఉత్పత్తి వర్గాలకు సంబంధించి తరచుగా అడ్డంకులు ఎదురవుతాయని హైలైట్ చేస్తున్నాయి. భారతీయ తయారీదారులు ప్రపంచ మార్కెట్ వాటాను పొందడానికి తమ కార్యకలాపాలను విజయవంతంగా పెంచుకోగలరా అనేది, వారి ఉత్పత్తి నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, సరఫరా గొలుసు ఖర్చులను నిర్వహించడం, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండటంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రాబోయే కెనడా చర్చల ఫలితాలు, కొత్త భారతదేశం-యూకే వాణిజ్య ఒప్పందం దేశీయ ఎగుమతులపై చూపే ఆచరణాత్మక ప్రభావం వంటివి భవిష్యత్తులో గమనించాల్సిన పరిణామాలు.