కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27లోని కొన్ని కీలక ఆర్థిక నిర్ణయాలు మార్కెట్ లో తీవ్రమైన అమ్మకాల ఒత్తిడికి దారితీశాయి. ముఖ్యంగా, డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్ పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) ను గణనీయంగా పెంచడం మదుపర్లలో, ట్రేడర్లలో ఆందోళన రేకెత్తించింది. ఈ అనూహ్య పరిణామంతో నిఫ్టీ, సెన్సెక్స్ సూచీలు భారీ పతనాన్ని నమోదు చేశాయి. స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆపరేటర్లు, బ్రోకరేజ్ సంస్థల షేర్లు కూడా పడిపోయాయి. ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ తగ్గుతాయనే భయాలు దీనికి కారణమయ్యాయి. మార్కెట్ లిక్విడిటీని నేరుగా ప్రభావితం చేసే అంశాలపై మదుపర్ల సున్నితత్వం మరోసారి స్పష్టమైంది.
అయినప్పటికీ, బడ్జెట్ లోని ఆర్థిక చర్యల వల్ల మొదట్లో ఏర్పడిన ఆందోళన, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహించడంతో పాటు, సంక్లిష్టమైన ప్రపంచ వాణిజ్య పరిస్థితులను ఎదుర్కోవాలనే ప్రభుత్వ వ్యూహాత్మక ఉద్దేశాన్ని మరుగున పరచలేదు. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన ఈ ప్యాకేజీ, దేశీయ పరిశ్రమలను బలోపేతం చేయడానికి, అమెరికాతో వాణిజ్యపరమైన ఘర్షణలను తగ్గించుకోవడానికి ఒక లెక్కించిన విధానాన్ని సూచిస్తుంది.
రంగాలకు మద్దతు, వ్యూహాత్మక అడుగులు
తయారీ రంగానికి ఏడు కీలక రంగాల్లో ఉత్పత్తిని పెంచడం, పాత పరిశ్రమలను పునరుద్ధరించడంపై దృష్టి సారించారు. దీనికి గాను ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను ₹12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచారు. వస్త్ర రంగాన్ని సమగ్ర కార్యక్రమాలతో పునరుజ్జీవింపజేసి, ఎగుమతులు, ఉపాధిని పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వ్యవసాయంలో పశుసంపద, మత్స్య రంగాలకు కేటాయింపులు పెంచారు. వాల్నట్స్ వంటి అధిక-విలువ పంటలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని చూస్తున్నారు. అయితే, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, పాల ఉత్పత్తులు, జన్యుపరంగా మార్పు చెందిన ఆహార పదార్థాలపై దిగుమతి సుంకాలను యథాతథంగా కొనసాగిస్తున్నారు. టెక్నాలజీ, సేవల రంగాలకు 'ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ 2.0' వంటి కార్యక్రమాలతో పాటు, క్లౌడ్, డేటా ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ హబ్స్ ఏర్పాటుకు ప్రోత్సాహం అందించనున్నారు. వస్త్రాలు, పాదరక్షలు, రొయ్యల వంటి శ్రమ-ఆధారిత రంగాలకు అవసరమైన ముడిసరుకులపై కూడా రాయితీలు కల్పించారు.
ప్రపంచ పరిణామాలు, దేశీయ ప్రాధాన్యతలు
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం విషయంలో, అమెరికాతో వాణిజ్య ఘర్షణలను తగ్గించుకోవడానికి బాదం, వాల్నట్స్ వంటి కొన్ని ఉత్పత్తులపై సుంకాలను తగ్గించారు. ఇది దేశీయ పరిశ్రమలను రక్షించే వ్యూహంలో భాగంగా ఉంది. యూరోపియన్ యూనియన్ తో కీలకమైన ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (FTA) ను ఇటీవలే ముగించడం, వాణిజ్య సంబంధాలను వైవిధ్యపరచుకోవాలనే భారతదేశ లక్ష్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక ప్రణాళికలో, నామమాత్రపు GDP వృద్ధి 10%, వాస్తవ GDP వృద్ధి 7% నుండి 7.5% మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ద్రవ్య లోటును GDPలో 4.3% కి, రుణ-GDP నిష్పత్తిని 55.6% కి పరిమితం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఆర్థిక సర్వే 2025-26 ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనిశ్చితి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, పోటీతత్వాన్ని బలోపేతం చేసుకోవడం స్థిరత్వానికి మూలమని పేర్కొంది.
ప్రతిపక్షాల విమర్శలు, మంత్రి స్పందన
అయితే, ప్రతిపక్షాలు ఈ బడ్జెట్ పై విమర్శలు గుప్పించాయి. పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ 'సామాన్యులకు, బెంగాల్ కు ఏమీ లేదు' అని వ్యాఖ్యానించారు. దీనిపై స్పందించిన ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్, బడ్జెట్ తయారీ అనేది సమగ్రమైన ప్రక్రియ అని, ప్రపంచ అనిశ్చితుల ప్రభావం నిర్దిష్ట విధాన నిర్ణయాలపై నేరుగా లేదని తెలిపారు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
భవిష్యత్తులో, తయారీ, టెక్నాలజీ, ఎగుమతి రంగాల్లో చేపట్టే సంస్కరణలు ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించి, ప్రపంచ పోటీతత్వాన్ని పెంచుతాయని పరిశ్రమ సంఘాలు, విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రభుత్వ వ్యయాలను పెంచడం, కీలక రంగాల్లో విధానపరమైన స్పష్టత ఇవ్వడం 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్య సాధనకు తోడ్పడుతుందని భావిస్తున్నారు. అయితే, పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి ఆవిష్కరణల బీమా, వ్యవస్థాపకుల ఈక్విటీ హేతుబద్ధీకరణ వంటి అంశాలపై మరింత పాలసీ జోక్యం అవసరమని కొందరు సూచిస్తున్నారు. STT పెంపుపై మార్కెట్ తక్షణ ప్రతికూల ప్రతిస్పందన, స్వల్పకాలంలో ట్రేడింగ్ ఖర్చులపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాలు మదుపర్ల సెంటిమెంట్ ను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో చూపిస్తుంది.