బడ్జెట్ అనంతర మార్కెట్లలో కల్లోలం
భారత యూనియన్ బడ్జెట్ 2026-27 ప్రకటనల అనంతరం దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో తీవ్ర ప్రతికూల స్పందన కనిపించింది. ప్రధాన సూచీలైన సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ భారీ నష్టాలను చవిచూశాయి. ప్రభుత్వ వర్గాలు బడ్జెట్ ను 'వికసిత్ భారత్' దిశగా ఒక మైలురాయిగా అభివర్ణిస్తున్నప్పటికీ, అమ్మకాల ఒత్తిడి కొనసాగింది. అధికారిక ప్రకటనలకు, మార్కెట్ సెంటిమెంట్ కి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం, ప్రతిపక్షాల విమర్శలు, కొన్ని కీలక పన్ను ప్రతిపాదనలు పెట్టుబడిదారుల్లో ఆందోళనను పెంచాయి.
ముఖ్యంగా, డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్ పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) ను పెంచడం మార్కెట్ పతనానికి ప్రధాన కారణంగా విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఫ్యూచర్స్ పై STT ను 0.02% నుంచి 0.05% కి, ఆప్షన్స్ పై 0.15% కి పెంచారు. స్పెక్యులేషన్ ను అరికట్టే ప్రయత్నంగా ఈ నిర్ణయం ఉన్నప్పటికీ, ఇది మార్కెట్ లిక్విడిటీని తగ్గిస్తుందని, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని ట్రేడర్లు భయపడుతున్నారు. ఈ పరిణామంతో సెన్సెక్స్ సుమారు 1,500 పాయింట్లు కుప్పకూలింది, నిఫ్టీ 50 సూచీ కూడా గణనీయంగా పడిపోయింది.
ఆర్థిక లక్ష్యాలు vs ప్రతిపక్షాల విమర్శలు
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్, వృద్ధి మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ మధ్య సమతుల్యం పాటించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. FY27 కి గాను క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్ (Capex) టార్గెట్ ను ₹12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచడం ఒక కీలకమైన అంశం, ఇది ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి కేటాయించిన ₹11.2 లక్షల కోట్ల కంటే ఎక్కువ. FY27 కి గాను ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ **4.3%**కి తగ్గుతుందని అంచనా వేశారు, ఇది FY26 అంచనా 4.4% కంటే తక్కువ.
ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ఈ బడ్జెట్ ను 2047 నాటికి 'వికసిత్ భారత్' వైపు భారతదేశ సంస్కరణల ప్రయాణంలో ఒక 'మైలురాయి'గా అభివర్ణించారు. అయితే, ప్రతిపక్ష పార్టీలు బడ్జెట్ ను తీవ్రంగా విమర్శించాయి. దానిని 'నిరాశాజనకం', 'అపారదర్శకం', 'క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలకు దూరంగా' ఉందని పేర్కొన్నాయి. ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ, ఈ బడ్జెట్ 'భారతదేశం యొక్క నిజమైన సంక్షోభాలకు అంధత్వంతో ఉంది' అని, యువత నిరుద్యోగం, పడిపోతున్న తయారీ రంగం, రైతుల కష్టాలు, తగ్గిపోతున్న గృహ పొదుపులు వంటి సమస్యలను విస్మరించిందని ఎత్తి చూపారు. పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ, బడ్జెట్ ను 'హంప్టీ డంప్టీ' మరియు 'దిశానిర్దేశం లేని' పత్రంగా కొట్టిపారేస్తూ, కేంద్రం రాజకీయ పక్షపాతంతో వ్యవహరించిందని, తన రాష్ట్రాన్ని విస్మరించిందని ఆరోపించారు. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే, ప్రభుత్వం 'ఐడియాలను అయిపోయిందని', బడ్జెట్ దేశ ఆర్థిక, సామాజిక సవాళ్లకు 'ఒక్క పరిష్కారం కూడా అందించలేదని' అన్నారు.
పరిశ్రమల నుంచి స్పందనలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. ఆర్థిక సర్వే 2025-26, FY27 కి గాను భారతదేశ వాస్తవ GDP వృద్ధిని 6.8-7.2% గా అంచనా వేసింది, అయితే ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంది. ప్రస్తుతం నిఫ్టీ 50 మార్కెట్ P/E నిష్పత్తి సుమారు 22.12 వద్ద ఉంది, ఇది అధిక వాల్యుయేషన్ ను సూచిస్తుంది, ఇది ప్రతికూల ప్రకటనలకు మార్కెట్లను సున్నితంగా మారుస్తుంది.
భవిష్యత్ దృక్పథం
పెట్టుబడి వ్యయం (Capital Expenditure) మరియు ఆర్థిక క్రమబద్ధీకరణపై (Fiscal Consolidation) తన దృష్టిని కొనసాగించడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశ్యం. మౌలిక సదుపాయాలు, తయారీ, డేటా సెంటర్ల వంటి టెక్ రంగాలకు పన్ను సెలవులు ఇవ్వడం వంటి బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలు దీర్ఘకాలిక ఆర్థికాభివృద్ధిని లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి. అయినప్పటికీ, పన్ను మార్పులు, ప్రతిపక్షాల విమర్శల ప్రభావంతో ఉన్న తక్షణ పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్, ప్రపంచ ఆర్థిక ప్రతికూలతల నేపథ్యంలో కొనసాగుతున్న అస్థిరతను సూచిస్తోంది.