Whalesbook
ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటన.. దేశీయ తయారీకి కొత్త ఊపు
కేంద్ర బడ్జెట్ 2026, దేశ పారిశ్రామిక సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసే దిశగా ఒక నిర్ణయాత్మక అడుగు వేసింది. ఈ బహుముఖ వ్యూహం, నిర్దిష్టమైన, అధిక-సామర్థ్యం గల తయారీ రంగాలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఆర్థిక విస్తరణను వేగవంతం చేయడానికి రూపొందించబడింది. ఈ కార్యక్రమం కేవలం ఉద్యోగ కల్పన, దేశీయ విలువ జోడింపును ప్రోత్సహించడమే కాకుండా, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులలో భారతదేశాన్ని ఒక శక్తివంతమైన శక్తిగా నిలబెట్టడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది దీర్ఘకాలంగా ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని పరిమితం చేస్తున్న కీలక దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని కూడా పరిష్కరిస్తుంది.
కీలక రంగాలలో భారీ పెట్టుబడులు
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఏడు వ్యూహాత్మక రంగాలలో గణనీయమైన ఆర్థిక నిబద్ధతలను వివరించారు. బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ రంగం ఐదేళ్లలో ₹10,000 కోట్ల 'బయోఫార్మా శక్తి' (Biopharma SHAKTI) కార్యక్రమంతో ప్రపంచ స్థాయి కేంద్రంగా మారనుంది. ఇది దేశీయ బయోలాజిక్స్, బయోసిమిలర్స్ ఉత్పత్తి, మెరుగైన ఫార్మాస్యూటికల్ విద్య, క్లినికల్ ట్రయల్ సైట్ల నెట్వర్క్ను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది.
గత ప్రయత్నాల ఆధారంగా, సెమీకండక్టర్స్ రంగంలో ISM 2.0 ద్వారా దేశీయ పరికరాలు, మెటీరియల్స్ ఉత్పత్తి, స్వదేశీ మేధో సంపత్తి రూపకల్పన, సరఫరా గొలుసుల పటిష్టతపై దృష్టి సారిస్తారు. పరిశ్రమ-ఆధారిత పరిశోధన, శిక్షణా కేంద్రాల మద్దతుతో ఇది ముందుకు సాగుతుంది. ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంపోనెంట్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ స్కీమ్ (Electronics Components Manufacturing Scheme) కింద, దేశీయ ఎలక్ట్రానిక్స్ పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించడానికి కేటాయింపులను గణనీయంగా ₹40,000 కోట్లకు పెంచుతున్నారు. ఈ పథకం కింద పెట్టుబడి నిబద్ధతలు ఇప్పటికే దాని ప్రారంభ లక్ష్యాలను రెట్టింపు చేశాయి.
రేర్ ఎర్త్ మాగ్నెట్స్ (Rare Earth Magnets) కోసం, మైనింగ్, ప్రాసెసింగ్, పరిశోధన, తయారీకి మద్దతుగా ప్రత్యేక రేర్ ఎర్త్ కారిడార్లను ఏర్పాటు చేస్తారు. రసాయనాల (Chemicals) రంగం కోసం, పారిశ్రామిక ఇన్పుట్ల దిగుమతిపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, ప్లగ్-అండ్-ప్లే మోడల్తో మూడు ప్రత్యేక రసాయన పార్కులను ఏర్పాటు చేసే పథకం ద్వారా కొత్త ఊపునిస్తుంది.
కాపిటల్ గూడ్స్ (Capital Goods) రంగంలో, హై-టెక్ టూల్ రూమ్స్, నిర్మాణ, మౌలిక సదుపాయాల పరికరాలు, కంటైనర్ తయారీ పర్యావరణ వ్యవస్థకు మద్దతుతో పాటు, ఐదేళ్లలో ₹10,000 కోట్ల కేటాయింపులతో పారిశ్రామిక పరికరాల తయారీని లోతుగా పెంచే చర్యలు చేపట్టనున్నారు. ఇది కీలక పరికరాలలో నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
చివరగా, టెక్స్టైల్స్ (Textiles) రంగం ఫైబర్ స్వయం సమృద్ధి, క్లస్టర్ ఆధునికీకరణ, స్థిరత్వం, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై దృష్టి సారించే సమగ్ర కార్యక్రమం ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతుంది. సమర్థ్ 2.0, మెగా టెక్స్టైల్ పార్కులు వంటి కార్యక్రమాలతో శ్రమ-ఆధారిత ఉద్యోగ కల్పనను, ప్రపంచ పోటీతత్వాన్ని పెంచేలా ఇది రూపొందించబడింది.
MSME వృద్ధికి చోదకశక్తి
మైక్రో, స్మాల్, మీడియం ఎంటర్ప్రైజెస్ (MSMEs) ను కీలక వృద్ధి చోదకాలుగా గుర్తించి, మూడు-దశల వ్యూహాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. అధిక-సామర్థ్యం గల MSMEలకు మద్దతుగా ₹10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ ను కేటాయించారు. అంతేకాకుండా, 2021లో స్థాపించబడిన సెల్ఫ్-రిలయంట్ ఇండియా ఫండ్ (Self-Reliant India Fund) కు ₹2,000 కోట్ల అదనపు నిధులు అందజేస్తారు. ఇది సూక్ష్మ పరిశ్రమలకు నిరంతర రిస్క్ క్యాపిటల్ యాక్సెస్ను నిర్ధారిస్తుంది.
ఆర్థిక, పారిశ్రామిక ప్రభావం
భారతదేశ GDPలో తయారీ రంగం ప్రస్తుతం సుమారు 16-17% వాటాను కలిగి ఉంది, దీనిని 25% కి పెంచాలనేది లక్ష్యం. ఈ వ్యూహాత్మక దృష్టి, ఉపాధిని పెంచే విస్తృత ఆర్థిక లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. ప్రస్తుతం తయారీ రంగంలో 2.7 కోట్లకు పైగా కార్మికులు పనిచేస్తున్నారు. రసాయనాల వంటి రంగాలలో, భారతదేశ దిగుమతులు 2023లో $85.41 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. వీటిపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం చాలా ముఖ్యం.
గత 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కార్యక్రమం దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, తయారీ రంగ GDP వాటాను గణనీయంగా మార్చడంలో దాని విజయం సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో రంగం వాటా 15-17% వద్ద స్తంభించిపోయింది. అంతర్జాతీయంగా చూస్తే, చైనా (సుమారు 29%) , జర్మనీ (సుమారు 20%) తో పోలిస్తే భారతదేశ తయారీ GDP వాటా తక్కువగా ఉంది. ప్రస్తుత కార్యక్రమాలు ఈ అంతరాన్ని తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించబడ్డాయి.
ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్ (ISM) 2.0, ISM 1.0 (ఇది ₹76,000 కోట్ల ప్రారంభ కేటాయింపులతో ఉండేది) పై ఆధారపడి, ఇప్పుడు పరికరాలు, మెటీరియల్స్, మేధో సంపత్తిపై దృష్టి సారిస్తుంది. ప్రపంచ సెమీకండక్టర్ విలువ గొలుసులో భారతదేశ స్థానాన్ని పటిష్టం చేస్తుంది. సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ 2032 నాటికి USD 100.2 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా.
కాపిటల్ గూడ్స్ రంగంలో, ప్రభుత్వం FY26 కోసం ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయాన్ని ₹12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచింది. చారిత్రాత్మకంగా, ఈ రంగంలో ఉత్పత్తి FY15లో $27.6 బిలియన్ల నుండి FY24లో $51.7 బిలియన్లకు పెరిగింది. ఈ చర్యలు దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించి, దిగుమతి చేసుకున్న యంత్రాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించగలవని భావిస్తున్నారు. రసాయన రంగం కోసం చేపట్టిన కార్యక్రమాలలో కూడా ఇదే లక్ష్యం కనిపిస్తుంది.
భవిష్యత్ దృక్పథం
సమగ్ర బడ్జెట్ కేటాయింపులు, వ్యూహాత్మక రంగాలపై దృష్టి, పారిశ్రామిక స్వయం సమృద్ధి, ప్రపంచ పోటీతత్వం పట్ల నిరంతర నిబద్ధతను సూచిస్తాయి. ఈ చర్యలు ఆవిష్కరణలను వేగవంతం చేస్తాయని, విలువ-ఆధారిత తయారీని పెంచుతాయని, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారతదేశ స్థానాన్ని బలోపేతం చేస్తాయని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు. ఈ ఏడు రంగాలలో దేశీయ సామర్థ్యాలను నిర్మించడంపై, MSMEలకు బలమైన మద్దతుతో పాటు, మరింత స్థితిస్థాపక, డైనమిక్ పారిశ్రామిక పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది భవిష్యత్ ఆర్థిక డిమాండ్లు, సవాళ్లను ఎదుర్కోగలదు.