విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించేందుకు కేంద్రం దూకుడుగా ముందుకు సాగుతోంది. బడ్జెట్ 2026 లో భాగంగా, ఆర్థిక మంత్రి పలు కీలక పథకాలను ప్రకటించారు. ముఖ్యంగా, డేటా సెంటర్ల కోసం పన్ను సెలవులను 2047 వరకు పొడిగించడంపై దృష్టి సారించారు. దీంతో ఇండియా డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో కీలక కేంద్రంగా మారనుంది. అంతేకాకుండా, భారతదేశానికి క్యాపిటల్ గూడ్స్, ఎక్విప్మెంట్ సరఫరా చేసే విదేశీ కంపెనీలకు ఐదేళ్ల పాటు పన్ను సెలవులు ప్రకటించారు. ఇది స్థానిక ఉత్పాదకతను పెంచే దిశగా ఒక ముందడుగు.
ప్రవాసులకు, విదేశీ సంస్థలకు ప్రోత్సాహకాలు
ప్రవాస భారతీయులు (NRIలు) సహా విదేశాల్లో నివసిస్తున్న వారి (PROIs) కోసం పెట్టుబడి నియమాలను గణనీయంగా సరళతరం చేశారు. భారతీయ లిస్టెడ్ కంపెనీలలో వ్యక్తిగత పెట్టుబడి పరిమితిని 5% నుంచి 10% కి రెట్టింపు చేశారు. అందరు PROIs కోసం కలిపి మొత్తం పరిమితిని 10% నుంచి 24% కి పెంచారు. పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్ట్మెంట్ స్కీమ్ ద్వారా ఈ మార్పులు జరిగాయి. విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల (FPI) నిరంతర నగదు ఉపసంహరణల నేపథ్యంలో, ఈ చర్యలు పెట్టుబడిదారుల సంఖ్యను పెంచడం, విదేశీ మూలధనాన్ని ఆకర్షించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. అంతేకాకుండా, విదేశీ నిపుణులకు వారి గ్లోబల్ ఆదాయంపై పన్ను మినహాయింపులు, మైనర్ ఆల్టర్నేట్ టాక్స్ (MAT) నుంచి నాన్-రెసిడెంట్లకు మినహాయింపు వంటివి ప్రకటించారు. ఇది ప్రపంచ స్థాయి ప్రతిభావంతులను, వ్యాపారాలను ఆకర్షించనుంది.
అయితే, బడ్జెట్ రోజున (ఫిబ్రవరి 1, 2026) మార్కెట్ స్పందన మాత్రం ప్రతికూలంగా ఉంది. నిఫ్టీ50, బీఎస్ఈ సెన్సెక్స్ వంటి ప్రధాన సూచీలు భారీగా పడిపోయాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) ను పెంచడం. ఈ నిర్ణయం ట్రేడింగ్ ఖర్చులను గణనీయంగా పెంచింది. ఈ స్వల్పకాలిక ప్రతికూలత, బడ్జెట్ లోని దీర్ఘకాలిక పన్ను రాయితీలకు భిన్నంగా ఉంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థ, పోటీతత్వం ఎలా ఉన్నాయి?
ఈ ఆర్థిక చర్యలు, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, కరెన్సీ ఒత్తిళ్లు ఉన్న సమయంలో తీసుకున్నారు. 2025-26 ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం, FY26 లో 7.4%, FY27 లో 6.8-7.2% మధ్య జీడీపీ వృద్ధిని అంచనా వేశారు. ఈ వృద్ధికి స్థిరమైన స్థూల ఆర్థిక అంశాలు, దేశీయ డిమాండ్ తోడ్పడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే S&P ఇండియా సార్వభౌమ రేటింగ్ను BBB కి అప్గ్రేడ్ చేసింది. అయినప్పటికీ, వాణిజ్య లోటు, మూలధన ప్రవాహాలు తగ్గడం వల్ల భారత రూపాయి బలహీనపడింది. 2025లో విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారత ఈక్విటీల నుంచి సుమారు $19 బిలియన్ ఉపసంహరించుకున్నారు.
చైనా-కేంద్రీకృత సరఫరా గొలుసులకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఇండియా తనను తాను నిలబెట్టుకుంటోంది. ప్రపంచ పెట్టుబడిదారులు వైవిధ్యీకరణ (diversification) కోసం చూస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదన ఆకట్టుకుంటోంది. వియత్నాం, థాయ్లాండ్ వంటి ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లు కూడా రాయితీలు అందిస్తున్నప్పటికీ, భారతదేశం యొక్క భారీ దేశీయ మార్కెట్, కొనసాగుతున్న సంస్కరణలు దీనికి ప్రత్యేక ఆకర్షణను ఇస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, డేటా సెంటర్ రంగం భారీగా విస్తరిస్తోంది. క్లౌడ్ పెట్టుబడులు, AI వర్క్లోడ్స్ వల్ల ఈ రంగం మార్కెట్ సైజు 2031 నాటికి $25.07 బిలియన్కు చేరుకుంటుందని అంచనా. అదేవిధంగా, GIFT సిటీ ప్రపంచ ఆర్థిక కేంద్రంగా తన స్థానాన్ని పటిష్టం చేసుకుంటోంది. ఇది ఇప్పటికే 500 కి పైగా ఆర్థిక సంస్థలను ఆకర్షించింది, సింగపూర్, దుబాయ్ వంటి అంతర్జాతీయ కేంద్రాలతో పోటీ పడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. చారిత్రాత్మకంగా, పన్ను ప్రోత్సాహకాలు భారతదేశంలో ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ (FDI) ను ఆకర్షించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ఆర్థిక సంస్కరణల తర్వాత FDI ప్రవాహాలు గణనీయంగా పెరిగాయి.
భవిష్యత్తుపై అంచనాలు
ఈ బడ్జెట్ లోని విస్తృతమైన చర్యలు, విదేశీ పెట్టుబడులను, ప్రవాసుల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా భారతదేశ వృద్ధి పథాన్ని కొనసాగించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. పన్ను సెలవులను పొడిగించడం, పెట్టుబడి పరిమితులను సరళతరం చేయడం, GIFT సిటీలోని డేటా సెంటర్లు, ఫండ్ మేనేజ్మెంట్ వంటి ప్రత్యేక రంగాలకు ప్రోత్సాహకాలు అందించడం ద్వారా, ప్రభుత్వం ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీతత్వ పెట్టుబడి వాతావరణాన్ని పెంపొందించడానికి కట్టుబడి ఉందని సంకేతాలు పంపింది. ఈ ప్రయత్నాలు STT పెంపుదల వంటి స్వల్పకాలిక మార్కెట్ ఆందోళనలను అధిగమించడమే కాకుండా, చెల్లింపుల సమతుల్యతను నిర్వహించడానికి, భారతదేశం ఒక అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగడానికి కీలకమైన దీర్ఘకాలిక మూలధన ప్రవాహాలను నిర్ధారించాయి. ఈ కార్యక్రమాల విజయం వాటి సమర్థవంతమైన అమలుపై, గతిశీల ప్రపంచ దృశ్యంలో భారతదేశం యొక్క అంతర్లీన ఆర్థిక పునాదుల నిరంతర బలంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.