Whalesbook
ఆర్థిక ప్రగతికి కొత్త ఊపు
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను బడ్జెట్ ను ప్రవేశపెట్టారు. దీనితో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ కొత్త పథంలోకి అడుగుపెట్టింది. ఈ బడ్జెట్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం స్థిరమైన వృద్ధిని, కీలక సంస్కరణలను ప్రోత్సహించడం. ఆర్థిక క్రమశిక్షణను పాటిస్తూనే, వృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ప్రభుత్వం ప్రణాళికను రూపొందించింది.
కీలక ఆర్థిక లక్ష్యాలు, పెట్టుబడులు
2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను 4.3% జీడీపీ లోటును లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. 2030 నాటికి జీడీపీ-రుణ నిష్పత్తిని సుమారు **50±1%**కు తీసుకురావాలని భావిస్తున్నారు. ఈ వ్యూహంలో అత్యంత కీలకమైనది పబ్లిక్ క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్ (Capex) ను గణనీయంగా పెంచడం. FY27 కి గాను ₹12.2 లక్షల కోట్లను కేటాయించారు. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 11.5% ఎక్కువ, చరిత్రలో అత్యధిక కేటాయింపు ఇది. ఈ అధిక కేటాయింపులు ఆర్థిక విస్తరణకు చోదక శక్తిగా పనిచేసి, ఉపాధిని పెంచి, పెద్ద ప్రాజెక్టుల రిస్కును తగ్గించడం ద్వారా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఆర్థిక వృద్ధి 7–7.5% మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
టెక్నాలజీ, మౌలిక సదుపాయాలపై భారీగా దృష్టి
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలపై (Digital Infrastructure) బడ్జెట్ వ్యూహాత్మకంగా పెద్దపీట వేసింది. కంప్యూట్ కెపాసిటీ, క్లౌడ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, డేటా సేవలకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వడంతో పాటు, భారతదేశంలో డేటా సెంటర్లను స్థాపించే విదేశీ కంపెనీలకు పన్ను సెలవులు (Tax Holidays) ప్రకటించారు. సేవల రంగంపై AI ప్రభావాన్ని సమీక్షించడానికి ఒక కొత్త కమిటీని కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఇది AI ని కేవలం టెక్నాలజీ రేసుగా కాకుండా, ఆర్థిక వ్యూహంగా పరిగణిస్తున్నారని స్పష్టం చేస్తుంది. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కూడా బడ్జెట్ లో ఒక మూలస్తంభంగా ఉంది. ఏడు హై-స్పీడ్ రైల్ కారిడార్ల (High-Speed Rail Corridors) ప్రతిపాదనతో పాటు, ప్రణాళికాబద్ధమైన పట్టణాభివృద్ధికి, దేశవ్యాప్తంగా వృద్ధి కనెక్టర్లను సృష్టించడానికి ఈ కార్యక్రమాలు దోహదపడతాయని భావిస్తున్నారు.
రంగాల వారీగా మార్పులు, పన్ను విధానాలు
ఉత్పత్తి రంగం (Manufacturing) పై కూడా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. వ్యూహాత్మక రంగాలలో ఉత్పత్తిని పెంచడం, పాత పరిశ్రమలకు పునరుజ్జీవం పోయడం, 'ఛాంపియన్ MSME' లను ప్రోత్సహించడం వంటి చర్యలను ప్రకటించారు. సేవల రంగం (Services Sector) వృద్ధికి కూడా ప్రాధాన్యత ఇస్తూ, 2047 నాటికి ప్రపంచ సేవల ఎగుమతుల్లో భారతదేశ వాటాను పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. బడ్జెట్ ప్రసంగంలో 'ఇన్ కమ్ టాక్స్' (Income Tax) పదాన్ని 40 సార్లు ప్రస్తావించడం, రాబోయే ఆర్థిక విధానంలో దీని ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తుంది. కొత్త ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 2025 (New Income Tax Act, 2025), ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి అమల్లోకి రానుంది. సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) లో ముఖ్యంగా ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ (F&O) ట్రేడింగ్ పై మార్పులు ప్రతిపాదించారు. అలాగే, బైబ్యాక్స్ (Buybacks) పై పన్ను, TCS రేట్లలో సర్దుబాట్లు, టాక్స్ ఆర్బిట్రేజ్ ను అరికట్టే దిశగా సూచనలున్నాయి. IT సేవల రంగంలో లిటిగేషన్, కంప్లయెన్స్ ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ఒక సేఫ్ హార్బర్ (Safe Harbour) నిబంధనను మెరుగుపరిచారు.
మార్కెట్లపై ప్రభావం, చారిత్రక నేపథ్యం
బడ్జెట్ పై మార్కెట్ల స్పందన తొలుత మిశ్రమంగా, ఒడిదుడుకులతో కూడి ఉంది. మౌలిక సదుపాయాలు, క్యాపిటల్ గూడ్స్ రంగాల షేర్లు లాభపడగా, ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్ ట్రేడింగ్ పై STT పెంపు ప్రతిపాదనలు ఇన్వెస్టర్ల సెంటిమెంట్ ను దెబ్బతీశాయి. దీంతో సెన్సెక్స్, నిఫ్టీ వంటి ప్రధాన సూచీలు గణనీయంగా పడిపోయాయి. చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే, బడ్జెట్ రోజుల్లో మార్కెట్లలో అధిక అస్థిరత (Volatility) సహజం. అయితే, ప్రకటనల తర్వాత కొద్ది రోజుల్లోనే మార్కెట్లు కోలుకునే చరిత్ర ఉంది. గతంలో క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్ పై దృష్టి పెట్టిన బడ్జెట్లు స్టీల్, సిమెంట్, బ్యాంకింగ్ వంటి అనుబంధ రంగాలపై సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపాయి. ప్రస్తుత బడ్జెట్ మౌలిక సదుపాయాల ఖర్చులపై కొనసాగుతున్న దృష్టి, ఈ రంగాలకు మరిన్ని అవకాశాలను సూచిస్తుంది.