దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు భారీ ఊతం
భారతదేశ యూనియన్ క్యాబినెట్, దేశ ఆర్థిక స్థితిని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు, గ్లోబల్ అనిశ్చితులను ఎదుర్కొనేందుకు సుమారు ₹1.28 లక్షల కోట్లతో మౌలిక సదుపాయాలు, సంక్షేమ పథకాలకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ సమగ్ర ప్యాకేజీ కీలక రంగాలలో దేశ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడం, దేశవ్యాప్తంగా లాజిస్టిక్స్ ను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
సముద్ర భద్రతకు కొత్త కవచం
ఈ ఆమోదంలో ముఖ్యమైన భాగం, ₹12,980 కోట్ల ప్రభుత్వ హామీతో 'భారత్ మారిటైమ్ ఇన్సూరెన్స్ పూల్' ఏర్పాటు. ఇది భారతదేశ షిప్పింగ్ రంగానికి హల్, కార్గో, ప్రొటెక్షన్ అండ్ ఇండెంనిటీ (P&I), వార్ రిస్క్స్ వంటి వివిధ ప్రమాదాల నుంచి బీమా కవరేజీని అందిస్తుంది. పశ్చిమ ఆసియాలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, విదేశీ బీమా సంస్థల నుంచి అధిక ప్రీమియంలు, సంక్లిష్టమైన కవరేజ్ లభ్యత సమస్యలను ఈ నిర్ణయం పరిష్కరిస్తుంది. ప్రభుత్వ-ఆధారిత పూల్ ను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా, విదేశీ సంస్థలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, భారతీయ-జెండా కలిగిన నౌకల సజావుగా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడానికి, భారతదేశంతో ముడిపడి ఉన్న వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది.
గ్రామీణ ప్రగతికి రహదారుల బలోపేతం
ప్రధాన మంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన (PMGSY) ఫేజ్ III కొనసాగింపునకు కూడా క్యాబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. దీనికి ₹83,977 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ పథకం ద్వారా మౌలిక సదుపాయాలు లేని నివాసాలకు అన్ని వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుకూలమైన రోడ్డు కనెక్టివిటీని అందించడం, ఆరోగ్యం, విద్య వంటి అవసరమైన సేవలకు మెరుగైన ప్రాప్యతను కల్పించడం, గ్రామీణ ఉత్పత్తులకు మెరుగైన మార్కెట్ లింకేజీలను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యం. మెరుగైన గ్రామీణ రహదారి అనుసంధానం వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని పెంచుతుందని, రవాణా ఖర్చులను తగ్గిస్తుందని, గ్రామీణ ఉద్యోగాలను, ఆర్థిక కార్యకలాపాలను పెంచుతుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
రైల్వే ఫ్రైట్ లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యం పెంపు
వస్తువుల రవాణాను మెరుగుపరచడానికి, లాజిస్టిక్స్ అడ్డంకులను అధిగమించడానికి రెండు కీలక రైల్వే ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది. 403 కిమీ విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఘజియాబాద్ - సీతాపూర్ 3వ, 4వ లైన్ ప్రాజెక్ట్ ను ₹14,926 కోట్లతో అభివృద్ధి చేయనున్నారు. రాజమండ్రి - విశాఖపట్నం 3వ, 4వ లైన్ ప్రాజెక్ట్ (198 కిమీ) కు ₹9,889 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ ప్రాజెక్టులు కీలక పారిశ్రామిక, పోర్టు కారిడార్ల వెంబడి సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి, మొత్తం లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి చాలా కీలకమైనవి.
ఆర్థికపరమైన సవాళ్లు, అమలు
₹1.28 లక్షల కోట్ల భారీ పెట్టుబడి ఒక గణనీయమైన ఆర్థిక నిబద్ధత అయినప్పటికీ, ఈ ప్రాజెక్టుల విజయం సమర్థవంతమైన అమలు, జాగ్రత్తగా ఆర్థిక నిర్వహణపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పెద్ద మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు వ్యయాలు పెరగడం, ఆలస్యాలు వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ వ్యయం వలన నిధుల వినియోగం, ద్రవ్యోల్బణం వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి. ప్రభుత్వం ఈ ప్రమాదాలను ఎంతవరకు నిర్వహిస్తుందో, నిధులు నిజమైన మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ఎలా అందిస్తాయో నిశితంగా గమనించాలి.
ఆర్థిక ఔట్ లుక్, సహాయక చర్యలు
మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, పెన్షనర్లకు జనవరి 1, 2026 నుండి వర్తించేలా 2% డీఏ (Dearness Allowance), డీఆర్ (Dearness Relief) పెంపునకు కూడా క్యాబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. దీనికి వార్షికంగా సుమారు ₹6,791 కోట్లు ఖర్చవుతుంది. సుమారు 50 లక్షల మంది ఉద్యోగులు, 68 లక్షల మంది పెన్షనర్లు దీని ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతారు. ఇది ఖర్చు చేయగల ఆదాయాలను పెంచడం ద్వారా దేశీయ డిమాండ్ను పెంచుతుందని అంచనా. మొత్తంగా, ఈ సమన్వయ చర్యలు ఊహించలేని ప్రపంచ వాతావరణంలో భారతదేశ వాణిజ్య స్థితిస్థాపకతను బలోపేతం చేయడం, దేశీయ అనుసంధానతను మెరుగుపరచడం, ఆర్థిక స్థిరత్వానికి మద్దతు ఇవ్వడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.