చాలామందికి ఐటీఆర్ (ITR) ఫైలింగ్ గడువు జులై 31తో ముగిసింది. అయితే, వ్యాపారస్తులకు, గడువు మిస్ అయిన వారికి ఇంకా అవకాశాలున్నాయి. లేట్ ఫీజులు, వడ్డీ ఛార్జీలను అర్థం చేసుకోవడం ముఖ్యం.
ఆగష్టు 5, 2026 నాటికి, చాలామంది జీతం తీసుకునేవారు, ఆడిట్ అవసరం లేనివారికి ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) ఫైల్ చేసేందుకు గడువైన జులై 31, 2026 ముగిసింది. అయితే, పన్ను చెల్లింపుదారులందరికీ ఇదే చివరి తేదీ కాదు. చాలామందికి ఇంకా పొడిగించిన గడువులున్నాయి లేదా ఆలస్యంగా ఫైల్ చేసే ప్రక్రియను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
వ్యాపారాలు, ఆడిట్ కేసులకు గడువులు
టాక్స్ ఆడిట్ అవసరం లేని వ్యాపార, వృత్తిపరమైన కార్యకలాపాలు నిర్వహించేవారికి, ఐటీఆర్ ఫైలింగ్ గడువు ఆగష్టు 31, 2026 వరకు పొడిగించబడింది. ఇది ప్రధానంగా ITR-3 లేదా ITR-4 ఫారాలు ఫైల్ చేసేవారికి వర్తిస్తుంది.
ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 44AB ప్రకారం టాక్స్ ఆడిట్ అవసరమైన సంస్థలు, కంపెనీలు లేదా వ్యక్తులకు గడువు అక్టోబర్ 31, 2026. వీరికి, టాక్స్ ఆడిట్ నివేదికను సాధారణంగా సెప్టెంబర్ 30, 2026 నాటికి ఆడిటర్ సమర్పించాలి. ఈ తేదీలను మిస్ అయితే, సమస్యలు, పెనాల్టీలు తప్పవు.
గడువు మిస్ అయితే ఏమవుతుంది?
జులై 31 లోపు ఫైల్ చేయాల్సినవారు ఆలస్యం చేస్తే, 'బిలేటెడ్ రిటర్న్' (Belated Return) ఫైల్ చేయాలి. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 234F ప్రకారం, ఆలస్య రుసుము (Late Fee) వర్తిస్తుంది. మొత్తం ఆదాయం ₹5 లక్షలు మించిన వారికి ₹5,000 పెనాల్టీ ఉంటుంది. ఆదాయం ₹5 లక్షలు లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉన్నవారికి ఈ పెనాల్టీ ₹1,000గా ఉంటుంది.
అంతేకాకుండా, సెక్షన్ 234A కింద వడ్డీ కూడా చెల్లించాల్సి రావచ్చు. అసలు గడువు తేదీ తర్వాత రోజు నుండి, చెల్లించాల్సిన పన్నుపై నెలకు 1% చొప్పున ఈ వడ్డీ లెక్కిస్తారు.
సకాలంలో ఫైల్ చేయడం ఎందుకు ముఖ్యం?
గడువును కోల్పోవడం కేవలం పెనాల్టీలకే పరిమితం కాదు. భవిష్యత్తులో ఆదాయంతో సర్దుబాటు చేయడానికి ఉపయోగపడే కొన్ని రకాల నష్టాలను (Capital Losses, Business Losses) క్యారీ ఫార్వర్డ్ చేసుకునే అవకాశాన్ని కోల్పోతారు. అలాగే, రిటర్న్స్ ఆలస్యమైతే పన్ను రీఫండ్ల ప్రాసెసింగ్ కూడా ఆలస్యం అవుతుంది.
ఇప్పటికే ఫైల్ చేసినవారు ఏదైనా పొరపాటును గుర్తించినా లేదా ఆదాయాన్ని వెల్లడించడంలో విస్మరించినా, కొన్ని షరతులకు లోబడి, అదనపు పన్నులు, వడ్డీతో అప్డేటెడ్ రిటర్న్ (ITR-U) ఫైల్ చేసే అవకాశం ఉంది. సేవింగ్స్ ఖాతా వడ్డీ, డివిడెండ్ ఆదాయం వంటి అన్ని వివరాలను సరిగ్గా నివేదించడం ముఖ్యం. ఎందుకంటే, పన్ను శాఖ డేటా-మ్యాచింగ్ టెక్నాలజీని ఎక్కువగా వాడుతూ వ్యత్యాసాలను గుర్తిస్తోంది.