ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26కు గాను ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) దాఖలు చేయడానికి జీతం పొందుతున్న వారికి ఈరోజు, అంటే జూలై 31, 2026, చివరి రోజు. ఈ గడువును మిస్ అయితే, ₹5,000 వరకు లేట్ ఫైలింగ్ ఫీజుతో పాటు కొన్ని పన్ను ప్రయోజనాలను కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. వ్యాపార, వృత్తి ఆదాయం ఉన్నవారికి మాత్రం మరికొంత సమయం ఉంది.
ఆదాయపు పన్ను శాఖ (Income Tax Department) ప్రకారం, జీతం, పెన్షన్ ఆదాయం ఉన్నవారు ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26కు సంబంధించిన ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) ను జూలై 31, 2026 లోపు దాఖలు చేయాలి. ఈరోజు ఉదయం వరకు ఎలాంటి పొడిగింపు (extension) ప్రకటన రాలేదు. కాబట్టి, ఇంకా ITR ఫైల్ చేయనివారు ఈరోజు లోపు తప్పనిసరిగా దాఖలు చేసి, నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.
వ్యాపార, ఆడిట్ కేసులకు గడువులు
చాలా మంది వ్యక్తులకు జూలై 31 గడువు అయినప్పటికీ, వ్యాపార లేదా వృత్తిపరమైన ఆదాయం ఉన్నవారికి వేర్వేరు నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. పన్ను ఆడిట్ అవసరం లేని వారికి ఆగస్టు 31, 2026 వరకు, ఆడిట్ తప్పనిసరి అయిన వ్యాపారాలు, వృత్తి నిపుణులకు అక్టోబర్ 31, 2026 వరకు ITR దాఖలు చేయడానికి గడువు ఉంది.
గడువు తప్పితే ఆర్థిక పరిణామాలు
జూలై 31 గడువును కోల్పోతే, గణనీయమైన ఆర్థిక నష్టాలు ఉంటాయి. గడువు తేదీ తర్వాత, కానీ డిసెంబర్ 31, 2026 లోపు ఫైల్ చేస్తే, ₹5,000 వరకు లేట్ ఫైలింగ్ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, మొత్తం వార్షిక ఆదాయం ₹5 లక్షలు లేదా అంతకంటే తక్కువ ఉన్నవారికి ఈ పెనాల్టీ ₹1,000 మాత్రమే. దీనితో పాటు, అసలు గడువు తేదీ నుండి చెల్లించాల్సిన పన్నుపై నెలకు 1% వడ్డీని కూడా పన్ను శాఖ విధిస్తుంది.
పన్ను ప్రణాళిక, నష్టాల బదిలీపై ప్రభావం
ఆలస్యంగా ITR ఫైల్ చేయడం వల్ల, దీర్ఘకాలిక పన్ను ప్రణాళిక (Tax Planning) పై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. ముఖ్యంగా, వ్యాపార నష్టాలను (Business Losses) లేదా మూలధన నష్టాలను (Capital Losses) భవిష్యత్ ఆర్థిక సంవత్సరాలకు సర్దుబాటు చేయడానికి ఉపయోగించుకునే అవకాశాన్ని కోల్పోతారు. ఇంటి ఆస్తి నష్టాలు (House Property Losses) దీనికి మినహాయింపు అయినప్పటికీ, మిగతా నష్టాలను సకాలంలో ఫైల్ చేయకపోతే సర్దుబాటు చేయడం కుదరదు. అలాగే, పాత, కొత్త పన్ను విధానాల (Tax Regimes) మధ్య మారే అవకాశం కూడా ఉండదు, ఎందుకంటే ఆలస్యంగా ఫైల్ చేసేవారికి సిస్టమ్ ఆటోమేటిక్గా కొత్త పన్ను విధానంలోకి మారుస్తుంది.
తప్పులను సరిదిద్దుకునే అవకాశం
ఈరోజు ITR ఫైల్ చేసినా లేదా గడువును మిస్ అయినా, తప్పులను సరిచేసుకోవడానికి అవకాశం ఉంది. ప్రస్తుత పన్ను చట్టాల ప్రకారం, వ్యక్తులు ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన 12 నెలల్లోగా సవరించిన రిటర్న్స్ (Revised Returns) ను దాఖలు చేయవచ్చు. అంటే, 2025-26 పన్ను సంవత్సరానికి, మార్చి 31, 2027 వరకు దీనికి అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, అసలు ITR ను జూలై 31 తర్వాత దాఖలు చేసినట్లయితే, ఈ సవరణలకు కూడా అదే లేట్ ఫైలింగ్ ఫీజులు వర్తిస్తాయని పెట్టుబడిదారులు, పన్ను చెల్లింపుదారులు గమనించాలి.