గుజరాత్‌లో వింత పరిస్థితి: పెరుగుతున్న ఆదాయం.. ఎగబాకుతున్న సబ్సిడీ లబ్ధిదారులు

ఆర్థికంగా అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందుతున్న రాష్ట్రాల్లో గుజరాత్ ఒకటి. అక్కడ తలసరి ఆదాయం ₹3 లక్షల మార్కును దాటేసింది. అయితే, ఈ సంపద పెరుగుతున్న తరుణంలోనే, ప్రభుత్వ ఆహార భద్రత పథకాలపై ఆధారపడే కుటుంబాల సంఖ్య కూడా భారీగా పెరగడం ఆర్థిక నిపుణులను ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.

సంక్షేమ పథకాలపై పెరుగుతున్న భారం

రాష్ట్ర ఆహార మరియు పౌర సరఫరాల శాఖ లెక్కల ప్రకారం, FY23లో 3.06 లక్షలుగా ఉన్న లబ్ధిదారుల కుటుంబాల సంఖ్య, FY26 నాటికి 9.21 లక్షలకు చేరింది. అంటే కేవలం మూడేళ్లలోనే ఈ సంఖ్య మూడింతలు పెరిగింది. ప్రస్తుతం సుమారు 39.65 లక్షల మంది ప్రజలు ఈ సబ్సిడీపైనే ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. అభివృద్ధి ఫలాలు అందరికీ సమానంగా అందుతున్నాయా లేదా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు తెరపైకి వస్తోంది.

మారుతున్న ఆహారపు అలవాట్లు - ఖర్చులు

సబ్సిడీల కోసం ప్రభుత్వం చేస్తున్న ఖర్చు కూడా ఆసక్తికరంగా ఉంది. FY23-24లో ఈ ఖర్చు ₹67.62 కోట్లుగా ఉండగా, అది FY24-25 నాటికి ₹76.66 కోట్లకు చేరి, FY26లో ₹70.01 కోట్ల వద్ద స్థిరపడింది. గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే, గోధుమల వినియోగం తగ్గి, బియ్యం మరియు చిరుధాన్యాల (Coarse Grains) వైపు ప్రజలు మొగ్గు చూపుతున్నారు. FY26లో 8.76 లక్షల టన్నుల గోధుమలు, 10.45 లక్షల టన్నుల బియ్యం, మరియు 0.88 లక్షల టన్నుల చిరుధాన్యాలను ప్రభుత్వం పంపిణీ చేసింది.

ఆర్థిక నిపుణుల విశ్లేషణ

ఈ పరిణామాన్ని ఆర్థికవేత్తలు 'వెల్ఫేర్ పారడాక్స్' (Welfare Paradox) గా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఆదాయం పెరుగుతున్నా, సబ్సిడీ డిపెండెన్సీ పెరగడం అంటే క్షేత్రస్థాయిలో ఉద్యోగ భద్రత లేదా ఆర్థిక స్థిరత్వం ఆశించిన స్థాయిలో లేదని అర్థం చేసుకోవాలి. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం తన ఫిస్కల్ డిసిప్లిన్ (Fiscal Discipline) ను కాపాడుకుంటూ, ఈ సంక్షేమ భారాన్ని ఎలా భరిస్తుందన్నదే ఇన్వెస్టర్లకు, ఆర్థిక పరిశీలకులకు ఇప్పుడు అతి పెద్ద ప్రశ్న.