భారత ప్రభుత్వం **₹1 లక్షల కోట్ల** తో RDIF ఫండ్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చినప్పటికీ, కఠినమైన ప్రొక్యూర్మెంట్ నిబంధనల వల్ల డీప్-టెక్ స్టార్టప్‌లు తొలి ఆర్డర్ కోసం ఇబ్బందులు పడుతున్నాయి. జనరల్ ఫైనాన్షియల్ రూల్స్ (GFR) లో మార్పులు చేస్తేనే ఈ స్టార్టప్‌లు ప్రపంచస్థాయికి ఎదుగుతాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
భారతదేశాన్ని డీప్-టెక్ హబ్‌గా మార్చేందుకు ప్రభుత్వం ₹1 లక్షల కోట్ల భారీ బడ్జెట్‌తో 'రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ ఫండ్' (RDIF)ని ప్రారంభించింది. అయితే, నిధుల సమస్య తీరినా.. ఇప్పుడు 'ప్రొక్యూర్మెంట్ పారడాక్స్' అనే కొత్త సమస్య స్టార్టప్‌లను వేధిస్తోంది.
ఎల్-1 (L1) మోడల్ అడ్డంకి
సాధారణంగా డీప్-టెక్ స్టార్టప్‌లు అధునాతన సెన్సార్లు, డయాగ్నోస్టిక్స్ వంటి కొత్త సాంకేతికతలను తయారు చేస్తాయి. కానీ, ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో ఇప్పటికీ 'L1' మోడల్ (తక్కువ ధరకు కోట్ చేసిన వారికే ఆర్డర్) అమలులో ఉండటం వల్ల, కొత్తగా వచ్చిన స్టార్టప్‌లు పెద్ద కంపెనీలతో పోటీ పడలేకపోతున్నాయి.
మొదటి కస్టమర్‌గా ప్రభుత్వం
ప్రపంచవ్యాప్తంగా డీప్-టెక్ రంగం పుంజుకోవాలంటే ప్రభుత్వం 'మొదటి కస్టమర్' (First Customer) పాత్రను పోషించాలి. భారతీయ రైల్వేలు, రక్షణ శాఖ (Ministry of Defence) వంటి సంస్థలు ఈ స్టార్టప్‌ల ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా వాటికి మార్కెట్ క్రెడిబిలిటీ లభిస్తుంది. అది లేకపోతే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలోకి అడుగు పెట్టడం కష్టమని నిపుణుల మాట.
GFR నిబంధనల్లో మార్పులు తప్పనిసరి
ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న జనరల్ ఫైనాన్షియల్ రూల్స్ (GFR) చాలా కఠినంగా ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో ఈ రూల్స్‌లో 'అవుట్‌కమ్-బేస్డ్ ప్రొక్యూర్మెంట్' (Outcome-based procurement) విధానాన్ని తీసుకురావాలి. అంటే, వస్తువు యొక్క టెక్నికల్ స్పెసిఫికేషన్స్ కంటే, ఆ టెక్నాలజీ ఎలాంటి సమస్యను పరిష్కరిస్తుందనే దానిపై దృష్టి పెట్టాలి. ఇలాంటి విధాన నిర్ణయాలు అమలైతే, ప్రైవేట్ ఇన్వెస్టర్ల పెట్టుబడులు కూడా భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.