భారత్ ఫారెక్స్ రిజర్వులు భారీగా తగ్గుముఖం.. బంగారం విలువ పతనం కారణం!

మార్చి 20, 2026తో ముగిసిన వారంలో, భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు $11.41 బిలియన్ తగ్గి $698.35 బిలియన్ స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఈ క్షీణతకు ప్రధాన కారణం బంగారం నిల్వల విలువ $13.5 బిలియన్ మేర పడిపోవడమే. దీంతో బంగారం నిల్వల ప్రస్తుత విలువ $117.2 బిలియన్కు చేరింది. అయితే, విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు (Foreign Currency Assets) $2.1 బిలియన్ పెరిగి $557.7 బిలియన్కు చేరడం కొంత ఊరటనిచ్చింది. ఈ పెరుగుదల బంగారం నిల్వల పతనాన్ని పూర్తిగా పూడ్చలేకపోయింది. ఇక స్పెషల్ డ్రాయింగ్ రైట్స్ (SDRs) $65 మిలియన్ తగ్గి $18.6 బిలియన్కు, ఇంటర్నేషనల్ మానిటరీ ఫండ్ (IMF) రిజర్వ్ పొజిషన్ $19 మిలియన్ పెరిగి $4.8 బిలియన్కు చేరుకున్నాయి.

మరోవైపు, భారత రూపాయి (Indian Rupee) అమెరికన్ డాలర్ (US Dollar) తో పోలిస్తే 94 మార్క్ ను దాటి బలహీనపడటంతో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) అప్రమత్తమైంది. మార్చి 27, 2026 నాటికి రూపాయి సుమారు 94.7985 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, RBI బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి ₹65,322 కోట్ల లిక్విడిటీని ఆరు రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో ఆక్షన్ ద్వారా విడుదల చేసింది. ఈ లిక్విడిటీ ఇంజెక్షన్, అడ్వాన్స్ టాక్స్, GST చెల్లింపుల వల్ల ఏర్పడిన ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు ఉద్దేశించబడింది. FY26 లో రూపాయి సుమారు 9%, గత ఏడాది కాలంలో 10.91% బలహీనపడింది. భారత్ ఎక్కువగా చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం, US-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు, బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ (Brent Crude Oil) ధరలు $110 బ్యారెల్ దాటడం వంటి అంశాలు రూపాయిపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.

మార్చి 2026లో బంగారం ధరలు ఒక్కసారిగా $1,000 ప్రతి ట్రాయ్ ఔన్స్ కంటే ఎక్కువగా పడిపోవడం, దేశ విదేశీ మారక నిల్వల విలువను నేరుగా ప్రభావితం చేసింది. గ్లోబల్ గా సెంట్రల్ బ్యాంకులు భౌగోళిక-రాజకీయ ప్రమాదాలకు (Geopolitical Risks) హెడ్జ్ గా, బలహీనపడుతున్న డాలర్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తున్నప్పటికీ, ఈ పతనం తాత్కాలికంగానే నిల్వల విలువను తగ్గించింది. ఇండియా మొత్తం రిజర్వులు గత ఏడాదితో పోలిస్తే $39.5 బిలియన్ పెరిగినప్పటికీ, వారంవారీగా బంగారం విలువలో వచ్చిన ఈ భారీ తగ్గుదల, కమోడిటీ ధరల హెచ్చుతగ్గులకు రిజర్వులు ఎంత సున్నితంగా ఉంటాయో తెలియజేస్తుంది.

దేశీయంగా, విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (Foreign Portfolio Investors - FPIs) మార్చి నెలలో $10 బిలియన్లకు పైగా నిధులను ఉపసంహరించుకోవడం కూడా రూపాయిపై ఒత్తిడి పెంచింది. RBI పెద్ద మొత్తంలో లిక్విడిటీని ఇంజెక్ట్ చేయాల్సిన అవసరం, మార్కెట్ ఒత్తిళ్లను, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడే ప్రయత్నాలను సూచిస్తోంది. దిగుమతి కవర్ (Import Cover) 12 నెలలకు పైగా బలంగా ఉన్నప్పటికీ, రూపాయి నిరంతర బలహీనత, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు RBI కి సవాళ్లుగా మారాయి. RBI ప్రస్తుతానికి కరెన్సీలో అధిక అస్థిరతను నియంత్రించడంపై దృష్టి సారించినా, రూపాయి మరింత బలహీనపడితే, రిజర్వులను కొంత మేర వాడుకోవాల్సిన పరిస్థితి తలెత్తవచ్చు.

భవిష్యత్తులో, RBI లిక్విడిటీని, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని ఎలా నిర్వహిస్తుందో వేచి చూడాలి. రిజర్వులు ఏకీకృతంగా బలంగా ఉన్నప్పటికీ, బంగారం నిల్వల విలువలో వచ్చిన భారీ వారపు తగ్గుదల, భవిష్యత్ లో కమోడిటీ ధరల ప్రభావం, FPI అవుట్ ఫ్లోస్ వంటివి నిశితంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. భౌగోళిక అనిశ్చితులు, గ్లోబల్ వడ్డీ రేట్లు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో, RBI రిజర్వులను పరిరక్షించుకోవడంతో పాటు, కరెన్సీని స్థిరీకరించే మధ్య సమతుల్యతను పాటించాల్సి ఉంటుంది.