ప్రభుత్వాల రుణ భారం పరుగులు!
2025 చివరి నాటికి ప్రపంచ అప్పుల భారం ఎన్నడూ లేనంతగా $348 ట్రిలియన్ల కు చేరుకుంది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే దాదాపు $29 ట్రిలియన్ల పెరుగుదల. మహమ్మారి సమయంలో వచ్చిన వృద్ధిని మించిన వేగంతో ఈ అప్పులు పెరిగాయి. ఈ రుణ భారం పెరగడానికి ప్రభుత్వాలే ముఖ్య కారణం. $10 ట్రిలియన్లకు పైగా రుణ భారం ప్రభుత్వాల ఖాతాలో చేరింది. అమెరికా, చైనా, యూరో జోన్ దేశాలు ఈ మొత్తం అప్పుల్లో దాదాపు 75% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ఇది ప్రపంచ రుణ చక్రంలో ఒక కీలక మార్పును సూచిస్తోంది. ప్రైవేట్ రంగం నుంచి ప్రభుత్వాల వైపు ఈ భారం మారడం, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం, వడ్డీ రేట్ల మార్పులకు మరింత గురిచేస్తుందని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
అప్పు-జీడీపీ నిష్పత్తులు.. వేర్వేరు దారులు!
రికార్డు స్థాయిలో అప్పులు ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ అప్పు-జీడీపీ నిష్పత్తి (Debt-to-GDP ratio) 2025లో సుమారు 308% కు స్వల్పంగా తగ్గింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో 1.8% వృద్ధి నమోదవడం దీనికి ప్రధాన కారణం. అయితే, అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లలో (Emerging Markets) మాత్రం ఈ నిష్పత్తి 235% ను దాటుతూ పెరిగింది. ఇది ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో స్పష్టమైన వ్యత్యాసాన్ని చూపిస్తోంది. 2026 నాటికి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు $9 ట్రిలియన్లకు పైగా అప్పులను పునరుద్ధరించుకోవాల్సి (Refinancing) ఉంటుంది. మరోవైపు, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల అప్పు $20 ట్రిలియన్లకు పైగానే ఉంది. అమెరికా రుణ-జీడీపీ నిష్పత్తి 2025లో 125% ఉండగా, చైనాది 96% గా నమోదైంది. ప్రభుత్వాల రుణాల పెరుగుదలకు విస్తృతమైన ఆర్థిక విధానాలు, సులభతర ద్రవ్య విధానాలు, నియంత్రణ సడలింపులు కారణమని చెబుతున్నారు. కార్పొరేట్ రుణాలు మాత్రం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) డేటా సెంటర్లు, ఇంధన భద్రత, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం వినియోగించబడుతున్నాయి.
అప్పుల భారం.. sustainabilityపై ప్రశ్నలు!
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎన్నో నష్టాలు పొంచి ఉన్నాయి. IMF అంచనాల ప్రకారం, 2026లో ప్రపంచ వృద్ధి కేవలం 3.3% గా ఉండనుంది. ఇది పెరుగుతున్న అప్పుల భారాన్ని తగ్గించడానికి సరిపోదని నివేదికలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇప్పటికే అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లలో రుణ-జీడీపీ నిష్పత్తులు మళ్లీ పెరిగే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వాల రుణ భారం పెరగడం వల్ల, రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించగల సామర్థ్యం (Debt Servicing Capacity)పై సందేహాలు తలెత్తుతాయి. ఇది క్రెడిట్ రేటింగ్స్ (Credit Ratings) తగ్గే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. ప్రభుత్వాలు, కార్పొరేట్ సంస్థల రేటింగ్స్ తగ్గుముఖం పడితే, అది పెట్టుబడులపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది. రాబోయే రెండేళ్లలో భౌగోళిక-రాజకీయ (Geoeconomic) ఘర్షణలు అతిపెద్ద ప్రమాదంగా మారే అవకాశం ఉంది. AI మౌలిక సదుపాయాలకు భారీ పెట్టుబడులు అవసరం కావడం, ఇంధన డిమాండ్ను పెంచడం, విద్యుత్ ఖర్చులను పెంచే అవకాశం కూడా ఉంది.
భవిష్యత్తులో అప్పుల నిర్వహణ ఎలా?
ప్రభుత్వాల ఆర్థిక లోటులు (Fiscal Deficits) కొనసాగితే, కార్పొరేట్ సంస్థల రుణ అవసరాలు బలంగా ఉంటే, ప్రపంచ అప్పులు అధిక స్థాయిలోనే ఉండే అవకాశం ఉంది. అయినప్పటికీ, ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం, డాలరేతర ఆస్తులపై పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి పెరగడం, కొన్ని దేశాల్లో ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగుపడటంతో, 2026లో అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్ల రుణ పరిస్థితి సానుకూలంగా ఉంటుందని చాలామంది విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. గ్లోబల్ సస్టైనబుల్ ఫైనాన్స్ (Sustainable Finance) జారీ 2026 నాటికి సుమారు $1.621 ట్రిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. అయితే, టెక్నాలజీ పెట్టుబడులపై అంచనాలు మారడం, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు పెరగడం వంటివి ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రతికూల పరిణామాలను తెచ్చిపెట్టవచ్చు.