Whalesbook
భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి.. ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తీవ్రతరం అవ్వడం భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త సవాళ్లను తెచ్చిపెడుతోంది. తాజాగా, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)తో భారతదేశ ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం ₹100 బిలియన్లను దాటినట్లు (FY2024-25) సంపూర్ణ ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) కింద శుభపరిణామం వెలువడినప్పటికీ, ఈ పురోగతి ఇప్పుడు భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితికి గురవుతోంది. ముఖ్యంగా, చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం, భారతదేశ ద్రవ్యోల్బణ నిర్వహణకు, వాణిజ్య సమతుల్యతకు ప్రత్యక్ష ముప్పుగా పరిణమించింది.
హార్ముజ్ జలసంధి.. ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లపై పెను ప్రభావం
పెరుగుతున్న అమెరికా-ఇరాన్ ఘర్షణలు గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్లలో రిస్క్ ప్రీమియంను పెంచుతున్నాయి. JPMorgan విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, తీవ్రమైన భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులలో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు $120-$130 కు చేరే అవకాశం ఉంది. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ప్రాముఖ్యత ఈ ముప్పును మరింత పెంచుతుంది. ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో సుమారు 20-34% మరియు LNG రవాణాలో 19-25% ఈ ఇరుకైన జలమార్గం నుంచే జరుగుతాయి. చారిత్రాత్మకంగా, ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని అడ్డుకుంటామని బెదిరించింది. భారతదేశం తన ముడి చమురు దిగుమతుల్లో దాదాపు 40-46% ఈ మార్గం గుండానే దిగుమతి చేసుకుంటున్నందున, ఇది భారత ఇంధన భద్రతకు పెను ప్రమాదకరం.
భారతదేశ ఆర్థిక స్తంభాలపై ఒత్తిడి
భారతదేశం నికర చమురు దిగుమతిదారుగా (net oil importer) ఉండటం, తన అవసరాల్లో సుమారు 85-90% ముడి చమురు కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడటం వంటి కారణాల వల్ల, ఈ ధరల పెరుగుదలకు చాలా సున్నితంగా (susceptible) ఉంటుంది. క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్కు $10 పెరిగితే, భారతదేశ వార్షిక చమురు దిగుమతుల బిల్లు $12-15 బిలియన్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో, ప్రస్తుత ఖాతా లోటు (Current Account Deficit - CAD) GDPలో సుమారు 0.3-0.4% మేర పెరగవచ్చు. భారతదేశ GDP వృద్ధి అంచనాలు బలంగా ఉన్నప్పటికీ (2026 నాటికి 6.9% నుండి 7.8% మధ్య), అధిక చమురు ధరలు పెరుగుతున్న ఇన్పుట్ ఖర్చులు, తగ్గుతున్న వినియోగం కారణంగా ఈ వృద్ధి రేటును 0.2-0.3% వరకు తగ్గించగలవు. ఇప్పటికే US డాలర్తో పోలిస్తే సుమారు 90.8-91 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్న భారత రూపాయి (Indian Rupee), గత సంవత్సరంలో 4.12% బలహీనపడింది. చమురు దిగుమతుల కోసం పెరిగిన డాలర్ డిమాండ్, విస్తరిస్తున్న CAD కారణంగా రూపాయి మరింత బలహీనపడి 91-92 స్థాయిలను తాకే ప్రమాదం ఉంది. ప్రస్తుతం స్థిరంగా ఉన్న ద్రవ్యోల్బణం (Inflation), అధిక ఇంధన, రవాణా ఖర్చుల వల్ల మళ్ళీ పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అంతర్లీన బలహీనతలు బయటపడుతున్నాయా?
ఆశాజనకమైన వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొన్ని అంతర్లీన బలహీనతలు (structural vulnerabilities) ఉన్నాయి. దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లు చారిత్రాత్మకంగా అధిక వాల్యుయేషన్లలో ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత లేదా స్థిరమైన కమోడిటీ ధరల షాక్లు ఏర్పడితే, మార్కెట్లు తీవ్రమైన దిద్దుబాటులను (corrections) ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా రిస్క్ పట్ల విముఖత (risk aversion) పెరగడం, భారతదేశ వాల్యుయేషన్ ప్రీమియం వంటి కారణాలతో, విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడులు (FPI) ప్రతికూలంగా మారాయి. ప్రభుత్వం కూడా ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. అధిక చమురు ధరలు ఇంధన సబ్సిడీల (fuel subsidies) ఖర్చును పెంచుతాయి, రిటైల్ ధరలను పూర్తిగా సర్దుబాటు చేయకపోతే ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ (fiscal deficit) విస్తరించవచ్చు. UAEతో CEPA ఒప్పందం కూడా అనిశ్చితిని ఎదుర్కొంటోంది. హార్ముజ్ జలసంధి అధికారికంగా మూసివేయబడనప్పటికీ, గతంలో జరిగిన అవాంతరాలు, ఇరాన్ బెదిరింపులు, ఇరుకైన షిప్పింగ్ మార్గాలు ఇంధన ప్రవాహాలకు నిరంతరాయంగా ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు.. జాగ్రత్త అవసరమా?
విశ్లేషకులు రాబోయే సంవత్సరాల్లో భారతదేశం బలమైన GDP వృద్ధిని కొనసాగిస్తుందని అంచనా వేస్తున్నారు. 2026 నాటికి 6.9% నుండి 7.8% మధ్య వృద్ధిని, FY2026-27 నాటికి GDP $4 ట్రిలియన్లను అధిగమిస్తుందని కొందరు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత ఖాతా లోటు GDPలో సుమారు 0.8% నుండి 1.5% మధ్య స్థిరంగా ఉంటుందని అంచనా. అయితే, ఈ ఆశాజనక దృక్పథం భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తగ్గడం, చమురు ధరలు స్థిరీకరించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మధ్యప్రాచ్యంలో ఏదైనా సుదీర్ఘ సంఘర్షణ ఈ అంచనాలను దెబ్బతీయవచ్చు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాలను కూడా ఇది సంక్లిష్టం చేయగలదు.