భారతదేశంలోని టాప్ 500 కంపెనీలలో మహిళా CEOలు కేవలం **0.4%** మాత్రమే ఉన్నారు. రెగ్యులేటరీ ఆదేశాల వల్ల బోర్డుల్లో మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెరిగినా, కీలక నాయకత్వ స్థానాల్లో మాత్రం పురుషాధిక్యమే కొనసాగుతోంది.
అసలు కథేంటి?
ప్రముఖ మాజీ పెప్సికో చైర్పర్సన్ ఇంద్రా నూయీ వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో, కార్పొరేట్ ఇండియాలో లింగ వైవిధ్యంపై చర్చ మళ్ళీ ఊపందుకుంది. భారతదేశం గొప్ప మహిళా వ్యాపార నాయకులను చూసినప్పటికీ, అధికారిక గణాంకాలు మాత్రం అత్యున్నత స్థాయిల్లో వారు మినహాయింపులేనని చెబుతున్నాయి.
నాయకత్వంలో లెక్కలు
భారతదేశంలోని ఫార్చ్యూన్ 500 కంపెనీల పరిశీలనలో, ఎగ్జిక్యూటివ్ స్థాయిలో లింగ అంతరం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం మంది మహిళలే ఉన్నా, ప్రస్తుతం 0.4% మంది మాత్రమే CEO పదవుల్లో, 4% మంది మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ (MD) పదవుల్లో ఉన్నారు. ఛైర్పర్సన్లుగా మహిళల ప్రాతినిధ్యం **5.2%**గా ఉంది. అయితే, వీరిలో చాలామంది స్వతంత్రంగా ఎదిగినవారు కాకుండా, కుటుంబ వ్యాపారాల్లో ఈ స్థానాలు దక్కించుకున్నవారే.
రెగ్యులేటరీ ఆదేశాల ప్రభావం
కంపెనీల చట్టం 2013 ప్రకారం, కనీసం ఒక మహిళా ఇండిపెండెంట్ డైరెక్టర్ను నియమించాలనే నిబంధనతో బోర్డుల్లో మహిళల ప్రాతినిధ్యం మెరుగుపడింది. CFA ఇన్స్టిట్యూట్ ఇండియా ప్రకారం, ఈ నిబంధన బోర్డు స్థాయి మహిళా ప్రాతినిధ్యాన్ని సుమారు **19%**కి పెంచడంలో సహాయపడింది. అయినా, ఇంకా చేయాల్సింది చాలా ఉంది. టాప్ 500 ఇండెక్స్లోని 41 కంపెనీలు ఇప్పటికీ మహిళను ఇండిపెండెంట్ డైరెక్టర్గా నియమించలేదు. 216 కంపెనీల్లో కనీస అవసరమైన ఒక మహిళా డైరెక్టర్ మాత్రమే ఉన్నారు. ప్రస్తుతం, ఈ గ్రూప్లో కేవలం 18 కంపెనీలు మాత్రమే బోర్డుల్లో 50:50 లింగ సమానత్వాన్ని సాధించాయి.
నాయకత్వ పైప్లైన్లో సవాళ్లు
ఇండియా ఇంక్. ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్య, మిడిల్ మరియు సీనియర్ మేనేజ్మెంట్ స్థానాల్లో మహిళల సంఖ్య తక్కువగా ఉండటమే. ఈ స్థానాలే సాధారణంగా P&L (లాభనష్టాలు) బాధ్యతలకు దారితీస్తాయి. ప్రస్తుత నివేదికల ప్రకారం, మహిళలు కీలక నిర్వహణ స్థానాల్లో కేవలం 10% నుండి 12% మాత్రమే ఉన్నారు. దీంతో C-సూట్ స్థాయికి అర్హులైన అభ్యర్థుల కొరత ఏర్పడుతోంది. పరిశ్రమ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఉద్యోగులను సంస్థలోనే నిలుపుకొని, వారి కెరీర్ అభివృద్ధికి తోడ్పడే బలమైన అంతర్గత వ్యవస్థలను సృష్టించడంపై దృష్టి పెట్టాలి. కొందరు నాయకులు (ఉదా: మాజీ నెస్లే ఇండియా MD సురేష్ నారాయణన్) మెరిటోక్రసీకి విఘాతం కలిగించవచ్చని వాదించే కోటాలు లేదా ఆదేశాలపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా, కంపెనీలు మెరిటోక్రసీ ఆధారిత ఎంపికకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని ప్రోత్సహిస్తున్నారు. దీర్ఘకాలికంగా, పెట్టుబడిదారులు, కార్పొరేట్ వాటాదారులు కంపెనీలు సాంస్కృతిక మార్పులను ఎంతవరకు అమలు చేస్తాయో చూడాలి. ఎందుకంటే, విభిన్న నాయకత్వం దీర్ఘకాలిక వ్యాపార పనితీరుతో ముడిపడి ఉందని అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.