GST ప్రభావం: రాష్ట్రాల ఆదాయం పెరిగింది, కానీ పెరిగిన అసమానతలు!

ఆర్థిక ప్రయోజనాల్లో వైవిధ్యం

కాగ్ (CAG) విడుదల చేసిన దశాబ్ద కాలపు నివేదిక ప్రకారం, గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (GST) అమలుతో దాదాపు అన్ని భారత రాష్ట్రాల సొంత పన్ను ఆదాయ ప్రయత్నాలు గణనీయంగా మెరుగుపడ్డాయి. GST అమలుకు ముందు (2013-14 నుండి 2016-17 వరకు) రాష్ట్రాలు తమ పన్ను ఆదాయంలో వార్షికంగా సగటున 10% వృద్ధిని సాధించాయి. GST అమలు తర్వాత (2018-19 నుండి 2023-24 వరకు) ఈ రేటు 11.7% కి పెరిగింది. GSTకి ముందున్న సంక్లిష్టమైన పన్నుల విధానం (ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, వ్యాట్, ఎంట్రీ టాక్స్‌లు వంటివి) తొలగిపోయి, ఒకే దేశం, ఒకే పన్ను విధానం అమల్లోకి రావడంతో ఈ వృద్ధి సాధ్యమైంది.

అసమాన వృద్ధి బాట

మొత్తంగా ఆదాయం పెరిగినప్పటికీ, పనితీరులో కీలకమైన వైవిధ్యం కనిపిస్తోందని నివేదిక విశ్లేషించింది. స్టేట్ గూడ్స్ అండ్ సర్వీసెస్ టాక్స్ (SGST) రాష్ట్రాల సొంత పన్ను ఆదాయంలో (SOTR) ప్రధాన వాటాదారుగా మారింది, తరచుగా మొత్తం ఆదాయంలో 35-47% వరకు దీని వాటా ఉంటోంది. అయితే, SOTRకి, స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తికి (GSDP) మధ్య నిష్పత్తి కొన్ని సంవత్సరాలుగా దాదాపు 6-7% వద్ద నిలకడగా ఉంది. ఇది SGSTపై అధిక ఆధారపడటాన్ని, ఇతర పన్ను ఆదాయ మార్గాల వృద్ధిలో మందగమనాన్ని సూచిస్తోంది.

అసమాన ఆదాయ సేకరణ

GST ప్రయోజనాలు అన్ని రాష్ట్రాలకు సమానంగా అందడం లేదు. గుజరాత్ రాష్ట్రంలో ఆదాయ వృద్ధి అత్యంత వేగంగా పెరగగా, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్, కేరళ వంటి రాష్ట్రాల్లో వృద్ధి మందగించింది. మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, గుజరాత్, తమిళనాడు, హర్యానా వంటి ప్రధాన పారిశ్రామిక, సేవా ఆధారిత రాష్ట్రాలు ఇప్పటికీ జాతీయ GST వసూళ్లలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. వీటికి విరుద్ధంగా, జమ్మూ కాశ్మీర్, పంజాబ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా వంటి రాష్ట్రాలు వెనుకబడి ఉన్నాయి. వాటి GST ఆదాయం GSDPతో పోలిస్తే GSTకి ముందు స్థాయిల కంటే తక్కువగా ఉంది. ఈ వ్యత్యాసం ప్రాంతీయ ఆర్థిక అసమతుల్యతలను, అసమాన ఆర్థికాభివృద్ధిని సూచిస్తోంది.

సస్టైనబిలిటీ, స్వయంప్రతిపత్తిపై సందేహాలు

ఆదాయ వృద్ధి నమోదైనప్పటికీ, కొన్ని అంతర్లీన ప్రమాదాలు, సవాళ్లు కొనసాగుతున్నాయి. SGSTపై అధికంగా ఆధారపడటం, ఇతర SOTR భాగాలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యే అవకాశం ఒక ప్రధాన ఆందోళన. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నివేదికలు, ఫైనాన్స్ కమిషన్ విశ్లేషణలు SGST మినహా ఇతర సొంత పన్ను ఆదాయాల వృద్ధిలో సమస్యలను ఎత్తిచూపుతూ, కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి బదిలీల (Central transfers)పై రాష్ట్రాల ఆధారపడటం పెరుగుతోందని పేర్కొన్నాయి.

ఫిస్కల్ ఫెడరలిజం నిర్మాణంపైనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. GST సహకార సమాఖ్య వ్యవస్థను లక్ష్యంగా చేసుకున్నప్పటికీ, పన్నుల అధికారాలు కేంద్రీకృతమవడం, రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి తగ్గడం వంటి ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అనేక రాష్ట్రాలు ఆదాయ అనిశ్చితి, GST కౌన్సిల్ నిర్ణయాల ప్రభావంపై తమ ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశాయి. అంతేకాకుండా, ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉన్న రాష్ట్రాలకు కేంద్రం నుండి వచ్చే ఆదాయ లోటు గ్రాంట్లు (revenue deficit grants) నిలిపివేయడం లేదా తగ్గించడం వంటివి ఆర్థిక నిర్వహణలో సవాళ్లను సృష్టిస్తున్నాయి. GST తర్వాత subsumed పన్నుల నుంచి వచ్చిన మొత్తం ఆదాయం, GDPలో శాతంగా GSTకి ముందు స్థాయిలతో పోలిస్తే తగ్గిందని కూడా నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.

16వ ఫైనాన్స్ కమిషన్ సిఫార్సులు, కేంద్రం పంచుకోని సెస్సులు, సర్ఛార్జీలను డివిజిబుల్ పూల్‌లో చేర్చడం వంటి అంశాలు భవిష్యత్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరిన్ని సంక్లిష్టతలను జోడిస్తున్నాయి. కేంద్రీకృత ఆదాయ సేకరణ వ్యవస్థలను, రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తిని బలోపేతం చేయడం, ఆర్థిక వృద్ధి ప్రయోజనాలను అందరికీ సమానంగా పంచడం మధ్య సమతుల్యతను సాధించడమే కీలకం.