గ్లోబల్ మార్కెట్లలో నెలకొన్న అనిశ్చితి, ముఖ్యంగా ఇంధన ధరలలో అనూహ్యంగా పెరుగుదల కారణంగా, G7 దేశాల సెంట్రల్ బ్యాంకులు ఈ వారం తమ వడ్డీ రేట్లను పెంచకుండా స్థిరంగా ఉంచాలని నిర్ణయించాయి. పెరుగుతున్న శక్తి ధరలు ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత పెంచుతాయనే భయమే ఈ నిర్ణయానికి ప్రధాన కారణం.
ఇంధన సంక్షోభం ప్రభావం
ఇరాన్ సంఘర్షణ వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. WTI క్రూడ్ ధర దాదాపు $95 వద్ద, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర $105 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇది గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే భారీ పెరుగుదల. ఈ ధరల పెరుగుదల నేరుగా ఉత్పత్తి ఖర్చులను పెంచుతుంది, తద్వారా ద్రవ్యోల్బణాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. దీనివల్ల కమోడిటీ ధరలు, రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, ప్రజల కొనుగోలు శక్తిపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఈ పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడానికి G7 దేశాలు వ్యూహాత్మక నిల్వల నుంచి చమురును విడుదల చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.
అమెరికా ఆర్థిక వ్యవస్థ 2026 మొదటి త్రైమాసికంలో (Q1 2026) సుమారు 2.2% వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. అయినప్పటికీ, ఫెడరల్ రిజర్వ్ సూచీ అయిన PCE ధరల సూచీ (PCE price index) మాత్రం పెరుగుదల సంకేతాలను చూపుతోంది. వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం (Core year-over-year inflation) సుమారు 2.97% ఉంది, అయితే మూడు నెలల వార్షిక రేటు (3-month annualized rate) ఇంకా ఎక్కువగా ఉంది. ఇది ఫెడ్ లక్ష్యమైన ధరల స్థిరత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది.
ఏకరీతి నిర్ణయం, కానీ విభిన్న ఆర్థిక పరిస్థితులు
G7 దేశాలన్నీ రేట్లను స్థిరంగా ఉంచేందుకు ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చినా, సభ్య దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులలో వైవిధ్యం కనిపిస్తోంది. యూరోజోన్లో మార్చిలో ద్రవ్యోల్బణం 2.6% ఉండగా, కోర్ ద్రవ్యోల్బణం 2.3% వద్ద ఉంది. బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ కూడా ఇలాంటి సమస్యలనే ఎదుర్కొంటోంది; మార్చిలో UK ద్రవ్యోల్బణం 3.3% కి చేరగా, కోర్ ద్రవ్యోల్బణం 3.1% ఉంది. వారి పాలసీ రేటు 3.75% వద్ద ఉంది. జపాన్లో ద్రవ్యోల్బణం మార్చిలో 1.5% కి తగ్గి, కోర్ ద్రవ్యోల్బణం 1.8% కి చేరింది. ఇది బ్యాంక్ ఆఫ్ జపాన్ లక్ష్యమైన 2% కంటే తక్కువ. వారి పాలసీ రేటు 0.75% గా ఉంది. కెనడాలో మార్చి ద్రవ్యోల్బణం 2.4% ఉండగా, కోర్ కొలతలు సుమారు 2.3% ఉన్నాయి. వారి పాలసీ రేటు 2.25% వద్ద ఉంది.
ఈ గణాంకాలు ఇంధన షాక్లు ఒక సాధారణ ఆందోళన అయినప్పటికీ, దేశీయ ద్రవ్యోల్బణ కారకాలు, అవసరమైన విధాన చర్యలు భిన్నంగా ఉన్నాయని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. గతంలో, 1970లలో చమురు ధరల పెరుగుదల తీవ్ర ఆర్థిక మాంద్యాలకు, తక్కువ వృద్ధితో కూడిన అధిక ద్రవ్యోల్బణ కాలాలకు దారితీసింది. అయితే, ప్రస్తుత ఆర్థిక వ్యవస్థలు చమురుపై తక్కువగా ఆధారపడటం, మరింత విశ్వసనీయమైన సెంట్రల్ బ్యాంకులు ఉండటంతో, గత దశాబ్దాల మాదిరిగా తీవ్ర ఆర్థిక బలహీనతకు దారితీయకపోవచ్చు.
ద్రవ్యోల్బణం యొక్క కొనసాగుతున్న ముప్పు
అధిక ఇంధన ధరలు విస్తృత ద్రవ్యోల్బణంలో భాగమైపోతాయనేది ప్రధాన ప్రమాదం. ఇంధన ధరలు నేరుగా హెడ్లైన్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రభావితం చేసినప్పటికీ, వేతనాలు, సేవల ద్రవ్యోల్బణంపై (services inflation) కూడా ప్రభావం చూపుతాయనే ఆందోళనలున్నాయి. ముఖ్యంగా UK వంటి దేశాలలో సేవల ద్రవ్యోల్బణం 4.5% వద్ద ఇంకా కొనసాగుతోంది.
మధ్యప్రాచ్య సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనేది పెద్ద ప్రశ్నార్థకం. అంతరాయాలు దీర్ఘకాలం కొనసాగితే, సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను ఎక్కువ కాలం పాటు అధికంగా ఉంచాల్సి రావచ్చు, ఇది నెమ్మదిగా వృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలకు నష్టం కలిగించవచ్చు. అమెరికాలో, కొత్త ఫెడ్ చైర్ నియామక ప్రక్రియ కూడా అనిశ్చితిని పెంచుతోంది.
జపాన్ వంటి దేశాలు ఇంధన దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటంతో, దీర్ఘకాలిక ధరల పెరుగుదలకు ఇవి మరింత సున్నితంగా మారతాయి. ధరల స్థిరత్వం, ఆర్థిక డేటా ఆధారంగా విధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలనే G7 దేశాల నిబద్ధత స్పష్టంగా ఉంది, కానీ ప్రస్తుత డేటా భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరతతో కప్పబడి ఉంది.
భవిష్యత్ ప్రణాళిక
రాబోయే వారాల్లో చాలా సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను స్థిరంగా ఉంచుతాయని ఆర్థికవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, భవిష్యత్ విధానాల దిశ మాత్రం భిన్నంగా ఉండవచ్చు. ఫెడరల్ రిజర్వ్ ఈ సంవత్సరం చివరి త్రైమాసికం (Q4) వరకు ప్రస్తుత విధానాన్ని కొనసాగించే అవకాశం ఉంది. యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ రాబోయే సమావేశాలలో రేట్ల పెంపు అవకాశాలను తెరిచి ఉంచవచ్చు. జపాన్ బ్యాంక్, పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు ఉన్నప్పటికీ, తమ లక్ష్యం కంటే తక్కువ ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కొంటుండటంతో, చాలామంది జూన్ లో రేటు పెంపును పరిగణించవచ్చని భావిస్తున్నారు.
మొత్తం మీద, అప్రమత్తతతో కూడిన పరిశీలన కనిపిస్తోంది. సెంట్రల్ బ్యాంకులు తమ భవిష్యత్ ద్రవ్య విధాన సర్దుబాట్లను మార్గనిర్దేశం చేయడానికి ద్రవ్యోల్బణం, ఉపాధి, ప్రపంచ స్థిరత్వంపై వచ్చే డేటాను నిశితంగా గమనిస్తాయి. ముందున్న మార్గం డేటాపై ఆధారపడటం, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనలకు పెరిగిన సున్నితత్వంతో కూడుకున్నదిగా ఉంటుంది.
