ప్రపంచ భూగోళ స్తుతొష్ణోగ్రతలు (Global Temperatures) పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, మధ్య 2026 నాటికి 'ఎల్ నినో' తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉందని తాజా అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. జూన్-ఆగస్టు 2026 మధ్యకాలంలో 'ఎల్ నినో' సంభవించే అవకాశం 62% ఉందని చెబుతున్నారు. మానవ తప్పిదాల వల్ల పెరుగుతున్న గ్లోబల్ వార్మింగ్ తో పాటు ఈ సహజ వాతావరణ మార్పుతోడైతే, మార్కెట్లకు పెనుముప్పు తప్పదని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. కొన్ని నమూనాలు 2.0°C కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నాయి. దీని బట్టి చూస్తే, మార్కెట్లు ఈ ముప్పును తక్కువగా అంచనా వేస్తున్నాయని స్పష్టమవుతోంది.
మార్కెట్ అస్థిరతకు కారణాలేంటి?
గతంలో బలమైన 'ఎల్ నినో' సంఘటనలు జరిగినప్పుడు, మార్కెట్లలో అస్థిరత గణనీయంగా పెరిగినట్లు చారిత్రక విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు (Agricultural Commodities), ఇంధన రంగాల్లో (Energy) ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపించింది. ఉదాహరణకు, 1997-98, 2015-16 మధ్య కాలంలో వచ్చిన 'ఎల్ నినో' వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కొరత, ధరల పెరుగుదల నమోదయ్యాయి. ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, 'ఎల్ నినో' వల్ల ప్రపంచ వ్యవసాయ రంగం దెబ్బతినడం, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, 2026 చివరి నాటికి, 2027లోకి ఆర్థిక వృద్ధి మందగించడం వంటివి జరగవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఇప్పటికే ఒత్తిడిలో ఉన్న కమోడిటీ ధరలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల (Geopolitical Tensions) వల్ల (ఉదా: హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఆటంకాలు) మరింత ప్రమాదంలో పడవచ్చు. వేడి తీవ్రత, అకాల వర్షాల వల్ల వరి, చక్కెర, కోకో, పామాయిల్ వంటి కీలక పంటల దిగుబడులు తగ్గితే, సరఫరాలో కొరత 2027, 2028 వరకు కొనసాగే ప్రమాదం ఉంది.
రంగాల వారీగా ప్రభావం.. గత అనుభవాలు
1982-83, 1997-98, 2015-16 నాటి 'ఎల్ నినో' సంఘటనలు ప్రపంచ కమోడిటీ ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. ఈ సంఘటనల వల్ల కొన్ని సంవత్సరాలు కమోడిటీ ధరల ద్రవ్యోల్బణంలో 'ఎల్ నినో' వాటా సుమారు 20% వరకు ఉంది. ఓషనిక్ నినో ఇండెక్స్ (ONI) ప్రకారం, 2015 నవంబర్-డిసెంబర్ లో 2.6, 1997 నవంబర్-డిసెంబర్ లో 2.3, 1982 నవంబర్-డిసెంబర్ లో 2.2 గా నమోదైన గణాంకాలు, గతంలో శక్తివంతమైన సంఘటనలు జరిగినట్లు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ గత సంఘటనల ఆధారంగా, కొన్ని రంగాలపై ప్రత్యేక ప్రభావం ఉండవచ్చు:
- వ్యవసాయం: ఇండోనేషియా, మలేషియా, భారతదేశం వంటి కోకో, కాఫీ, పామాయిల్ ప్రధాన ఉత్పత్తిదారులు తీవ్రంగా ప్రభావితం కావచ్చు. ఆగ్నేయాసియా, భారతదేశంలో కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడి, వరి ఉత్పత్తిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. కీలక ఎగుమతిదారు అయిన బ్రెజిల్లో మిశ్రమ ఫలితాలు కనిపించవచ్చు - సోయా దిగుబడి పెరిగినా, మొక్కజొన్నకు నష్టం వాటిల్లవచ్చు. భౌగోళిక రాజకీయాల వల్ల ఇప్పటికే పెరుగుతున్న వ్యవసాయ ఉత్పాదక ఖర్చులు (Input Costs) ఈ నష్టాన్ని మరింత పెంచుతాయి.
- శక్తి (Energy): 'ఎల్ నినో' వల్ల పెరిగే విపరీతమైన వేడి, కూలింగ్ కోసం శక్తి వినియోగాన్ని పెంచుతుంది. ఇది శక్తి ధరలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇప్పటికే విద్యుత్ గ్రిడ్లపై ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న సంస్థలు ఈ ముప్పును నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.
- బీమా (Insurance): తీవ్రమైన తుఫానులు, వరదలు, కార్చిచ్చులు వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల బీమా క్లెయిమ్ లు పెరుగుతున్నాయి. 'ఎల్ నినో' వీటిని మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. దీంతో బీమా సంస్థలు పర్యావరణ ప్రమాదాల (Environmental Risk) రేటింగ్లను మారుస్తున్నాయి. దీనివల్ల ప్రీమియంలు పెరిగి, బీమా సామర్థ్యం (Capacity) తగ్గుతుంది. ముఖ్యంగా ప్రకృతి వైపరీత్యాలు ఎక్కువగా జరిగే ప్రాంతాల్లో ఈ ప్రభావం కనిపిస్తుంది. 2025లో ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా బీమా చేసిన నష్టాలు $100 బిలియన్ దాటాయి. ఇది మారుతున్న ప్రమాదాల స్వరూపాన్ని సూచిస్తుంది.
అనిశ్చితి.. పెరుగుతున్న ప్రమాదాలు
'స్ప్రింగ్ ప్రిడిక్టబిలిటీ బ్యారియర్' (Spring Predictability Barrier) అనేది ఒక అండర్ ప్రైస్డ్ రిస్క్ (underpriced risk). అంటే, వసంతకాలం తర్వాత 'ఎల్ నినో' గమనాన్ని కచ్చితంగా అంచనా వేయడం కష్టం. ఎందుకంటే ఆ సమయంలో ఓషన్-అట్మాస్ఫియర్ సిగ్నల్స్ అంత నమ్మదగినవిగా ఉండవు. వాతావరణ నమూనాలు (Climate Models) తరచుగా పసిఫిక్ డేటాపై ఆధారపడతాయి, అవి ఎల్లప్పుడూ కచ్చితమైనవి కాకపోవచ్చు. దీనివల్ల ప్రణాళికలు సరిగా జరగవు. ఈ అనిశ్చితి వల్ల, మార్కెట్లు మొదట్లో స్పందించకపోయినా, సంఘటన తీవ్రత, వ్యవధి స్పష్టమయ్యాక ఒక్కసారిగా రిస్క్ ను రీప్రైస్ చేయాల్సి వస్తుంది. 'ఎల్ నినో' 2026 దాటి 2027 వరకు కొనసాగే అవకాశం కూడా ఉంది. ఇది కూడా మార్కెట్లు పూర్తిగా అంచనా వేయని రిస్క్. ప్రస్తుత సరఫరా గొలుసు బలహీనతలు (ఉదా: భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణల వల్ల ఎరువుల కొరత)తో పాటు ఈ వాతావరణ సంఘటన తోడైతే, అది కాంపౌండ్ రిస్క్ (compound risk) గా మారుతుంది. ఒకే పంట కాలంలో అనేక సరఫరా షాక్ లు (supply shocks) వస్తే, ఉత్పత్తిదారుల లాభాలు తగ్గి, కీలకమైన 2026-2027 పంట కాలాల్లో దిగుబడులు పడిపోవచ్చు. ఈ పరిణామాలన్నీ ప్రపంచ ఆహార, ఇంధన సరఫరాల్లోని బలహీనతలను బయటపెడతాయి. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ద్రవ్యోల్బణం, ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
ముందుచూపు.. మార్కెట్ సన్నద్ధత
2026 చివరి నాటికి, 2027 నాటికి 'ఎల్ నినో' పరిస్థితులు మరింత తీవ్రమవుతాయని అంచనాలున్నందున, మార్కెట్ భాగస్వాములు (Market Participants) స్థితిస్థాపకత (Resilience), రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ కు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. 1997-98 'ఎల్ నినో' వంటి గత సంఘటనలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర అంతరాయాలను కలిగించాయి. అంచనాల ప్రకారం, కీలక సంఘటనల తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాల్లో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ట్రిలియన్ల డాలర్ల నష్టం వాటిల్లింది. ప్రస్తుత వాతావరణ నేపథ్యంలో, రికార్డు స్థాయిలో పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, తరచుగా సంభవిస్తున్న విపరీత వాతావరణ సంఘటనలు ఈ ఆందోళనలను మరింత పెంచుతున్నాయి. 'ఎల్ నినో' ఆలస్యమైన ప్రభావాలు, స్ప్రింగ్ ప్రిడిక్టబిలిటీ బ్యారియర్ వల్ల కలిగే అనిశ్చితులు, భౌగోళిక, సరఫరా గొలుసు సమస్యల ఉమ్మడి ఒత్తిళ్లతో మార్కెట్లు తీవ్ర అస్థిరతను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. 2027, ఆ తర్వాత కాలంలో ఆర్థిక వ్యవస్థను ముందుకు నడిపించడానికి అనుకూలత (Adaptability), ఈ ఏకీకృత ప్రమాదాలపై స్పష్టమైన అవగాహన చాలా ముఖ్యం.
