కీలక జలమార్గాలపై పెనుముప్పు
ప్రపంచ వాణిజ్యంలో 80% పైగా జరిగే కీలక సముద్ర మార్గాలు ప్రస్తుతం పెను సంక్షోభంలో ఉన్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, వాతావరణ మార్పుల వల్ల హార్ముజ్ జలసంధి, సూయజ్ కాలువ, పనామా కాలువ వంటి చోట్ల తీవ్ర అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్నాయి. ఈ సమస్యలు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులో (Supply Chain) తీవ్ర ఇబ్బందులను సృష్టిస్తూ, వస్తువుల రవాణాను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
యుద్ధాల ప్రభావంతో సరుకు రవాణాకు అంతరాయం
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 20% వాటా ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధిలో, ఫిబ్రవరి 2026 చివరి నుంచి సంఘర్షణల కారణంగా రవాణా 90-95% తగ్గిపోయింది. దీంతో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు **50%**కు పైగా పెరిగి, బ్యారెల్ $113 దాటాయి. సూయజ్ కాలువ (ప్రపంచ వాణిజ్యంలో 12-15% వాటా) సమీపంలో కూడా అంతరాయాలు తలెత్తడంతో, నౌకలు ఆఫ్రికా చుట్టూ దారి మళ్లించాల్సి వస్తోంది. దీనివల్ల ప్రయాణ సమయం 30-50% పెరిగి, ఒక్కో ట్రిప్కు $1 మిలియన్ అదనపు ఖర్చు అవుతోంది. ఎర్ర సముద్రం మీదుగా ప్రయాణించే నౌకలకు యుద్ధ బీమా ప్రీమియాలు (War-risk premiums) గణనీయంగా పెరిగాయి.
కరువుతో పనామా కాలువ ఇబ్బందులు
మరోవైపు, పనామా కాలువ తీవ్ర నీటి కొరతను ఎదుర్కొంటోంది. సుదీర్ఘ కరువు పరిస్థితుల వల్ల రోజువారీ నౌకల రాకపోకలు తగ్గిపోయాయి. దీనివల్ల రద్దీ పెరగడమే కాకుండా, వేగంగా వెళ్లేందుకు రుసుములు కూడా పెరిగాయి. ఈ పరిణామాలన్నీ కలిసి ఫ్రైట్ రేట్లను విపరీతంగా పెంచాయి. డ్రూరీ వరల్డ్ కంటైనర్ ఇండెక్స్ (WCI) ప్రకారం, జూలై 2024 నాటికి ఇవి ఏడాది క్రితంతో పోలిస్తే దాదాపు 300% పెరిగాయి. షాంఘై నుంచి జెబెల్ అలీకి వెళ్లే మార్గంలో ధరలు రెట్టింపు అయ్యాయి.
ద్రవ్యోల్బణంపై పెనుభారం
ఈ అంతరాయాలు కేవలం లాజిస్టిక్స్ సమస్యలు కావు, ఇవి ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణానికి ఆజ్యం పోస్తున్నాయి. జె.పి. మోర్గాన్ రీసెర్చ్ అంచనాల ప్రకారం, ఎర్ర సముద్ర మార్గంలో అంతరాయాల వల్ల 2024 మొదటి అర్ధభాగంలో గ్లోబల్ కోర్ గూడ్స్ ద్రవ్యోల్బణం 0.7% పెరిగే అవకాశం ఉంది. హార్ముజ్ సంక్షోభంతో పెరిగిన ఇంధన ధరలు, రవాణా ఖర్చులు, తయారీ వ్యయాలు పెంచి, చివరకు వినియోగదారుల వస్తువుల ధరలను పెంచుతున్నాయి. రవాణా ఆలస్యం, కొరత వల్ల కంటైనర్ల లభ్యత తగ్గి, ధరలు మరింత పెరుగుతున్నాయి. ఈ కీలక జలమార్గాల సమస్యల వల్ల అంచనా వేసిన వార్షిక ఆర్థిక నష్టాలు $14 బిలియన్.
గత అనుభవాలు, భవిష్యత్ ముప్పులు
2021లో సూయజ్ కాలువను 'ఎవర్ గివెన్' నౌక అడ్డుకోవడం వంటి సంఘటనలు తీవ్ర పరిణామాలకు దారితీశాయి. అప్పట్లో నిమిషానికి $6.7 మిలియన్ నష్టంతో పాటు, మొత్తం మీద €2 బిలియన్ నుంచి €2.5 బిలియన్ వరకు నష్టం వాటిల్లింది. ప్రస్తుతం హార్ముజ్ వద్ద నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు గతంలో చమురు ధరలను పెంచిన పరిస్థితులను గుర్తుచేస్తున్నాయి. ఉత్తర సముద్ర మార్గం వంటి ప్రత్యామ్నాయాలున్నా, వాతావరణపరమైన అనిశ్చితులు, గడ్డకట్టే ప్రాంతాల గుండా వెళ్లాల్సి రావడం వంటి సమస్యలున్నాయి.
పెనవేసుకున్న ముప్పులు, సరఫరా గొలుసు బలహీనతలు
ప్రస్తుత పరిస్థితులు ప్రపంచ లాజిస్టిక్స్కు ఒక 'పర్ఫెక్ట్ స్టార్మ్' లాంటివి. భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత్వం వల్ల 2025లో గ్లోబల్ సప్లై చెయిన్స్కు $1 ట్రిలియన్ కంటే ఎక్కువ నష్టం వాటిల్లవచ్చని అంచనా. మధ్య ప్రాచ్యంలో జరుగుతున్న సంఘర్షణలు చమురు ప్రవాహాన్ని దెబ్బతీయడమే కాకుండా, ఫ్రైట్ రేట్లను పెంచుతున్నాయి. యుద్ధ బీమా ప్రీమియంలు పెరగడం వల్ల వినియోగదారులపై భారం పడుతోంది. కొన్ని కీలక మార్గాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడటం వల్ల, చిన్న అంతరాయం కూడా పెద్ద ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ పరిస్థితులు రాబోయే కాలంలోనూ రవాణా ఖర్చులు, సరఫరా గొలుసు అస్థిరతను కొనసాగించవచ్చని, ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రభావం చూపుతుందని భావిస్తున్నారు.