భారత్ కు చైనా నంబర్ వన్ ట్రేడ్ పార్ట్నర్
భారతదేశ అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రంగంలో కీలక మార్పు చోటుచేసుకుంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ, చైనా ఇప్పుడు భారత్ కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా నిలిచింది. ఇరు దేశాల మధ్య మొత్తం వాణిజ్యం సుమారు $151.1 బిలియన్ కు చేరుకుంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది అమెరికాను అధిగమించింది. అయితే, ఈ వాణిజ్యం పెరిగినా, చైనాతో భారత్ వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ ఈ లోటు $112.16 బిలియన్ కు చేరింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, యంత్రాలు వంటి చైనా తయారీ వస్తువులపై భారత్ ఆధారపడటం, భారత్ నుంచి చైనాకు ప్రధానంగా కమోడిటీలు ఎగుమతి కావడం ఈ భారీ అసమతుల్యతకు కారణమవుతోంది.
వస్తు ఎగుమతుల్లో భారీ పతనం
దేశం నుంచి వస్తువుల ఎగుమతులు (Merchandise Exports) మార్చి 2026 నాటికి గణనీయంగా తగ్గాయి. గత ఐదు నెలల్లోనే అత్యధికంగా 7.44% క్షీణించి, $38.92 బిలియన్ కు చేరుకున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం మధ్య ప్రాచ్యంలోని భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, అనిశ్చితి. ముఖ్యంగా, పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న సంఘర్షణల వల్ల మధ్య ప్రాచ్యానికి భారత్ ఎగుమతులు 50% కన్నా ఎక్కువగా పడిపోయాయి. దీనివల్ల మొత్తం ఎగుమతి విలువలో సుమారు $3.5 బిలియన్ నష్టం వాటిల్లింది.
షిప్పింగ్ పై పెరిగిన భారం
మధ్య ప్రాచ్య సంఘర్షణ ప్రపంచ షిప్పింగ్ వ్యవస్థను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ఆఫ్రికాలోని కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ చుట్టూ ప్రయాణించాల్సి రావడం వల్ల రవాణా సమయం ఒకటి నుండి మూడు వారాలు పెరిగింది. అదే సమయంలో, ఆసియా నుంచి అమెరికా మార్గాల్లో ఫ్రైట్ రేట్లు 30-50% పెరిగాయి. యుద్ధ-ప్రమాద బీమా (War-risk insurance) ఖర్చులు నాలుగు రెట్లు పెరిగాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర $82 ప్రతి బ్యారెల్ దాటడంతో బంకర్ ఇంధన (Bunker fuel) ఖర్చులు కూడా పెరిగాయి. మధ్య ప్రాచ్య షిప్పింగ్ మార్గాలపై భారత్ ఎక్కువగా ఆధారపడటం వల్ల ఈ పెరుగుతున్న ఖర్చులు దేశ ఎగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
సేవల రంగం వైపు ఆశాకిరణం
వస్తువుల వాణిజ్యంలో సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశ సేవల రంగం (Services Sector) మాత్రం స్థిరంగా రాణిస్తోంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ సేవల ఎగుమతులు సుమారు 8% పెరిగి, $418.31 బిలియన్ కు చేరుకుంటాయని అంచనా. ఐటీ, వ్యాపార, ఆర్థిక సేవల రంగాల బలోపేతం వల్ల ఈ రంగం భారత్ GDPలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఇది బాహ్య వాణిజ్యంలో బలహీనతలను భర్తీ చేస్తూ, మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు స్థిరత్వాన్ని అందిస్తోంది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (UK), ఒమన్లతో కొత్త స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు (FTAs) ఈ రంగంలో మరిన్ని అవకాశాలను పెంచే అవకాశం ఉంది.
మార్చిలో ట్రేడ్ డెఫిసిట్ తగ్గింది.. కానీ..
మార్చి 2026 నాటికి, ముడి చమురు, బంగారం దిగుమతులు తగ్గడంతో మొత్తం దిగుమతులు 6.51% పడిపోవడంతో, వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) $20.67 బిలియన్ కు తగ్గి, గత తొమ్మిది నెలల కనిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. అయితే, పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ, బంగారం, వెండి దిగుమతులు పెరగడంతో వాణిజ్య లోటు $333.2 బిలియన్ కు పెరిగింది. చైనా నుండి అధిక-విలువైన వస్తువులు దిగుమతి అవుతున్నప్పటికీ, భారత్ నుంచి ప్రధానంగా కమోడిటీలు ఎగుమతి అవుతుండటంతో చైనాతో లోటు పెరుగుతూనే ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న షిప్పింగ్ ఖర్చులు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం మందగించడం వంటివి భారత వాణిజ్యానికి రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని సవాళ్లను విసిరే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
వాణిజ్య శాఖ కార్యదర్శి రాజేష్ అగర్వాల్ 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ఎగుమతులపై ఆశాభావం వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితులు మిశ్రమ సంకేతాలనిస్తున్నాయి. మధ్య ప్రాచ్య సంఘర్షణ కొనసాగుతుండటంతో ఏప్రిల్ నెలలో కూడా ఎగుమతులు మందకొడిగా ఉండే అవకాశం ఉంది. UK, ఒమన్లతో FTAs కొత్త అవకాశాలను తెచ్చినా, ప్రపంచ ఆర్థిక మందగమనం, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి, చైనాతో వాణిజ్య అసమతుల్యత వంటి సవాళ్లను అధిగమించాల్సిన అవసరం ఉంది. భవిష్యత్ ఎగుమతుల వృద్ధి అనేది ప్రస్తుత రంగాల నుంచి వైవిధ్యీకరించడం, పెరుగుతున్న ప్రపంచ అస్థిరత ఖర్చులను నిర్వహించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.