విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటున్న వస్తువులను గుర్తించి, వాటిని దేశీయంగానే తయారు చేయాలని కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ రాష్ట్రాలకు సూచించింది. దీనితో పాటు, **120** కీలక జిల్లాల్లో ఎగుమతులను పెంచడానికి **90** రోజుల ప్రత్యేక డ్రైవ్ ను కూడా ప్రారంభించనుంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం స్థానిక పరిశ్రమలకు, ముఖ్యంగా MSMEలకు చేయూతనివ్వడం, విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఆదా చేయడం.
అసలు ఏం జరిగిందంటే?
భారతదేశంలో దిగుమతి అవుతున్న వస్తువులను గుర్తించి, వాటిని దేశీయంగానే ఉత్పత్తి చేసేలా రాష్ట్రాలు చర్యలు చేపట్టాలని కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ మంత్రి పియూష్ గోయల్ సూచించారు. ఇటీవల జరిగిన బోర్డ్ ఆఫ్ ట్రేడ్ సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, విదేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడం, దేశీయ సరఫరా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం, విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఆదా చేయడం అత్యవసరమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ఈ మార్పునకు మద్దతుగా, ప్రతి రాష్ట్రం ప్రత్యేక ఎగుమతి కమిటీలను ఏర్పాటు చేసి, నెలవారీ సమీక్షలు నిర్వహించాలని ఆదేశించారు. స్థానికంగా సమర్థవంతంగా ఉత్పత్తి చేయగల వస్తువులపై దృష్టి సారించాలని, విదేశీ ప్రత్యామ్నాయాలతో పోటీపడేలా ప్రోత్సహించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
90 రోజుల ఎగుమతి కేంద్రాల డ్రైవ్
ఈ లక్ష్య సాధనలో భాగంగా, ప్రభుత్వం 27 రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లోని 120 ప్రాధాన్యతా జిల్లాలపై దృష్టి సారించి, ఒక నిర్దిష్ట కాలపరిమితితో కూడిన 90 రోజుల కార్యక్రమాన్ని అమలు చేయనుంది. 'డిస్ట్రిక్ట్స్ యాజ్ ఎక్స్పోర్ట్ హబ్స్' (Districts as Export Hubs) పేరుతో ఈ డ్రైవ్ నిర్వహించబడుతుంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం, స్థానిక వ్యాపారాలను అధికారిక ఎగుమతి ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం. 'వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్' (ODOP) వంటి పథకాలను, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSME) క్లస్టర్ల మద్దతును ఏకీకృతం చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో ఉంది. ఈ ప్రాంతాల నుంచి ఎగుమతి అయ్యే వస్తువుల విలువను పెంచడంతో పాటు, నమోదిత ఎగుమతిదారుల సంఖ్యను పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
అన్యాయమైన వాణిజ్యానికి వ్యతిరేకంగా మద్దతు
దేశీయ తయారీదారులు విదేశీ పోటీ వల్ల ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులను పరిష్కరించడానికి, డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ట్రేడ్ రెమెడీస్ (DGTR) పాత్రను మంత్రి హైలైట్ చేశారు. విదేశీ ఉత్పత్తులను భారతదేశంలో వాటి దేశీయ మార్కెట్ విలువ కంటే తక్కువ ధరకు అమ్మడం (Dumping) లేదా దోపిడీ ధరలతో (Predatory Pricing) వ్యాపారం చేయడం వంటి వాటి వల్ల ఒత్తిడికి గురవుతున్న కంపెనీలు సహాయం కోసం DGTR ను సంప్రదించవచ్చని తెలిపారు. ఈ ఆరోపణలను దర్యాప్తు చేసి, స్థానిక పరిశ్రమలను రక్షించడానికి యాంటీ-డంపింగ్ సుంకాలు లేదా ఇతర రక్షణ చర్యలను సిఫార్సు చేసే అధికారం DGTR కు ఉంది. ఈ యంత్రాంగం చౌకైన దిగుమతులతో పోరాడుతున్న దేశీయ సంస్థలకు సమాన అవకాశాలను అందించడానికి ఉద్దేశించబడింది.
పెట్టుబడిదారులకు దీని ప్రాముఖ్యత
పెట్టుబడిదారుల దృక్కోణంలో, ఈ విధానం దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయం వైపు దీర్ఘకాలిక మార్పును సూచిస్తుంది. ఇది రసాయనాలు, వస్త్రాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, లైట్ ఇంజనీరింగ్ వంటి రంగాలకు ప్రయోజనం చేకూర్చవచ్చు. దిగుమతి చేసుకునే భాగాలను భర్తీ చేయడానికి ఉత్పత్తిని విజయవంతంగా పెంచగల కంపెనీలు మార్కెట్ వాటా, లాభాల మార్జిన్లలో మెరుగుదలను చూడవచ్చు. అయితే, దీర్ఘకాలిక రక్షణ లేకుండా పోటీతత్వాన్ని కొనసాగించడానికి దేశీయ తయారీదారులు అవసరమైన నాణ్యత, వ్యయ సామర్థ్యాలను సాధించగలరా అని పెట్టుబడిదారులు పర్యవేక్షించాలి. ఈ చర్యల ప్రభావం రాష్ట్ర స్థాయిలో అమలు వేగం, MSMEలు విస్తరణకు అవసరమైన మూలధనం, సాంకేతికతను పొందగల సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
పెట్టుబడిదారులు ట్రాక్ చేయాల్సినవి
పెట్టుబడిదారులు 'డిస్ట్రిక్ట్స్ యాజ్ ఎక్స్పోర్ట్ హబ్స్' కార్యక్రమంలో పురోగతిని, ముఖ్యంగా కొత్త ఎగుమతిదారుల నమోదు, ప్రాంతీయ తయారీ అవుట్పుట్పై నివేదికలను పర్యవేక్షించవచ్చు. అదనంగా, నిర్దిష్ట కమోడిటీ లేదా తయారీ రంగాలలో యాంటీ-డంపింగ్ దర్యాప్తులపై భవిష్యత్ DGTR నోటిఫికేషన్లను ట్రాక్ చేయడం కూడా సంబంధితంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఇవి స్థానిక లిస్టెడ్ కంపెనీల ధరల శక్తిని నేరుగా ప్రభావితం చేయగలవు.
