పే కమిటీ ఏర్పాటుపై క్లారిటీ ఇచ్చిన ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో (CPSEs) పనిచేస్తున్న నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ ఉద్యోగుల కోసం కొత్త పే రివిజన్ కమిటీ (PRC) ని ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదన లేదని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఇది ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న రెండు రకాల వేతన సర్దుబాటు విధానాలను కొనసాగిస్తుందని తెలిపింది. దీని ప్రకారం, ఎగ్జిక్యూటివ్స్, యూనియన్లలో లేని సూపర్వైజర్స్ ల వేతనాలను PRC ల ద్వారా సవరిస్తారు. అయితే, దాదాపు 8 లక్షల మంది నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ ఉద్యోగుల వేతన సవరణ మాత్రం బైపార్టైట్ వేజ్ సెటిల్మెంట్స్ (ద్వైపాక్షిక వేతన ఒప్పందాలు) ద్వారానే జరుగుతుంది.
ప్రభుత్వానిదే ఫంక్షనల్ అటానమీ
ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి మాట్లాడుతూ, CPSE ల ఆర్థిక సామర్థ్యం, పనితీరు ఆధారంగా వేతనాల్లో తేడాలు ఉంటాయని తెలిపారు. CPSE లకు ఫంక్షనల్ అటానమీ (కార్యాచరణ స్వాతంత్ర్యం) కల్పించి, ఉద్యోగుల వేతనాలు, ప్రోత్సాహకాలను వారి సంస్థల ఆర్థిక స్థితిగతులకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసుకునే వెసులుబాటు కల్పించడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే, దీనివల్ల వివిధ పీఎస్ యూల మధ్య వేతనాల్లో గణనీయమైన వ్యత్యాసాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
బైపార్టైట్ సెటిల్మెంట్స్ తోనే ముందుకు
నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్ స్టాఫ్ విషయానికొస్తే, వారి వేతన సవరణలు ఎప్పటిలాగే కార్మిక సంఘాలు, యాజమాన్యాల మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చల ద్వారా జరిగే బైపార్టైట్ వేజ్ సెటిల్మెంట్స్ ప్రక్రియలోనే కొనసాగుతాయి. చారిత్రాత్మకంగా, ఈ చర్చలు ప్రతి 5-10 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంటాయి. కానీ, ఈ ప్రక్రియ చాలా ఏళ్లు పట్టే అవకాశాలున్నాయి, కొన్నిసార్లు కార్మికుల డిమాండ్లు నెరవేరనప్పుడు పారిశ్రామిక చర్యలకు (industrial action) కూడా దారితీస్తున్నాయి. ఇది ఎగ్జిక్యూటివ్స్ కోసం PRC లు నిర్వహించే సమీక్షలకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇక, 2017లో అమల్లోకి వచ్చిన మూడవ PRC, ఎగ్జిక్యూటివ్ ల వేతన స్కేల్స్ ను సవరించడంతో పాటు, కంపెనీల లాభదాయకతకు (Profit Before Tax) అనుసంధానించబడిన 'అఫోర్డబిలిటీ క్లాజ్' ను కూడా చేర్చింది.
పెరుగుతున్న వేతన వ్యత్యాసాలు, కార్మిక సమస్యలు?
నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్స్ కోసం ప్రత్యేక PRC ని తిరస్కరించడం వల్ల ప్రభుత్వ రంగంలో వేతన వ్యత్యాసాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఎగ్జిక్యూటివ్స్, నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్స్ మధ్య, అలాగే వివిధ CPSE ల మధ్య పనిచేసే ఉద్యోగుల మధ్య కూడా వేతనాల్లో స్పష్టమైన అంతరాలు ఏర్పడతాయని భావిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, బైపార్టైట్ సెటిల్మెంట్స్ కు పట్టే సుదీర్ఘ సమయం, సాధ్యమయ్యే కార్మిక వివాదాలు లేబర్ అశాంతిని పెంచి, కార్యకలాపాల సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులతో పోలిస్తే, ఈ నిరంతరాయ, చర్చల ఆధారిత విధానం వేతన స్తబ్ధతకు (wage stagnation) దారితీస్తుందని, ఇది పోటీ మార్కెట్లో ప్రతిభావంతులను నిలుపుకోవడంలో, ఉద్యోగుల ప్రేరణను దెబ్బతీస్తుందని కూడా ఆందోళనలు ఉన్నాయి. పార్లమెంటు చర్చల్లోనూ 'సమాన పనికి సమాన వేతనం' (Equal pay for equal work) పై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఇలాంటి నిర్మాణాత్మక కమిటీ సమీక్ష లేకపోవడం వల్ల, మహిళలు, మైనారిటీలు వంటి కొన్ని వర్గాలు పరిహారం విషయంలో ప్రతికూలతను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉందని విమర్శకులు అంటున్నారు.
ప్రభుత్వం తన ప్రస్తుత ద్వంద్వ విధానానికి కట్టుబడి ఉందని తాజా ప్రకటన సూచిస్తోంది. నాన్-ఎగ్జిక్యూటివ్స్ కు భవిష్యత్ వేతన సవరణలు బైపార్టైట్ చర్చల ద్వారానే జరుగుతాయి. కాబట్టి, వివిధ CPSE కేడర్ల మధ్య, వివిధ CPSE ల మధ్య వేతన వ్యత్యాసాలు కొనసాగే అవకాశం ఉంది. రాబోయే బైపార్టైట్ సెటిల్మెంట్స్ ఫలితాలు, న్యాయబద్ధతను సమీప వర్గాలు నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ఎందుకంటే, ఇవి ప్రభుత్వ రంగంలోని పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగుల వేతనాలను గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తాయి.