భారత ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేసే దిశగా, 2031-32 నాటికి రాష్ట్రాలు తమ క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్ (Capex) ను GSDPలో **3%** కి పెంచాలని చీఫ్ ఎకనామిక్ అడ్వైజర్ (CEA) V. Anantha Nageswaran సూచించారు.
దేశవ్యాప్తంగా మౌలిక వసతుల కల్పనను వేగవంతం చేసేందుకు 'విక్షిత్ భారత్' (Viksit Bharat) లక్ష్యంతో CEA V. Anantha Nageswaran కీలక పిలుపునిచ్చారు. ప్రస్తుతం రాష్ట్రాలు సగటున తమ GSDPలో 2.4% క్యాపెక్స్ ఖర్చు చేస్తుండగా, దానిని 3% కి పెంచాలని మహారాష్ట్ర మాజీ అదనపు చీఫ్ సెక్రటరీ సుధీర్ శ్రీవాత్సవ ప్రతిపాదించినట్లు తెలిపారు.
ప్రైవేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్లకు ఎలా దారి దొరుకుతుంది?
ప్రభుత్వాలు రోడ్లు, పవర్ గ్రిడ్లు, మరియు లాజిస్టిక్స్ వంటి ప్రాథమిక రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టినప్పుడు, ఆటోమేటిక్గా ప్రైవేట్ కంపెనీలకు వ్యాపారం చేసే ఖర్చు తగ్గుతుంది. దీనినే ఎకనామిక్ టెర్మినాలజీలో 'Crowding-in' అంటారు. రాష్ట్రాలు భూసేకరణ (Land acquisition) మరియు విద్యుత్ కనెక్షన్ల వంటి అనుమతులను సులభతరం చేస్తే, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు మరింత వేగంగా రాష్ట్రాలకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
సవాళ్లు మరియు రిస్కులు
చాలా రాష్ట్రాలు ఇప్పటికే భారీ అప్పుల భారాన్ని కలిగి ఉండటం ఒక ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది. ఫిస్కల్ రూల్స్ వల్ల కొత్తగా అప్పులు చేసి ఖర్చు పెట్టడం కష్టమవుతోంది. గత కొంతకాలంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం వడ్డీ లేని రుణాలను ఇస్తున్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక వృద్ధి కోసం రాష్ట్రాలు సొంత ఆదాయ మార్గాలను పెంచుకోవడం అత్యవసరం.
ఏ రంగాలపై నిఘా ఉంచాలి?
ఈ నిర్ణయం వల్ల పవర్ ట్రాన్స్మిషన్, ఇరిగేషన్, మరియు రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ (Battery storage, Pumped storage) రంగాలకు భారీగా డిమాండ్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా కన్స్ట్రక్షన్, క్యాపిటల్ గూడ్స్ మరియు ఇంజనీరింగ్ కంపెనీలకు ఇది ఒక లాంగ్-టర్మ్ పాజిటివ్ సంకేతం. అయితే, ఏ రాష్ట్రాలు వేగంగా ప్రాజెక్టులను గ్రౌండ్ లెవల్లో అమలు చేస్తున్నాయో గమనిస్తూ, బడ్జెట్ అప్డేట్స్ని ట్రాక్ చేయడం ఇన్వెస్టర్లకు లాభదాయకం.