బడ్జెట్ తర్వాత మార్కెట్ రియాక్షన్
ఫిబ్రవరి 1, 2026న, కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రసంగం ముగిసిన వెంటనే భారత స్టాక్ మార్కెట్లు కుదేలయ్యాయి. బెంచ్మార్క్ సెన్సెక్స్ ఏకంగా 1,546.84 పాయింట్లు, అంటే 1.88% పడిపోయి 80,722.94 వద్ద ముగిసింది. అలాగే, నిఫ్టీ 50 సూచీ 495.20 పాయింట్లు (1.96%) నష్టపోయి 24,825.45 వద్ద నిలిచింది. ఈ తీవ్రమైన కరెక్షన్, బడ్జెట్ ప్రతిపాదనలపై మార్కెట్ యొక్క ప్రతికూల స్పందనను స్పష్టం చేసింది. ఈ ఒక్క సెషన్లోనే BSEలో లిస్టయిన కంపెనీల మొత్తం మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹6.6 లక్షల కోట్లు తగ్గింది.
డెరివేటివ్స్పై STT ప్రభావం
మార్కెట్ పతనం వెనుక ప్రధాన కారణం డెరివేటివ్స్పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్ (STT) పెంపుదల. ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్పై STT రేటు 0.02% నుండి 0.05% కి పెంచగా, ఆప్షన్స్ ప్రీమియంలపై ఇది 0.1% (లేదా 0.125%) నుండి 0.15% కి పెరిగింది. స్పెక్యులేటివ్ ట్రేడింగ్ను అరికట్టడం, ప్రభుత్వ ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడం ఈ చర్యల వెనుక ఉద్దేశ్యంగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ పెంపుదల యాక్టివ్ ట్రేడర్లు, హెడ్జర్లు, ఆర్బిట్రేజర్లకు ప్రత్యక్షంగా ట్రేడింగ్ ఖర్చులను పెంచింది. దీంతో మార్కెట్లో అమ్మకాల ఒత్తిడి పెరిగి, ఇన్వెస్టర్ల సెంటిమెంట్ దెబ్బతింది.
VIX పెరిగి, అస్థిరత తీవ్రతరం
మార్కెట్ పతనంతో పాటు, మార్కెట్ అస్థిరతకు కీలక సూచిక అయిన ఇండియా VIX కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. VIX దాదాపు 11% దూసుకుపోయి, సుమారు 15.09 వద్ద ముగిసింది. ఇంట్రాడేలో ఇది 16.11 స్థాయిలను తాకింది, ఇది గత ఎనిమిది నెలల్లోనే అత్యధికం. పెరుగుతున్న VIX, ట్రేడర్లు అధిక అస్థిరతకు సిద్ధమవుతున్నారని సూచిస్తుంది. ఇది బడ్జెట్ విధానాలపై అనిశ్చితిని కూడా తెలియజేస్తుంది.
విస్తృత మార్కెట్, రంగాల వారీగా పతనం
ఈ అమ్మకాల ఒత్తిడి కేవలం ప్రధాన సూచీలకే పరిమితం కాలేదు. మిడ్-క్యాప్, స్మాల్-క్యాప్ సూచీలు కూడా 2-3% పైగా నష్టపోయాయి. ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ తగ్గుతాయనే భయంతో BSE లిమిటెడ్, MCX వంటి బ్రోకరేజ్, మార్కెట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ స్టాక్స్పై కూడా ప్రభావం పడింది. రంగాల వారీగా చూస్తే, పీఎస్యూ బ్యాంకులు, మెటల్స్ రంగాల షేర్లు 3.1% పైగా పడిపోయాయి. ఆయిల్ & గ్యాస్, FMCG, కెమికల్స్ సూచీలు కూడా చెప్పుకోదగ్గ స్థాయిలో నష్టాలను నమోదు చేశాయి.
విదేశీ పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్
విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FIIs) నిరంతర అవుట్ఫ్లోస్ మార్కెట్ సెంటిమెంట్ను మరింత దెబ్బతీశాయి. 2025లో సుమారు $23 బిలియన్ల పెట్టుబడులను వెనక్కి తీసుకున్న FIIలు, 2026 జనవరిలో మరో $4 బిలియన్లను ఉపసంహరించుకున్నారు. కరెన్సీ విలువ తగ్గడం, అంతర్జాతీయ ప్రత్యామ్నాయాలతో పోలిస్తే తక్కువ పన్ను-తర్వాత రాబడులు దీనికి కారణాలు. బడ్జెట్లో FIIల కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త ప్రోత్సాహకాలు లేకపోవడం, పైగా STT పెంపుదల వంటి అంశాలు విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించే ప్రయత్నాలకు విరుద్ధంగా సంకేతాలు ఇచ్చాయి. విదేశీ వ్యక్తులు పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్ట్మెంట్ స్కీమ్ ద్వారా నేరుగా ఈక్విటీలలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి అనుమతించినప్పటికీ, STT పెంపుదల ప్రకటన ప్రభావం ముందు ఈ వార్త వెనక్కి వెళ్లిపోయింది.
ఫండమెంటల్ వాల్యుయేషన్స్
ట్రేడింగ్ ముగిసే సమయానికి (జనవరి 30, 2026), నిఫ్టీ 50 P/E నిష్పత్తి సుమారు 22.12 వద్ద ఉంది. మార్కెట్ మొత్తం P/E నిష్పత్తులు 22-23 పరిధిలో ఉన్నాయి. నిఫ్టీ 50 మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹2.02 క్వాడ్రిలియన్ కాగా, BSE సెన్సెక్స్ మార్కెట్ క్యాప్ కూడా దాదాపు ₹1.64 నుండి ₹2.04 క్వాడ్రిలియన్ మధ్య ఉంది. బడ్జెట్ ప్రకటనకు ముందు మార్కెట్ విలువ సహేతుకంగానే ఉందని, అయితే చౌకగా లేదని ఈ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
విశ్లేషకుల అభిప్రాయాలు
మార్కెట్ విశ్లేషకులు చెప్పిన దాని ప్రకారం, పెరిగిన ఇండియా VIX, ట్రేడర్లు అధిక అస్థిరత, అనిశ్చితిని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధమవుతున్నారని తెలియజేస్తుంది. ఈ సమయంలో నాణ్యమైన స్టాక్స్పై దృష్టి సారించి, స్టాప్-లాస్ క్రమశిక్షణను పాటించాలని ప్రణవ్ కూమార్ (ప్లస్క్యాష్ సీఈఓ) సూచించారు. కల్ప జైన్ (INVasset PMS రీసెర్చ్ అనలిస్ట్) మాట్లాడుతూ, ఇలాంటి అస్థిర సమయాల్లో మార్కెట్లు మరింత ఎంపిక చేసుకోవడం ప్రారంభిస్తాయని, బ్రాడ్ డైరెక్షనల్ ట్రెండ్స్ కంటే స్టాక్-స్పెసిఫిక్ కదలికలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తాయని అన్నారు. VIX స్థిరంగా ఎక్కువగా ఉండటం మార్కెట్ విశ్వాసం ఇంకా పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడలేదని, బ్యాలెన్స్ షీట్ బలం, ఆదాయ స్పష్టత ఉన్న కంపెనీలకు మార్కెట్లు ప్రాధాన్యత ఇవ్వచ్చని విశ్లేషకుల అభిప్రాయం.