Whalesbook
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన యూనియన్ బడ్జెట్ 2026, విస్తృతమైన ఆర్థిక చర్యలకు బదులుగా, నిర్దిష్ట ఆర్థిక రంగాలపై, ప్రాంతీయ అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించింది. ఎన్నికల సమీకరణాలు, ఆర్థిక హేతుబద్ధతలను సమతుల్యం చేస్తూ, ఈ బడ్జెట్ కీలక పరిశ్రమలను బలోపేతం చేయడంతో పాటు, ఎన్నికల సమీపిస్తున్న రాష్ట్రాలకు అండగా నిలవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఆర్థిక విధానాలు, ప్రాంతీయ శ్రేయస్సుల మధ్య సంబంధాన్ని గుర్తిస్తూ, నిర్దిష్ట జోక్యాల ద్వారా వృద్ధిని ప్రోత్సహించే ప్రయత్నం చేసింది.
వ్యవసాయం, తీర ప్రాంతాల అభివృద్ధికి వ్యూహాత్మక ఊపు
భారతదేశ వ్యవసాయ రంగంలో వైవిధ్యీకరణ, తీర ప్రాంతాల ప్రజలకు చేయూతనివ్వాలని బడ్జెట్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. కేరళ, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లోని కొబ్బరి రైతులకు ప్రోత్సాహక పథకాలు ప్రవేశపెట్టారు. ఈ పంటకు అధిక డిమాండ్, ఆదాయాన్నిచ్చే సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. అదే సమయంలో, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాలు (EEZs), అంతర్జాతీయ జలాల్లో పట్టుబడే చేపలను డ్యూటీ నుంచి మినహాయించడం ద్వారా మత్స్య రంగానికి భారీ మద్దతు లభించింది. విదేశీ పోర్టులలో అమ్మకాలను ఎగుమతులుగా పరిగణించడం, గతంలో ఉన్న పరిమితులను తొలగించడం వంటివి ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు, కేరళ, పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లోని మత్స్యకారుల ఆదాయాన్ని గణనీయంగా పెంచుతాయి. వ్యవసాయం, అనుబంధ కార్యకలాపాలకు ₹1.63 లక్షల కోట్లు కేటాయించారు. వీటితో పాటు, అధిక-విలువ కలిగిన పంటలు, మత్స్య విలువ గొలుసును బలోపేతం చేయడానికి జలాశయాలు, అమృత్ సరోవర్ల సమగ్ర అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించారు.
మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ద్వారా వృద్ధి ఆకాంక్షలు
వృద్ధి వ్యూహానికి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మూలస్తంభంగా కొనసాగుతోంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27కి గాను ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయాన్ని ₹12.2 లక్షల కోట్లకు పెంచారు. చెన్నై, సిలిగురి, వారణాసి వంటి ప్రధాన ఆర్థిక కేంద్రాలను కలిపే ఏడు కొత్త హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్ల నిర్మాణంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. ఇవి రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరచి, ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ఉత్తేజపరుస్తాయని భావిస్తున్నారు. రైల్వేలతో పాటు, 20 కొత్త జాతీయ జలమార్గాలను ప్రారంభించడం, రోడ్డు, రైలు రవాణా నుండి జలమార్గాలకు సరుకు రవాణాను మార్చడానికి కోస్టల్ కార్గో ప్రమోషన్ స్కీమ్ ను ప్రారంభించడం ద్వారా అంతర్గత జల రవాణా విస్తరణకు బడ్జెట్ ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. ఈ చర్యలు లాజిస్టిక్స్ను సులభతరం చేయడానికి, పారిశ్రామిక క్లస్టర్లకు మద్దతు ఇవ్వడానికి, ప్రపంచ వాణిజ్యంలో భారతదేశ పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి రూపొందించబడ్డాయి.
మార్కెట్ స్పందన, రంగాల వారీగా అంచనాలు
ఫిబ్రవరి 1, 2026న బడ్జెట్ ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే, భారత ఈక్విటీ మార్కెట్లలో అస్థిరత కనిపించింది. డెరివేటివ్స్ ట్రేడింగ్పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) పెంచడం వల్ల BSE సెన్సెక్స్, NSE నిఫ్టీ 50 వంటి ప్రధాన సూచీలు ప్రారంభ ట్రేడింగ్లో తీవ్ర పతనాన్ని చవిచూశాయి. అయితే, కొన్ని రంగాలు స్థిరత్వాన్ని ప్రదర్శించి, లాభాలను ఆర్జించాయి. 'బయోఫార్మా శక్తి' వంటి కార్యక్రమాలు, కొత్త ఫార్మాస్యూటికల్ ఇన్స్టిట్యూట్ల ఏర్పాటుతో బయోఫార్మా రంగం గణనీయమైన వృద్ధికి సిద్ధంగా ఉంది. మౌలిక సదుపాయాలు, లాజిస్టిక్స్ రంగాలు పెరిగిన ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం, ప్రత్యేక సరుకు రవాణా కారిడార్ల నుండి ప్రయోజనం పొందుతాయని భావిస్తున్నారు. STT పెంపు ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్లపై ప్రభావం చూపుతుందని కొందరు విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, మూలధన వ్యయం, సంస్కరణలపై బడ్జెట్ యొక్క దీర్ఘకాలిక దృష్టి నిరంతర ఆర్థిక వృద్ధికి సానుకూలమని భావిస్తున్నారు. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27కి గాను ఆర్థిక లోటు లక్ష్యం GDPలో **4.3%**గా నిర్దేశించబడింది. ఇది వృద్ధి ఆవశ్యకతలతో పాటు ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు నిబద్ధతను సూచిస్తుంది.