బడ్జెట్ 2026-27: ఆర్థిక శాఖకే పెద్ద పీట, రక్షణ రంగానికి భారీ కేటాయింపులు!

బడ్జెట్ రూపం, మొత్తం ఖర్చుల వివరాలు

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను యూనియన్ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. మొత్తం ₹53.47 లక్షల కోట్ల భారీ వ్యయాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఈ మొత్తంలో, ₹41.25 లక్షల కోట్లు రెవెన్యూ వ్యయం కింద, ₹12.22 లక్షల కోట్లు కేపిటల్ ఎక్స్‌పెండిచర్‌ (మూలధన వ్యయం) కింద కేటాయించారు. వృద్ధి, అందరినీ కలుపుకొనిపోవడం, దీర్ఘకాలిక సామర్థ్యాలను పెంపొందించడం వంటి ప్రభుత్వ 'కర్తవ్య' ఫ్రేమ్‌వర్క్‌పై ఈ బడ్జెట్ నిర్మితమైంది.

మంత్రిత్వ శాఖల వారీగా కేటాయింపులు: ఫైనాన్స్, డిఫెన్స్ టాప్

బడ్జెట్ కేటాయింపుల్లో అత్యధిక వాటాను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ దక్కించుకుంది. దీనికి ₹19.72 లక్షల కోట్ల నిధులు కేటాయించారు. ఈ నిధులు వడ్డీ చెల్లింపులు, సబ్సిడీలు, రాష్ట్రాలకు బదిలీలు వంటి వాటికి ఉపయోగపడతాయి. ఆ తర్వాత స్థానంలో రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ నిలిచింది. దీనికి ₹7.85 లక్షల కోట్ల నిధులు కేటాయించారు. ఇది సైనిక ఆధునీకరణ, కార్యాచరణ సంసిద్ధత, పెన్షన్లకు తోడ్పడుతుంది. 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' కింద విమానాలు, నౌకాదళ వేదికలు, దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తికి గణనీయమైన మూలధన వ్యయం కేటాయించబడింది.

ఇతర కీలక రంగాల్లో ఖర్చు

ఇతర కీలక మంత్రిత్వ శాఖలకు కూడా గణనీయమైన కేటాయింపులు జరిగాయి. రహదారులు, రవాణా మంత్రిత్వ శాఖకు ₹3.10 లక్షల కోట్ల నిధులు, ప్రధానంగా జాతీయ రహదారుల మెరుగుదల, లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యం పెంపు కోసం కేటాయించారు. రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖకు ₹2.81 లక్షల కోట్ల కేటాయింపులు జరిగాయి, నెట్‌వర్క్ విస్తరణ, ఆధునీకరణపై దృష్టి సారించారు. హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖకు అంతర్గత భద్రత, సరిహద్దు నిర్వహణ కోసం ₹2.55 లక్షల కోట్లు కేటాయించగా, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహారం, ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖకు ₹2.40 లక్షల కోట్లు, ముఖ్యంగా ఆహార సబ్సిడీల కోసం కేటాయించారు. వ్యవసాయ రంగానికి ₹1.40 లక్షల కోట్లు, విద్యకు ₹1.39 లక్షల కోట్లు, ఆరోగ్య రంగానికి ₹1.07 లక్షల కోట్లు కేటాయింపులు జరిగాయి. ఇది విస్తృత అభివృద్ధి అజెండాను ప్రతిబింబిస్తుంది.

విధానం, విమర్శలు

'యువశక్తి'ని ముందుకు నడిపించే ప్రణాళికగా ఈ బడ్జెట్ ను అభివర్ణిస్తున్నారు. కష్టతరమైన గ్లోబల్ ఆర్థిక వాతావరణంలో పేదలు, వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలనే ప్రభుత్వ ఉద్దేశాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. అయితే, పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ ఈ బడ్జెట్‌ను 'హమ్ప్టీ డంప్టీ' బడ్జెట్ అంటూ, "సామాన్యులకు, బెంగాల్‌కు ఏమీ లేదు" అని విమర్శించారు. ఈ ఆర్థిక చర్యల ద్వారా ఆర్థిక వృద్ధిని కొనసాగించాలని, దేశీయ స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.