మార్కెట్లలో పెరుగుతున్న ప్రమాద ఘంటికలు
ప్రస్తుతం ప్రపంచ స్టాక్ మార్కెట్లలో ఆస్తుల విలువలు ఆల్-టైమ్ హైస్లో ఉన్నప్పటికీ, ఇవి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న గణనీయమైన ఆర్థిక రిస్కులను ప్రతిబింబించడం లేదని బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ (BoE) హెచ్చరిస్తోంది. ఆర్థిక స్థిరత్వానికి డిప్యూటీ గవర్నర్గా ఉన్న సారా బ్రీడెన్, పెట్టుబడిదారులలో పెరుగుతున్న ఈ నిర్లక్ష్య వైఖరి పట్ల తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
"బయట చాలా రిస్కులు ఉన్నాయి, అయినప్పటికీ ఆస్తుల విలువలు ఎప్పటికప్పుడు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. ఏదో ఒక సమయంలో ఈ విలువల్లో సర్దుబాటు (adjustment) తప్పదని మేము భావిస్తున్నాం" అని BBC కి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో బ్రీడెన్ పేర్కొన్నారు. మార్కెట్ దిద్దుబాటు ఎప్పుడు, ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో ఆమె అంచనా వేయలేదు కానీ, బహుళ రిస్కులు ఒకేసారి తాకితే జరిగే నష్టం తీవ్రంగా ఉంటుందని హెచ్చరించారు.
"నన్ను నిద్ర లేకుండా చేస్తున్నది ఏమిటంటే, అనేక రిస్కులు ఒకేసారి తాకే అవకాశం. అంటే, పెద్ద ఆర్థిక షాక్, ప్రైవేట్ క్రెడిట్పై నమ్మకం కోల్పోవడం, AI మరియు ఇతర అధిక విలువలు ఉన్న ఆస్తుల ధరలు పడిపోవడం. అప్పుడు ఏం జరుగుతుంది? దానికి మనం సిద్ధంగా ఉన్నామా?" అని ఆమె ప్రశ్నించారు.
AI పెట్టుబడుల జోరు, క్రెడిట్ మార్కెట్లలో రిస్కులు
ముఖ్యంగా అమెరికాలో, ప్రపంచ స్టాక్స్ రికార్డు స్థాయిలను అధిగమించాయి. ఇంధన రంగంలో పెద్ద షాక్ వస్తుందన్న అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) హెచ్చరికలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ ర్యాలీ కొనసాగుతూనే ఉంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో బలమైన పెట్టుబడులు అమెరికా మార్కెట్ వృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తిగా మారాయి. టెక్ కంపెనీలు AI మౌలిక సదుపాయాలపై భారీగా ఖర్చు చేస్తున్నాయి. మైక్రోసాఫ్ట్ వ్యవస్థాపకుడు బిల్ గేట్స్, ప్రస్తుత AI హడావిడిని 1990ల చివరలో వచ్చిన డాట్కామ్ బబుల్ (dotcom bubble) తో పోల్చారు. అప్పట్లో కృత్రిమంగా పెరిగిన విలువలు తర్వాత కుప్పకూలాయి. అయితే, ఎన్విడియా CEO జెన్సెన్ హువాంగ్ వంటివారు ఈ బబుల్ ఆందోళనలను కొట్టిపారేశారు.
బ్రీడెన్, వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న "షేడో బ్యాంకింగ్" (shadow banking) రంగంలో, ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ క్రెడిట్ ఫండ్స్లో ఉన్న రిస్కులను కూడా ఎత్తి చూపారు. ఈ సంస్థలు సాధారణ బ్యాంకింగేతర మార్గాల్లో కంపెనీలకు రుణాలు ఇస్తాయి. ఇటీవలి కాలంలో కొన్ని సంస్థలు నష్టాలను చవిచూసి, డబ్బు ఉపసంహరణలను నిలిపివేశాయి. "గత 15 నుండి 20 సంవత్సరాలలో, ప్రైవేట్ క్రెడిట్ అనేది దాదాపు సున్నా నుంచి రెండున్నర ట్రిలియన్ డాలర్లకు (US$2.5 Trillion) ఎదిగింది. ఈ స్థాయిలో, ఆర్థిక వ్యవస్థలోని ఇతర భాగాలతో ఉన్న సంక్లిష్టత, అనుసంధానాల (interconnections) కారణంగా ఇది ఇంకా పరీక్షించబడలేదు" అని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతంపై దృష్టి
UK యొక్క FTSE 100 ఇండెక్స్ దాని ఆల్-టైమ్ హైకి దగ్గరగా ట్రేడ్ అవుతున్నప్పటికీ, అమెరికా మార్కెట్ పనితీరును నడిపిస్తున్న ప్రధాన AI కంపెనీలు ఇందులో లేవు. మార్కెట్ పతనాలను అంచనా వేయడం బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం కాదని, కానీ అవి సంభవించినప్పుడు తట్టుకునేంత బలంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ ఉందని నిర్ధారించుకోవడం ముఖ్యమని బ్రీడెన్ నొక్కి చెప్పారు.
