2003లో కేవలం $84 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న BRICS దేశాల మధ్య అంతర్గత వాణిజ్యం, ఇప్పుడు $1.17 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. ఇది ప్రపంచ వాణిజ్య వృద్ధిని మించిపోయింది. అయినప్పటికీ, ఈ మొత్తం ప్రపంచ వాణిజ్యంలో కేవలం 5% మాత్రమే. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) లేదా ASEAN వంటి బ్లాక్ లతో పోలిస్తే ఈ వాటా చాలా తక్కువ. అంటే, BRICS దేశాలు ఒకదానితో ఒకటి ఎక్కువగా వ్యాపారం చేసుకుంటున్నప్పటికీ, వాటి ఆర్థిక శక్తికి తగ్గట్టుగా ఏకీకరణ (integration) ఇంకా జరగలేదని అర్థం. ఈ రంగంలో భవిష్యత్తులో వృద్ధికి ఇంకా చాలా అవకాశాలున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
గాంధీనగర్ లో జరిగిన 2వ BRICS కాంటాక్ట్ గ్రూప్ ఆన్ ట్రేడ్ అండ్ ఎకనామిక్ ఇష్యూస్ (CGETI) సమావేశంలో, ఈ వాణిజ్య అవకాశాలను ఎలా పెంచాలనే దానిపై లోతుగా చర్చించారు. 'స్థితిస్థాపకత, ఆవిష్కరణ, సహకారం, సుస్థిరత కోసం నిర్మించడం' (Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability) అనే థీమ్ తో ఈ మీటింగ్ జరిగింది. ప్రస్తుత ప్రపంచ వాణిజ్య సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించారు. ముఖ్యంగా, చిన్న మరియు మధ్య తరహా వ్యాపారాలు (MSMEs) అంతర్జాతీయంగా ఎదగడానికి, కొత్త మార్కెట్లను అందుకోవడానికి, సప్లై చైన్లలో భాగం కావడానికి సహకరించాలని నిర్ణయించారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా ఉపాధి అవకాశాలను పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అంతేకాకుండా, ప్రపంచ సప్లై చైన్లను మరింత బలోపేతం చేయడం, వైవిధ్యపరచడం కూడా ఒక ప్రధాన ఎజెండాగా మారింది. ప్రస్తుత BRICS చైర్మన్ గా ఉన్న భారతదేశం, మరింత సమతుల్య వాణిజ్యం (balanced trade) మరియు సేవల రంగంలో (services sector) అవకాశాలను విస్తరించడానికి ఒక ప్రణాళికను ప్రోత్సహిస్తోంది.
అయితే, BRICS దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని మరింతగా పెంచుకోవడానికి అనేక సవాళ్లున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ప్రొటెక్షనిజం (protectionism) వల్ల వాణిజ్య మార్గాలు దెబ్బతింటున్నాయి, ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి. అలాగే, అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలలో ద్రవ్యోల్బణం (inflation) కూడా ఒక ఆందోళనకరమైన అంశం. ఇది డిమాండ్ ను, వ్యాపార పెట్టుబడులను ప్రభావితం చేస్తోంది. EU వంటి బలమైన సంస్థలున్న బ్లాక్ లతో పోలిస్తే, BRICS దేశాల మధ్య నియమ నిబంధనలు, వాణిజ్య పద్ధతులలో ఏకాభిప్రాయం సాధించడం కష్టంగా ఉంది. MSMEs కి సహాయం చేయడం మంచి లక్ష్యమే అయినా, దీనికి భారీ పెట్టుబడులు, డిజిటల్ టూల్స్, సరళీకృత కస్టమ్స్ నిబంధనలు అవసరం.
BRICS దేశాల వాణిజ్య సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించుకోవాలంటే, వార్షిక సమావేశాలకు మించిన ఆచరణాత్మక ప్రణాళికలు అవసరం. ఒప్పందాలను, ముఖ్యంగా డిజిటల్ ట్రేడ్, సేవల రంగంలో అమలు చేయడానికి బలమైన రాజకీయ నిబద్ధతతో కూడిన పురోగతి అవసరమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. భౌగోళిక రాజకీయ సమస్యలను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం, స్థిరమైన వాణిజ్య, పెట్టుబడి ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించడం కీలకం. భారతదేశం చైర్మన్ గా ఉన్న ఈ సమయంలో పురోగతి సాధించడానికి అవకాశం ఉంది, కానీ దీర్ఘకాలిక విజయం సభ్య దేశాల నిరంతర నిబద్ధతపై, ప్రపంచ మార్పులకు అనుగుణంగా మారే సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.