ఢిల్లీలో జరిగిన 18వ BRICS సమ్మిట్ తర్వాత, సభ్య దేశాలు ఇకపై తమ సొంత కరెన్సీల్లోనే లావాదేవీలు జరపాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. అమెరికన్ డాలర్ పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడమే ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
న్యూఢిల్లీ వేదికగా జరిగిన 18వ BRICS సమ్మిట్ అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రంగంలో ఒక కీలక మార్పుకు నాంది పలికింది. 'న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్' ద్వారా సభ్య దేశాలన్నీ తమ మధ్య జరిగే వాణిజ్య ఒప్పందాలను ఇకపై అమెరికన్ డాలర్లకు బదులుగా, తమ సొంత కరెన్సీల్లోనే జరుపుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. దీనివల్ల డాలర్ విలువలో వచ్చే మార్పుల వల్ల కలిగే నష్టాల నుంచి, అలాగే ఆర్థిక ఆంక్షల నుంచి బయటపడవచ్చని ఈ దేశాలు భావిస్తున్నాయి.
డిజిటల్ పేమెంట్స్ కి పెద్దపీట
చాలామంది ఊహించినట్లుగా ఒకే కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టే ఆలోచన ప్రస్తుతం లేదు. దానికి బదులుగా, ఇండియాకు చెందిన UPI లాంటి పటిష్టమైన డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలను ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానం (Interoperability) చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు. దీనితో పాటు CBDCs (సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీలు) వినియోగాన్ని పెంచడం ద్వారా డాలర్-కేంద్రీకృత క్లియరింగ్ హౌస్‌ల అవసరం లేకుండా లావాదేవీలు సులభతరం చేయనున్నారు.
New Development Bank (NDB) కీలక పాత్ర
ఈ పరివర్తనలో New Development Bank (NDB) కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. డాలర్ రూపంలో అప్పులు ఇవ్వడానికి బదులుగా, సభ్య దేశాల స్థానిక కరెన్సీల్లోనే రుణాలను అందించడానికి ఈ బ్యాంక్ సిద్ధమవుతోంది. ఇది భారతీయ కంపెనీలకు, ముఖ్యంగా మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు ఎంతో ఊరటనిస్తుంది. డాలర్ హెచ్చుతగ్గుల నుంచి హెడ్జింగ్ చేసుకునే ఖర్చు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంది.
ఎదురుగా ఉన్న సవాళ్లు (Challenges)
అయితే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో డాలర్‌కు ఉన్న లిక్విడిటీ, ఆమోదం ఏ ఇతర కరెన్సీకి లేవు. దీన్ని అధిగమించడం అంత తేలిక కాదు. అలాగే, దేశాల మధ్య ఉన్న వాణిజ్య అసమతుల్యతలు (Trade Imbalances), కరెన్సీ కన్వర్టిబిలిటీ సమస్యలు ఈ ప్రణాళిక అమలులో అతిపెద్ద అడ్డంకులుగా ఉన్నాయి. BRICS సెంట్రల్ బ్యాంకులు స్థిరమైన, లిక్విడ్ మార్కెట్లను ఎంత వేగంగా సృష్టించగలవు అనే దానిపైనే ఈ విధానం విజయం ఆధారపడి ఉంది.