AI తో సరికొత్త రికార్డ్
ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ఏప్రిల్ 2026లో పన్నుల రూపంలో 5,542.7 కోట్ల రూపాయల ఆదాయాన్ని సాధించింది. అధునాతన టెక్నాలజీ, ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వినియోగం, పన్ను చెల్లింపుల నియంత్రణలో కీలక పాత్ర పోషించింది. AI సిస్టమ్స్, UPI అనలిటిక్స్, రియల్-టైమ్ డేటా ఉపయోగించి పన్ను ఎగవేతదారులను గుర్తించడం, పన్ను పరిధిని విస్తరించడంలో అధికారులు సఫలమయ్యారు. వాణిజ్య పన్నుల శాఖ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఏప్రిల్ 2025 తో పోలిస్తే మొత్తం పన్ను వసూళ్లలో 12.08 శాతం వృద్ధి నమోదైంది. పెట్రోలియం విలువ ఆధారిత పన్ను (VAT) వసూళ్లు 26.7 శాతం పెరిగి ₹1,613 కోట్లకు చేరడం, ప్రొఫెషనల్ టాక్స్ ఆదాయం 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹373 కోట్ల నుంచి ₹517 కోట్లకు పెరగడం ఈ వృద్ధికి ప్రధాన కారణాలు. నికర వస్తు, సేవల పన్ను (GST) వసూళ్లు కూడా ఏడాదికి 6.8 శాతం పెరిగి సుమారు ₹3,796 కోట్లకు చేరుకున్నాయి.
GST 2.0 - ఆదాయానికి సవాలు
ఇలాంటి భారీ వసూళ్లు సాధించినప్పటికీ, GST 2.0 లో తీసుకువచ్చిన రేట్ల మార్పుల వల్ల రాష్ట్ర ఆదాయం ఏటా సుమారు ₹8,000 కోట్ల మేర తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. దేశవ్యాప్తంగా GST వసూళ్లు ఏప్రిల్ 2026లో రికార్డు స్థాయిలో ₹2.43 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 8.7 శాతం వృద్ధి. అయితే, ఈ జాతీయ వృద్ధిలో దిగుమతులపై ఆధారపడిన పన్నుల పెరుగుదల (సుమారు 25.8 శాతం) ఎక్కువగా ఉంది. దేశీయ GST వృద్ధి కేవలం 4.3 శాతం మాత్రమే నమోదైంది. అంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కొన్ని రంగాలు, Enforcement బాగా ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ వినియోగం వృద్ధి మందకొడిగా ఉందనే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇది భవిష్యత్తు ఆదాయాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
ఆర్థికపరమైన ఆందోళనలు
అయితే, ఆంధ్రప్రదేశ్ మొత్తం ఆర్థిక ఆరోగ్యం మరింత సంక్లిష్టంగా కనిపిస్తోంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ₹85,269 కోట్ల ద్రవ్య లోటు ఉంటుందని అంచనా. రాష్ట్ర స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GSDP) లో రుణ నిష్పత్తి (debt-to-GSDP ratio) 35 శాతంగా ఉంది. రాష్ట్ర సొంత ఆదాయం GSDP లో కేవలం 7.6 శాతంగా ఉండటం, అంటే రాష్ట్రం ఎక్కువగా కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులపై ఆధారపడుతుందని సూచిస్తోంది. అంతేకాకుండా, 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి నాటికి రాష్ట్ర మొత్తం ప్రభుత్వ రుణం సుమారు ₹7.11 లక్షల కోట్లకు చేరుతుందని, రుణ నిష్పత్తి 36 శాతంగా స్థిరంగా ఉంటుందని అంచనా. కాబట్టి, AI ద్వారా పన్ను వసూళ్లు ప్రస్తుతానికి పెరిగినా, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక స్థిరత్వం కోసం రుణాన్ని నియంత్రించడం, ఆదాయ వనరులను విస్తరించడం అవసరం.
వృద్ధి స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలు
పన్నుల వసూళ్లలో AI వినియోగం ప్రశంసనీయం, ప్రస్తుత ఆదాయాన్ని పెంచుతోంది. కానీ దీని దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వంపై సమీక్ష జరగాలి. కేవలం Enforcement పై AI పై ఆధారపడటం, దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాల మందగమనాన్ని భర్తీ చేయలేకపోవచ్చు. GST 2.0 సంస్కరణల వల్ల ఏటా అంచనా వేయబడిన ₹8,000 కోట్ల ఆదాయ నష్టం ఒక పెద్ద సవాలు. దీనిని అధిగమించడానికి టెక్నాలజీ సహాయపడాలి. దీనితో పాటు, కేంద్ర నిధులపై రాష్ట్రం ఆధారపడటం, అధిక రుణ భారం, లోటు వంటి నిర్మాణాత్మక సమస్యలు ఆర్థిక మందగమనం లేదా ఆర్థిక లక్ష్యాలను చేరుకోలేకపోతే పరిస్థితి మరింత దిగజారేలా చేస్తాయి. ఏప్రిల్ 2026లో AI ద్వారా రికార్డు వసూళ్లు సాధించినా, దేశీయ డిమాండ్ లో బలహీనతలు, రాష్ట్ర ఆర్థిక బలం వంటివి తెర వెనుక దాగి ఉండవచ్చు.
భవిష్యత్ దిశ, ప్రాంతీయ పోకడలు
2026-27కి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రణాళికలు, AI ఆడిట్స్, ఆటోమేటెడ్ ఫ్రాడ్ డిటెక్షన్ వంటివి ఆదాయాన్ని పెంచడానికి టెక్నాలజీని కొనసాగించాలనే నిబద్ధతను చూపుతున్నాయి. అయితే, ఈ విధానాన్ని విస్తృత ఆర్థిక పరిస్థితి, రాష్ట్ర ఆర్థిక అవసరాలతో సమతుల్యం చేసుకోవాలి. ముందుకు సాగాలంటే, సమర్థవంతమైన పన్ను వసూళ్లకు సాంకేతికతను ఉపయోగించుకుంటూనే, ద్రవ్య లోటు, రుణాన్ని పరిష్కరించాలి. పరిపాలనాపరమైన విజయాలు స్థిరమైన ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి దారితీసేలా చూడాలి. ఆంధ్రప్రదేశ్ రికార్డు వసూళ్లను జరుపుకుంటుండగా, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక వంటి ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా స్టేట్ GSTలో బలమైన వృద్ధిని నివేదించాయి. పంజాబ్ కూడా అసాధారణ వృద్ధి రేట్లతో ముందుంది.
