ప్రస్తుతం AI రంగంలో జరుగుతున్న భారీ పెట్టుబడులు 1990 నాటి 'డాట్-కామ్' బబుల్ను గుర్తు చేస్తున్నాయని యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్, ఫిచ్ రేటింగ్స్ హెచ్చరిస్తున్నాయి. పెరుగుతున్న అప్పులు, అధిక వ్యాల్యుయేషన్ల నేపథ్యంలో ఈ పెట్టుబడుల భవిష్యత్తుపై గ్లోబల్ మార్కెట్లలో ఆందోళన మొదలైంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కోసం జరుగుతున్న వేగవంతమైన పెట్టుబడులు, మార్కెట్ను అస్థిరత వైపు తీసుకెళ్తున్నాయని గ్లోబల్ ఆర్థిక సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. యూరోపియన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ (ECB) మరియు ఫిచ్ రేటింగ్స్ (Fitch Ratings) తాజా నివేదికల ప్రకారం, టెక్ సెక్టార్లో షేర్ల ధరలు 90వ దశకం నాటి డాట్-కామ్ కాలం నాటి రికార్డు స్థాయిలకు చేరాయి. ఈ ర్యాలీ కేవలం అంచనాలపైనే నడుస్తోందా లేక నిజమైన లాభాలపై ఆధారపడి ఉందా అన్నది ఇప్పుడు పెద్ద చర్చనీయాంశమైంది.
అప్పుల భారం.. అసలు రిస్క్
AI మౌలిక సదుపాయాల కోసం 2026 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా $2.5 ట్రిలియన్ల భారీ ఖర్చు అవసరమని అంచనా. ఇందులో అత్యధిక భాగం అప్పుల ద్వారానే సమకూరుతోంది. ముఖ్యంగా 2026 మొదటి అర్ధభాగంలో అమెరికాలో AI నిధుల కోసం జారీ చేసిన కార్పొరేట్ బాండ్ల వాటా 26% పెరగడం గమనార్హం. ఒకవేళ ఈ ప్రాజెక్టుల నుంచి ఆశించిన స్థాయిలో రిటర్న్స్ రాకపోతే, అప్పుల భారం క్రెడిట్ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.
తగ్గుతున్న ధరలు.. పెరుగుతున్న సవాలు
AI కంపెనీలు భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నప్పటికీ, ఆదాయ మార్గాలు ఇంకా ఆశించిన స్థాయిలో లేవు. పైగా, AI యుటిలిటీ ధరలు వేగంగా పడిపోతున్నాయి. మే 2026 నాటితో పోలిస్తే, AI మోడల్స్ ధరలు దాదాపు 45% మేర తగ్గాయి. తక్కువ ధరలో లభిస్తున్న ఓపెన్-వెయిట్ (open-weight) మోడల్స్ రాకతో, లాభదాయకతను కాపాడుకోవడం కంపెనీలకు సవాలుగా మారింది.
ఇండియన్ ఇన్వెస్టర్ల పరిస్థితి ఏంటి?
భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ నేరుగా AI మౌలిక సదుపాయాల మీద ఆధారపడనప్పటికీ, గ్లోబల్ టెక్ స్పెండింగ్ తగ్గితే మన ఐటీ (IT) సేవల రంగంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాలు తమ బడ్జెట్లను తగ్గించుకుంటే, ఐటీ అవుట్సోర్సింగ్ డిమాండ్ మందగించవచ్చు. కాబట్టి, రాబోయే కొన్ని క్వార్టర్ల ఫలితాలు, కంపెనీల అప్పులు మరియు లాభదాయకతను గమనించడం ఇన్వెస్టర్లకు చాలా కీలకం.