అసలు కారణం: పన్నుల భారం
యూనియన్ బడ్జెట్ 2026లో ప్రభుత్వం తీసుకున్న కఠినమైన పన్నుల నిర్ణయాలు భారతీయ పొగాకు (Tobacco) కంపెనీల లాభదాయకత, ఇన్వెస్టర్ల సెంటిమెంట్పై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపాయి. ఈ కొత్త పన్నుల విధానం సిగరెట్ తయారీదారులపై విపరీతమైన ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. ఫిబ్రవరి 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన ఈ మార్పుల ప్రకారం, ఇంతకుముందు 28% ఉన్న GST రేటును ఇప్పుడు **40%**కి పెంచారు. దీంతో పాటు, సిగరెట్ పొడవును బట్టి (Length of cigarette) ప్రతి 1,000 స్టిక్స్కు ₹2,050 నుంచి ₹8,500 వరకు కొత్త ఎక్సైజ్ డ్యూటీని ప్రవేశపెట్టారు. నమిలే పొగాకు (Chewing tobacco) వంటి ఉత్పత్తులపై నేషనల్ క్యాలమిటీ కంటింజెంట్ డ్యూటీ (NCCD)ని 25% నుంచి **60%**కి పెంచారు (ఇది నోటిఫికేషన్పై ఆధారపడి ఉంటుంది). ఈ మొత్తం పన్నుల భారం సుమారు 40-50% మేర పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనా.
మార్కెట్ ప్రతిస్పందన
మార్కెట్ దీనికి చాలా వేగంగా, ప్రతికూలంగా స్పందించింది. దేశంలోనే అతిపెద్ద సిగరెట్ తయారీదారు అయిన ITC లిమిటెడ్ షేర్లు ఫిబ్రవరి 2026 ఆరంభంలో సుమారు 10% పడిపోయాయి. గతంలోనే వచ్చిన కరెక్షన్లు కంపెనీ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ను బాగా తగ్గించాయి. ITC మార్కెట్ క్యాప్ సుమారు ₹4.03-4.05 లక్షల కోట్లు, TTM P/E దాదాపు 20.22గా ఉంది. Godfrey Phillips India Ltd. షేర్లు ఫిబ్రవరి 2026 ఆరంభంలో **17%**కి పైగా పడిపోయాయి. ఈ కంపెనీ మార్కెట్ క్యాప్ సుమారు ₹31.1-31.7 వేల కోట్లు, P/E దాదాపు 25.26 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది.
విశ్లేషకుల అంచనాలు, భవిష్యత్తు
రేటింగ్ ఏజెన్సీ క్రిసిల్ (Crisil Ratings) ప్రకారం, ఈ పన్నుల పెంపు వల్ల వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో సిగరెట్ల అమ్మకాలు (Volumes) 6-8% తగ్గే అవకాశం ఉందని అంచనా. ధరల పెరుగుదల, కొనుగోలు శక్తి తగ్గడమే దీనికి కారణం. కంపెనీలు తమ మార్జిన్లను కాపాడుకోవడానికి ధరలను 25% నుంచి 40% వరకు పెంచాల్సి వస్తుంది. అయితే, ఇది ధరలకు సున్నితంగా ఉండే వినియోగదారులను, ముఖ్యంగా మాస్ మార్కెట్ (పరిశ్రమ వాల్యూమ్స్లో 40-45%) నుండి దూరం చేసే ప్రమాదం ఉంది. VST Industries వంటి ఇతర కంపెనీలు కూడా ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. అయితే, ITC తన FMCG అదర్స్, పేపర్బోర్డ్స్, అగ్రి బిజినెస్ వంటి వైవిధ్యభరిత వ్యాపారాలతో (Diversified Business) కొంత ఉపశమనం పొందుతుంది. ITC సిగరెట్ వ్యాపారం దాని మొత్తం లాభాల్లో (PBIT) దాదాపు 78% వాటా కలిగి ఉన్నప్పటికీ, మొత్తం రెవెన్యూలో దాని వాటా కేవలం 42% మాత్రమే. Godfrey Phillips, ఇండియాలో మార్ల్బరో (Marlboro) బ్రాండ్ను పంపిణీ చేసే సంస్థ, ఎక్కువగా తన పొగాకు వ్యాపారంపైనే ఆధారపడుతుంది.
గతంలో పొగాకు ఉత్పత్తులపై పన్నులు పెంచినప్పుడు, అక్రమ సిగరెట్ వ్యాపారం (Illicit cigarette trade) బాగా పెరిగిన చరిత్ర ఉంది. ఈసారి కూడా ఇలాంటి సవాలు మళ్లీ తలెత్తుతుందని, చట్టబద్ధమైన వ్యాపారాల మార్కెట్ వాటా తగ్గే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు, బ్రోకరేజీలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు స్థిరంగా ఉన్న పన్నుల పాలన (Taxation regime) ముగిసి, అనిశ్చితితో కూడిన వాతావరణం ఏర్పడింది. కంపెనీలు ఇప్పుడు పెరిగిన ఖర్చులను వినియోగదారులపైకి నెట్టడానికీ, అమ్మకాలను నిలబెట్టుకోవడానికీ మధ్య సమతుల్యం పాటించాల్సి ఉంటుంది. సమీప భవిష్యత్తులో మార్జిన్లు తగ్గుతాయని, ఖర్చులను పూర్తిగా వినియోగదారులపైకి బదిలీ చేయలేకపోతే EBIT (Earnings Before Interest and Taxes) 40% కంటే ఎక్కువగా తగ్గే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ITC Q3 FY26 ఫలితాలు స్థిరమైన సిగరెట్ అమ్మకాల వృద్ధిని (సుమారు 7-8%) చూపించినప్పటికీ, రాబోయే పన్నుల మార్పులు భవిష్యత్ లాభదాయకతపై తీవ్ర నీలినీడలను కమ్ముతున్నాయి. బ్రోకరేజీలు ఇప్పటికే ఈ స్టాక్స్ను డౌన్గ్రేడ్ చేస్తూ, జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచిస్తున్నాయి. ఈ రంగం ఇప్పుడు ధరల పెరుగుదల, అక్రమ వ్యాపారం నుంచి పోటీ, ధరల వ్యూహాలను పునఃపరిశీలించుకోవాల్సిన అవసరం వంటి అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కోనుంది.